I Robot

foto onder Creative Commons BY: David DeHetre  bewerking: Marco Raaphorst

foto onder Creative Commons BY: David DeHetre
bewerking: Marco Raaphorst

Je kunt er lang en breed over lullen maar internet is toch echt een verlengstuk van wie we zijn. En die techniek, het internet dus, is niet eng. Techniek die niet veel abstracter is dan een fiets, een auto, een boek of ga zo maar door. Een fiets en een auto zijn verlengstukken van onze benen en enorm praktisch. Over het nut van het geschreven woord hoef ik het ook niet te gaan hebben lijkt mij. Toch moet ik het nut van een blog nog regelmatig hard zien te maken. Met name voor bedrijven. Nog geen 25% van alle Nederlandse bedrijven heeft een blog, zo schat ik in.

We leven in tijden dat alles compleet op zijn kant ligt. De wereld is radicaal aan het veranderen mede door internet. Al eerder heeft de overgang van handmatig naar machinaal vervaardigde goederen, ten tijden van de industriele revolutie, de wereld veranderd. De digitale revolutie gaat verder dan dat want alles dat te automatiseren valt zal geautomatiseerd gaan worden komende jaren.

Het handelen van webservices gaat steeds meer op menselijk gedrag lijken. Google geeft antwoord op al onze vragen. Inmiddels geheel gebaseerd op jouw gebruikersprofiel. Reisplanners vertellen je welke verbinding de beste is. En afgaande op jouw smaak maakt een online computerprogramma suggesties welk boek je zou moeten lezen, welke muziek je zou moeten beluisteren en met welk cadeau je jouw geliefde een plezier kunt doen. Het zal de komende jaren nog veel verder gaan dan wat ik nu schets. Computers gaan zelfstandig kunnen leren. En internet zal gekoppeld worden aan onze auto’s, koelkasten, straatcontainers en ga zo maar door.

De computers doen het (saaie, geestdodende, lopende band) werk en wij doen de rest. Maar wat is die rest? Ook in de muziek is gebleken dat computers voor gevoel kunnen zorgen. Drumcomputers hebben de drummers vervangen en wij dansen erop. De techniek is een verlengstuk geworden voor musici in haar zoektocht naar perfectie. Zelfs de niet-muzikalen kunnen op een iPad muziek maken. En een Autotune zorgt ervoor dat niemand meer vals hoeft te zingen.

Wat kunnen wij bloggers daar tegenover gaan stellen, tegen die nieuwe wereld die zo vergaand geautomatiseerd en geperfectioneerd is? Moeten wij op zoek gaan naar onze meest persoonlijke kant? Dat wat ons echt menselijk maakt? Menselijker dan een drumcomputer, menselijker dan een nieuwsaggregator, menselijker dan geaggregeede suggesties en tips online. Het is een uitgelezen kans om terug te keren naar het echte. Dat wat we een computer nooit zouden kunnen vergeven. Dat we direct een #FAIL noemen. Maar ergens o zo menselijk is.

(bovenstaande is mijn gastblog voor iBlogBuddy die op 18 december 2012 is verschenen)

In the back of your mind

‘Alles wat je aandacht geeft groeit’ is een uitspraak die ik wel vaker hoor. Er zit wat in en heb hem zelf ook weleens over de tong gehad.

Een poos geleden sprak ik een kunstenaar die jarenlang succes nastreefde en er werkelijk alles aan deed om dat te bereiken. Hij moest succes hebben, zo vond jij. Vol jaloezie keek ‘ie naar andere kunstenaars. Dat succes kwam maar pas toen ‘ie opgegeven had om het na te streven. Toen ‘ie er juist geen aandacht meer aan schonk.

Op geluid zit geen copyright

Op geluid zit geen copyright. De snaar van een gitaar laten trillen bijvoorbeeld, dat mag iedereen doen. Of een oscillator op een bepaalde toonhoogte afstemmen en filteren (synthesizer). Een demper in je trompet stoppen en vibratoloos spelen (Miles Davis) dat mag je ook gerust na gaan doen.

Maar zodra je muziek gaat maken op basis van reeds bestaande opnames dan mag het ineens niet. Op geluid zit geen copyright maar geluid dat vastgelegd is op een plaat, een cd of een mp3-tje mag je niet als bron gebruiken om muziek mee te gaan maken. Wat we sampling noemen. Ook al neem je slechts 1 noot van Jimi Hendrix op.

De uitvinders van specifieke geluiden kunnen die geluidstechnische “compositie” niet vastleggen zoals andere creatieve auteurs dat wel kunnen. Alleen de melodie, harmonie en eventueel teks kan vastgelegd worden. Zelfs op plagiaat kan je je niet beroepen. Stel ik maak een unieke nieuwe sound met een synthesizer en jij maakt dat geluid na. Je hoeft dan zelfs mijn naam niet te noemen als bedenker van dat geluid.

Geluid is tegenwoordig een zeer bepaalde factor in muziek. Met name in elektronische muziek die soms heel simpel qua melodie, harmonie en ritme in elkaar steekt. Als je die muziek op een acoustische gitaar zou spelen zou iedereen gaan lachen. Voor veel van die muziek is geluid de belangrijkste factor. In dance wordt een heel simpel ritme gebruikt die op een bepaalde manier moeten klinken. En ja: ook voor ritme geldt geen copyright.

Vreemd allemaal want ritme kun je ook als harmonie definiëren. Luister maar hoe een ritme door het te versnellen ineens als harmonie klinkt:

Dat soort regels kon je misschien in het stenen tijdperk niet verzinnen, maar we leven inmiddels in het gedigitaliseerde tijdperk waar nieuwe mogelijkheden en kennis ontstaan.

Of neem de Wobbly Bass die in Dubstep voorkomt. Iemand heeft als eerste dat geluid verzonnen, maar wie dat is weet niemand. Het is het geluid van een diepe syntesizerbas waarbij een Low Frequency Oscillator (LFO) voor het “wobbelende” effect zorgt, luister maar naar mijn voorbeeld:

Copyright beschermt de ene categorie creatieve makers volledig (componisten, tekstdichters, uitvoerende musici) en de andere categorie creatieve makers (sounddesigners) totaal niet. Tja…

Buwalda

Fictie is de core business, daar gaat het mij om. Ik lees andermans fictie omdat ik stemmen nodig heb, panache, toon, de stijl, de vervoering. Schrijvers die ik echt goed vind zijn mij dierbaarder dan familie. Stemmen als die van Houellebecq, V.S. Naipaul of Philip Roth zijn met niets en niemand te vergelijken. Je kunt in de kroeg gaan zitten, daar tien jaar blijven, maar je komt ze niet tegen. Als ik dat niet ontdekt had in mijn leven, was ik een stuk armer. Een krachtige literaire stem overtreft het sociale contact. Zou je mannen als Roth en Naipaul in een café tegenkomen, dan vallen ze waarschijnlijk tegen. Wat ze me laten lezen is een concentraat, hun essentie. Daar moet de lat liggen wanneer ik zelf een boek schrijf, vind ik. De wereld van de fictie is een urgent complement bij de echte wereld. Uit erkentelijkheid daarvoor schrijf ik. Kijken wat ik tegen de grote romans aan kan zetten. Als het de vergelijking niet doorstaat, stop ik.

interview Peter Buwalda: ‘Ik ben fed up met zielepoten in fictie’

Todd Rundgren: “de muziekindustrie innoveert niet”

Toen XTC haar geweldige album Skylarking door Todd Rundgren liet produceren, zat Todd volgens zanger Andy Partridge vaker achter zijn Mac te programmeren dan dat hij volledige aandacht aan het produceren van het album gaf. Het is een verhaal dat we met een korreltje zout moeten nemen want Skylarking is een prachtplaat geworden en waar het stempel van Todd duidelijk op terug te horen is.

Het moge duidelijk zijn: Todd is zeer goed op de hoogte van moderne techniek, computers en internet. Zijn plaat Liars van een paar jaar geleden nam hij op met behulp van Propellerhead Reason, een pakket waar ik ook al jaren mee werk. En Todd voelt goed aan welke kant de techniek ons opduwt. Ook hier voel ik verwantschap met Todd, al zeg ik het zelf.

De zeer conservatieve muziekindustrie snapt er niets van. Al jaren niet. Wellicht omdat die muziekindustrie haar geld verdient met het verkopen van muziek als product, op een geluidsdrager. Albums verkochten goed, maar pas bij de CD verkoop werd er echt bakken met geld verdiend. Die tijd is nu compleet over. Muziek is niet langer een tastbaar product of een product dat aangeschaft moet worden om te kunnen beluisteren. Muziek is een service/dienst geworden. Services als Spotify, maar ook YouTube, Soundcloud of bijvoorbeeld Pandora bieden de mogelijkheid naar muziek te luisteren op elk moment zonder deze te hoeven kopen.

Todd voorspelde jaren geleden een muziekservice zoals die van Napster; muziek op een centrale server aanbieden. En Todd voorspelde een model zoals dat van Spotify; via een maandelijks bedrag alle muziek van de wereld kunnen beluisteren, net zoals kabeltelevisie werkt. Todd probeerde zijn ideeën aan de muziekindustrie te verkopen maar die hapte niet. En liet zo alle kansen aan haar neus voorbij gaan.

Als je kijkt naar de innovatie van de laatste jaren, geen enkele service wordt bedacht door de muziekindustrie maar het zijn de IT-bedrijven die ermee komen. Lees: Napster, iPod/iTunes, Spotify, YouTube, BandCamp, SoundCloud et cetera.

Mooie reflecties van Uhbik-A

u-he-ambiance

Ik herinner me dat ik de TC Electronics M5000 voor de eerste keer in de studio hoorde. In Studio BGM in Voorburg was dat, *kuch* bijna 20 jaar geleden. Het was de eerste digitale galm/reverb die echt “echt” klonk. De reflecties die je hoorde leken door een houten vloer en houten panelen te zijn opgewekt. Net echt.

Een goede galm belast de CPU van een computer behoorlijk. Ik was dan ook zeer blij toen Propellerhead Software hun groots klinkende RV7000 galm aan Reason toevoegde enkele jaren geleden. De RV7000 geeft een fraai en regelmatig klinkende galm zonder dat het je CPU laat koken in rekenkracht.

Vorig jaar heb ik een nieuwe reverb met een speciaal geluid aan mijn collectie effecten toegevoegd, de Uhbik-A. Deze klinkt totaal anders dan de RV7000 en doet me herinneren aan de M5000 ook al heb ik die in geen jaren meer gehoord. De Uhbik-A is in staat om zeer natuurlijk klinkende galmen op te wekken. Ik hoor hout en een driedimensionale akoestiek. Een echte ruimte.

Tijd voor een voorbeeldje. Mijn aangepaste Ibanez AM50 gitaar nam ik rechtstreeks op in Reason en met de Line 6 Guitar Amp in Reason en de Uhbik-A erbij ontstaat een mooie dikke sound. Met name de warme diepte die het toevoegt vind ik helemaal te gek. Luister maar:

Mensen kunnen niet kijken

Empathie is een vaag begrip. Er ontwikkelen zich wel allerlei gevoelens als we naar dingen kijken of luisteren, maar die gevoelens verschillen nogal tussen mensen onderling. Sommigen raken tot tranen toe geroerd terwijl anderen keihard in de lach schieten. Er bestaat niet zoiets als een universeel, eenduidig gevoel. Gevoelens tussen mensen zijn juist vaak totaal tegengesteld. Vandaar ook al die oorlogen.

Kijk naar onderstaande foto, gemaakt door mijn vriend Akbar:

Closed curtains

Onder deze foto op Flickr staan reacties als (ik quote er slechts een paar):

WTF! playing hide and seek? Hele leuke plaat!

Wat een triest geval!!! En iedereen loopt maar door!!! Mooi journalistiek werk, Akbar!!

Haha, geweldig! En ik maar denken dat ze handen zo raar zitten….!

Diep triest, Akbar!
Jammer dat dit soort mensen vaak niet geholpen willen worden.
De geest is complex!
Door jou foto krijgt hij even aandacht op Flickr!
Wens hem een beter leven.

De persoon op de foto zie ik vaak in Den Haag lopen. Hij heeft een ingevallen gezicht met een vreemde apathische blik in zijn ogen. Ik vermoed dat hij een zwaar psychiatrisch patiënt is. Terwijl anderen een lolbroek in de persoon zien.

Wie is er hier nu gek?

De nieuwe Wisseloord Studios

studio-1

Op 12 juli 2012, vorig jaar dus, was ik op bezoek bij mijn oude vriend Conno van Wijk die ik al meer dan 30 jaar ken. Hij is de studio-eigenaar van de Gooi & Vecht Studio, een studio voor audio post-productie, video-editing en conversie die onlangs verhuisd is naar Wisseloord, de legendarische studio’s in Hilversum.

Conno gaf me rondleiding. De laatste keer dat ik een bezoek aan Wisseloord bracht was 17 jaar geleden. Ik was er toen om samen met Sander van der Heide de laatste CD van MAM te masteren. Er kwamen wat leuke herinneringen boven toen ik er weer rondliep. Maar net als de meeste andere studio’s heeft Wisseloord een moeilijke tijd achter de rug. In 2009 ging het zelfs failliet. Gelukkig werden begin 2012 de nieuwe Wisseloord Studios geopend door een geheel nieuw team van creatieve en zakelijke mensen. Veel geld is geïnvesteerd in het verbeteren van de studios terwijl de prachtige opnameruimtes met de bekende interieurs behouden bleven. Ik moet zeggen: het ziet er verbluffend goed uit. Studio 1, met de grootste opnameruimte en een grote controle-kamer, is volledig digitaal en Studio 2 is volledig analoog. Er is ook een studio voor mixage te vinden en een grote mastering suite. De Gooi & Vecht Studio van Conno vind je op de kelderverdieping. Hij betrekt daar diverse ruimtes met editing-sets en opname-ruimtes. Samen vormen de nieuwe Wisseloord Studios een combinatie van allerlei high-end audio-bedrijven in een gebouw.

Natuurlijk is de manier waarop we muziek opnemen ook erg veranderd door de jaren heen. Veel mensen maken tegenwoordig gebruik van een thuisstudio. Ik ook. Toch geloof ik dat er nog een plek is voor studio’s zoals Wisseloord, met name vanwege de grote ruimtes en akoestiek. Dat gaat je thuis niet lukken. Dus als het budget het toelaat…

Heerlijk “analoog” geluid van Cakewalk RE-2A

Toen vorig jaar de Cakewalk RE-2A Rack Extension voor Propellerhead Reason uitkwam veroorzaakte het een golf van opwinding in de opnamewereld. Dit stukje software simuleert het geluid van de legendarische Teletronix LA-2A Leveling Amplifier uit 1965. En dat oude exemplaar zag er zo uit:

Teletronix-LA2A

Cakewalk heeft het uiterlijk ook goed afgekeken, wat ik overigens zeer aangenaam vind. Als twee druppels water:

Cakewalk-RE-2A

De RE-2A klinkt geweldig. Het is een compressor/limiter met een zeer eigen en warmklinkend “aanwezig” geluid. Het apparaat geeft instrumenten en de menselijke stem een prettige geluidsdruk. De dynamiek wordt kleiner maar wordt ook sneller en puntiger. En dat klinkt lekker.

Ik heb een eenvoudige screencast gemaakt zodat je kunt horen hoe heerlijk dit stukje software klinkt als je er wat drumloops en een stemopname doorheen jaagt :D