Muzikale illusies: de octaaf illusie

Diana_deutsch_octave_fig1

Luister naar dit audiofragment met een hoofdtelefoon op. Mijn vraag aan jou: op welke kanaal klikt de hoogste toon, op het linker- of rechterkanaal?

Wat je hoort is het volgende:

  • Het ene kanaal begint met een lage toon die daarna afgewisseld wordt met een toon die precies 1 octaaf hoger ligt.
  • Het andere kanaal begint een hoge toon die daarna afgewisseld wordt met een toon die precies 1 octaaf lager ligt.
  • Om en om wordt het geluid van linkerkanaal of het rechterkanaal aan- of uitgezet.

Doe opnieuw de test maar draai je hoofdtelefoon nu om, zodat links en rechts omgedraaid zijn. Opnieuw mijn vraag aan jou: op welk kanaal klikt de hoogste toon, op het linker- of het rechterkanaal? Als het goed is komt de hoogste toon nog steeds uit dezelfde speaker van je hoofdtelefoon. En da’s apart niet waar?

Dit geldt voor vrijwel alle luisteraars die deze test doen. Ook blijkt dat rechtshandige personen meestal uit het rechterkanaal de hoogste toon horen klinken terwijl linkshandige personen deze uit het linkerkanaal horen klinken. Muzikaal psycholoog Diana Deutsch ontdekte dit al in 1973. Zie Wikipedia. Het is een prachtige muzikale illusie waar muziekcomponisten en geluidskunstenaars dankbaar gebruik van kunnen maken.

YouTube introduceert gratis Audiobibliotheek

audiobibliotheek

In 2006 was er een gapend gat in de markt voor hoogwaardige gratis content. Inmiddels wordt dat gat met de dag meer gedicht. Een van de gangmakers daarin: YouTube. In 2006 waren de YouTube video’s nog slechts in mono geluid en super lage videoresolutie beschikbaar maar inmiddels biedt YouTube betere kwaliteit dan wat TV ons biedt.

Inmiddels kun je op YouTube zelfs je video’s editen door kleurenfilters toe te passen, slideshows te maken, teksten toe te voegen of uit diverse video’s een nieuwe versie samen te stellen door delen ervan aan elkaar te plakken. Daar waar je voorheen een hele dure en complexe video-editor voor nodig had, ben je inmiddels met alleen een browser tot hetzelfde in staat. Het maakt video heel toegankelijk voor iedereen. Makers van video-editing software zullen daar niet zo blij mee zijn.

Gisteren voegde YouTube opnieuw een functionaliteit toe: een gratis Audiobibliotheek. Het zal vergaande gevolgen hebben voor mensen zoals ik die in opdracht muziek componeren. De YouTube Audiobibliotheek hanteert geen copyright, iedereen is vrij om deze muziek in welke toepassing dan ook te gebruiken. Het enige dat voorbehouden is om de muziekbestanden zelf te gaan distribueren en ze zelfstandig af te spelen los van de toepassing.

De kwaliteit van de muziek is heel erg goed en heel divers. Ik vermoed dat heel veel videomakers hier gebruik van zullen gaan maken. Het is overigens wel apart dat de naam van de componisten van deze muziek nergens te vinden is. Deze personen hoef je dan ook geen credits te geven voor de muziek. Videomakers hoeven daar dus niet meer op te letten. Voor de componisten die hieraan meewerken lijkt het mij wel wat vreemd. Of zal Google gigantische afkoopsommen betalen voor de muziekstukken?

Op dit moment staan er “slechts” 150 tracks in diverse stijlen in de Audiobibliotheek. Maar ik ga er vanuit dat dit de komende tijd aangevuld zal worden.

Met dit type muziek voor video componeren zal straks geen droog brood meer te verdienen zijn. Het zal de makers van stockmuziek hard raken maar wellicht dat Google redelijke afkoopsommen hanteert. Dat wil ik graag proberen te achterhalen. Natuurlijk zal er altijd werk overblijven voor zeer specialistisch werk. Bijvoorbeeld muziek die naadloos op het beeld “gesneden” moet worden. Maar voor heel veel video’s volstaat deze 100% rechtenvrije muziek simpelweg omdat de kwaliteit gewoon prima is.

Dat YouTube dit doet is een logische stap. Maar wel een met vergaande gevolgen, ook voor mij. Ik zal mijn vak opnieuw moeten uitvinden. En met mij, velen anderen.

Fotoweek: Galia

galia

Vandaag maakte ik voor het eerst dit Galia gerecht. Met dank aan de koning der kruiden: Saffraan. Ik telde er 1 euro 25 voor neer bij de Appie Happie. Van die dingen ja.

“Koken is ook een soort creativiteit”, zegt mijn vriendin altijd. En het kookboek is mijn partituur.

Geestdodend werk

Techniek moet het werk waar wij nu ons geld mee denken te moeten verdienen gaan overnemen. Dat is de ware innovatie die gaande is.

Alles wat je kunt automatiseren zal vroeg of laat geautomatiseerd worden. Ineens staat er dan een apparaat of een stuk software processen uit te voeren die voorheen door mensen afgehandeld werden.

Het is geestdodend werk maar computers en machines klagen niet. Houden wij tenminste tijd over om nuttige zaken met onze hersenpan te verrichten.

Het is Fotoweek

zonder-geluid

televisiekijken

beste hoer/slet

2 standpunten

Tijdens de Fotoweek (20 – 29 september 2013) zetten we de realiteit even op pauze.

Nederland is namelijk een echt fotoland met al haar fotografen en fotomusea. Den Haag in het bijzonder met dank aan ondermeer pionier Gerard Fieret en Anton Corbijn die hier de School voor Fotografie volgde en een paar jaar geleden een Haags huis kocht om zich hier te kunnen huisvestten.

Muziekinnovatie vanuit de slaapkamer

trees

De beste elektronische albums die ik ken kwamen in slaapkamers tot stand. Gemaakt met beperkte middelen om zo de creativiteit tot een maximum te stimuleren.

There’s something magical about having all your equipment in the same room as your bed, and you just get out of bed and like do a track and go back to sleep and then get up and do some more and do tracks in your pants and stuff.

…It makes it more personal, I think. When you go into studio, it’s just really clinical. It becomes a job and I’m rubbish at doing jobs.
Aphex Twin

En Luke Vibert, een vriend van Aphex Twin, doet dat ook.

But I reckon his is better to work in at the moment ’cause he hasn’t got a girlfriend living in the same room with him.Aphex Twin

Aphex ontdekte ik trouwens rijkelijk laat, ik denk zo rond 2004. Nadat ik mijn track Baby online zette legden diverse mensen de link met hem. Ik had nog nooit van de beste man gehoord. De link tussen hem en mij hoor ik er overigens nog steeds niet in. Wel zorgde die track ook voor aandacht van de Poolse kunstenaar Cezary Ostrowski die een comment achterliet:

Our trees smell the same

Het beste werk

scriptum

Een week of wat terug zat ik in de prachtige tuin van uitgeverij Scriptum. Mijn vriendin was uitgenodigd voor de jaarlijkse barbecue en de aanhang mocht ook weer meekomen. Met de verkoper van Scriptum, Ruud Binkhorst en zijn vrouw had ik een leuk gesprek over mijn bezigheden. Over muziek dus.

Ik probeerde te ontkrachten dat het maken van muziek gemakkelijk en alleen maar lollig was. Dat dacht Ruud ook zeker niet. Een vriend van hem was ook componist en Ruud vond het een wonder telkens als hij die vriend in zijn studio aan het werk zag. Dat klopt, met muziek is het altijd maar afwachten of je iets moois weet te maken. En afwachten of die ander het ook mooi vindt. En als dat dan ontstaat, ja dat kun je best een wonder noemen.

Ik vertelde over mijn pa, mijn jeugd, meer dan 30 jaar gitaarspelen en dat ik ben grootgebracht met de muziek van Bach. Ruud kon er niet naar luisteren, naar die Bach. Ik wel. Apart toch want dan heb je het over die Grote Bach waarvan velen zich niet kunnen voorstellen iemand die muziek niet mooi zou vinden. Zelfs al zou ik Bach zijn dan lijkt het me toch nog knap lastig om dat te moeten accepten. Dat niet iedereen van het hetzelfde houdt. Ook al ben je Bach.

Het ligt zo gevoelig allemaal en eigenlijk ben je nooit 100% tevreden. “Dat moet je ook zijn”, vond Ruud. Nooit tevreden zijn. Altijd denken dat het beter kan. “Je hebt geluk, je bent nog zo jong. Je beste werk maak je waarschijnlijk pas als je stokoud bent”, aldus Ruud.

Ik herinner me een uitzending van ’24 uur met’ met Willem Nijholt. Wilfried de Jong vroeg hem of ‘ie weleens helemaal tevreden was. Dat was Willem eigenlijk nooit. Het zei het met een blik op zijn gezicht die mij verdomd bekend voorkwam. Da’s ook mijn blik. Ik ervaar alleen tevredenheid dankzij mijn relativeringsvermogen. Dat ik mijn best heb gedaan. Dat ik alles heb gegeven. Dat de inner mountain flame heeft gewoekerd. Maar dat is wat anders dan helemaal tevreden zijn.

Ach wat zit ik nou te zeuren, het is immers nog lang niet zover.

HTM verdient kapitalen door verkeerde ritprijs OV-chipkaart

htm-klachten

Al een tijd geleden viel het me op dat ik hier in Den Haag voor hetzelfde ritje met de tram soms veel meer geld kwijt ben. In eerste instantie dacht ik dat er een weekendtarief gold, maar da’s niet het geval. De vraag wierp ik via @HTM_Reisinfo een paar maal op Twitter op maar men reageerde niet.

Vandaag besloot ik ze maar eens te bellen. Om 5 over 9 om precies te zijn. Ik bleef minuten lang aan de lijn maar kreeg na het keuzemenu niemand te spreken. Vandaar deze blogpost.

Wat is het probleem?

Ik maak een paar maal per week een ritje van halte Monstersestraat naar Centraal Station. Wanneer ik deze rit met tram 6 maak dan ben ik 0,14 euro duurder uit dan een rit met tram 2 of tram 4 vanaf dezelfde halte. Deze trams rijden exact dezelfde route. De rit zou volgens HTM.net 1,22 euro moeten kosten maar kost in werkelijkheid met tram 6: 1,36. Ook als ik met mijn dochter van 11 reis ben ik voor haar ipv 0,81 euro dat het zou moeten kosten 0,94 euro kwijt. De OV-chippaal laat duidelijk deze bedragen bij het uitchecken zien. Ook het opvragen van de saldogegevens van mijn OV-chipkaart bevestigde nogmaals het feit dat de HTM verkeerde bedragen afrekent met mij en al haar andere klanten voor dit traject.

Die standaardprijs van 1,22 klopt overigens ook niet precies, ik zie regelmatig een bedrag van 1,23 bij het uitchecken. Nu is dat slechts 1 cent verschil maar als we dat gaan doorberekenen dan loopt dat bedrag ten nadele van de klant en ten voordele van de HTM behoorlijk op.

Wat levert dit foutje de HTM op?

Laten we eens gaan rekenen. Ik heb het aantal ritten per uur uitgezocht voor tram 6 op dit traject. Dat varieert van 4 ritten tussen 6 en 7 uur in de ochtend tot 1 rit na middernacht. Hierbij heb ik alleen rekening gehouden met het aantal ritten doordeweeks en niet in het weekend (kostte me net even wat teveel werk), hoewel er dan ook flink gebruik van wordt gemaakt. Ook door mij en mijn dochter.

Laten we een rekensommetje maken:
Per dag maakt de HTM 95 ritten met tram 6 richting Centraal Station.
Dat zijn er dus doordeweeks 5 maal 95 = 475 per week.
Dat zijn er dus ongeveer 4 maal 475 = 1.900 per maand.
Dat zijn er dus ongeveer 12 keer 1.900 = 22.800 per jaar.

Stel dat slechts 25 personen per tram net als ik ook van halte Monstersestraat naar halte Centraal Station vervoerd willen worden. Dan zit je op 22.800 maal 25 = 570.000 gevallen van teveel betalen per jaar. Let wel dat geldt nog slechts voor personen die dit korte ritje van slechts 5 haltes in 11 minuten maken. De meeste mensen zullen een langere rit maken. Ook zullen dat er meer zijn dan het minimale aantal van 25 per tram waar ik van uitgegaan ben.

Minimaal 570.000 gevallen per jaar die 0.14 euro teveel betalen. Daarmee komt het totaalbedrag op:

570.000 maal 0,14 = minimaal 79.800 euro per jaar wat de HTM verdient aan dit foutje

Let wel, die 79.800 euro per jaar is nog exclusief de weekendritten en ook ben ik uitgegaan van een heel laag aantal personen per rit. Ik verwacht dat het werkelijke bedrag boven een ton ligt. Een ton op een ritje van 5 haltes in 1 richting op basis van slechts 1 tram. Nu wil ik niet zeggen dat alle trams dit soort fouten hebben, maar dit zal zeker geen uitzondering zijn. En wat te denken van treinen? Dan loopt het verschil helemaal in de papieren.

Tram 6 maakt een maximale rit van 26 haltes. Ik vraag me af hoe groot de verkeerde ritprijs is in dat geval. Dan praten we wellicht over tonnen op jaarbasis. En dat alles voor slechts 1 tram op 1 traject.

Wat ik van de HTM wil

Ik wil dat de HTM contact met mij opneemt. Dat kan gewoon per telefoon 06 45 49 2000 of per email marco@melodiefabriek.nl. Ik wil dat de HTM deze fout nu echt herstelt. En ik zou graag een compensatie op mijn bankrekening willen ontvangen want de HTM verdient tot op de dag van vandaag aan mij en vele anderen kapitalen door een fout in haar eigen OV-chipkaartsysteem.

Een klein beetje inspiratie en heel veel ambacht

hero

De jaren glijden aan mij voorbij. Zelfs moeders riep van de week nog: “ja, je gaat ook al richting de 50”. WTF! Ik ben pas 45!

Maar laat ik niet ontkennen dat ik moeders’ punt begreep: ouderdom komt met gebreken. Inmiddels ben ik 1 kroon in mijn mond armer en constateerde ik van de zomer dat door een combinatie van warmte en spataderen mijn linkervoet in staat is om wat op te zwellen. Mijn vriendin begon mij zelfs Bigfoot te noemen. Hoewel ik dat als wannabe Indiaan nog wel als een compliment kan beschouwen.

Hoe dan ook, een pluspuntje, met het ouder worden neemt de wijsheid toe. Ik kan mijzelf prijzen met een enorm geduld en doorzettingsvermogen. Hierdoor heb ik enorm kunnen groeien in de afgelopen 10 jaar dat ik mijn muzikale onderneming Melodiefabriek run. Ik ben enorm gepassioneerd om de dingen zo goed als mogelijk te doen. Een neiging tot perfectionisme is mij zeker niet vreemd. En na 10 jaar constateer ik dat het een ambacht geworden, een routine op basis van does and don’ts.

Daardoor ligt de kwaliteit standaard hoog. Door het 10 jaar lang, dag in dag uit te doen. Fouten te maken, doorgaan, experimenteren, nog meer fouten maken, doorgaan, leren en weer opstaan. En vooral: volhouden. Overigens zijn die fouten heel persoonlijk. Ze vallen mij op, maar verder heeft niemand ze in de gaten. Dat was 10 jaar geleden trouwens ook zo. Ik was toen nog perfectionistischer dan nu en ging door totdat het goed was. Desnoods dagen achter elkaar. Desnoods 15 keer renderen. Geduld. Heel veel geduld.

Vaak merk ik dat opdrachtgevers veel minder kritisch zijn dan ik ben. Ik pas me dan aan. Een les die ik geleerd heb, want anders raak ik gefrustreerd. Wel heb ik mensen om me heen nodig die me echt weten uit te dagen. Soms hebben zij de kleinste budgetten of soms zijn ze lastig om mee samen te werken. Maar alleen het eindresultaat telt. Gruwelijk goed is een heerlijk gevoel.

Mijn vak zit vol met ambachtelijkheid. Ik moet instrumenten kunnen bespelen. Ik moet de muziektheorie kennen. Ik moet weten hoe ik brom en ruis kan verwijderen. Ik moet weten hoe muziek samenhangt met bewegende beelden, stilstaande beelden, met mensen die spreken, met achtergrondgeluiden die klinken. Ik moet de muziekhistorie kennen. Ik moet de relatie tussen geluid en muziek kennen. En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan. En omdat het een creatief vak is, is die ambachtelijkheid geen statisch gegeven. Elke dag leer ik wel iets over muziek en geluid dat mij verder helpt. Daarom daagt dit vak mij ook zo uit, omdat het een oneindige diepgang kent.

De ambacht, de routine stelt mij in staat om razendsnel allerlei gangbare zaken uit te voeren. Maar mijn eigen brandende creativiteit stelt mij in staat om uit dat gangbare te breken, zodat het niet teveel routine wordt en meer van hetzelfde. Hoewel klanten en het publiek dat vaak wel willen. De massa wil namelijk graag een herhaling van een herhaling. Anders begrijpt de massa het niet meer. Maar dat wat de massa vernieuwing noemt is nooit echte vernieuwing. Het is zuiver underground dat mainstream werd. Zoals het met de bebop jazz gegaan is (pas toen het in de grotere bekende clubs te horen was werd het door blanke journalisten “ontdekt”). En de rock and roll (Hilversum weigerde het begin jaren 6o te draaien waardoor Veronica vanaf zee deze muziek begon uit te zenden). Internet, via de blogs met name, is natuurlijk ook een goed voorbeeld.

Het gevecht tussen de voorhoede en de mainstream is een lastige. Je moet het voor jezelf interessant kunnen houden, maar er moet ook brood op de plank. Mijn oude gitaarleraar Ferry Robers moest weleens voor Vader Abraham een dingetje doen: “pagina 1 uit het eerste gitaarboekje, van die kampvuur akkoorden”. Ferry mocht van Abraham niet te moeilijke muziek spelen. Dat is een pijniging voor een muzikale ziel. Da’s 0 inspiratie en 0 ambacht. Creativiteit moet daarom een kans krijgen. Altijd. Omdat de meeste van die “gekke dingen” die kunstenaars doen namelijk ooit mainstream zullen worden.

Het is, zoals ik begon, immers allemaal een kwestie van tijd.

Not In My Backyard festival 2013 met Karel Feenstra, Spike & Janneke, Tom America en Vuigtuig

spike en janneke

Gisteren organiseerden wij hier in een van de leukste wijken van Den Haag, in Stroom der Verademing, voor de 2e maal het Not In My Backyard festival. Ik mocht de PA en het podiumgeluid doen. Dat was best hard werken want ik moest even razendsnel leren hoe de digitale mengtafel werkte.

Het programma begon met dichter Karel Feenstra.

Karel Feenstra

Spike & Janneke maakten hun akoestische debuut samen. Een debuut dat ingeluid werd met de intocht van een ronkende ouwe Ford Mustang van Spike. Ze spelen samen ook in de band The Deaf.

Spike en Janneke

Ze hadden er lol in en schopten kont. Wij blij, alle kids blij, mijn dochter Puck incluis.

Toffe naam heb je!

Zei Spike nog.

Spike en Janneke en kids

Mijn MAM collega van vroegâh Tom America vertoonde beelden van mensen die met een accent of in dialect spraken en toverde die stemmen muzikaal via de sampler uit de boxen.

Tom America

Tom America

Direct na de set van Tom America vlogen in twee huizen de aardlekschakelaars om. Er was regen in een stekkerdoos terechtgekomen. Dat werd dus ff een vluggertje qua probleempje debuggen en de boel ompluggen. Rock und roll.

Afsluiter Vuigtuig had leuke muziek maar een gitarist die weigerde in de microfoon te zingen.

Vuigtuig

Vuigtuig

NIMBY is een initiatief van mijn buurman John van Schaik.

John van Schaik