Aandacht voor ondergetekende in Ons Den Haag

Interniek vertelde mij dat er een stuk over mij en mijn bedrijf Melodiefabriek gepubliceerd is in het ledenblad Ons Den Haag van de Vrienden van Den Haag. Dit alles naar aanleiding van het feit dat een poosje terug president Obama de belangrijkste Amerikaanse kunstprijs, de National Medal of Arts and Humanities, heeft uitgereikt aan kunstenaar James Turrell. Deze kunstenaar maakte een werk onder de naam Hemels Gewelf dat te zien is in Kijkduin, Den Haag. Voor dit kunstwerk componeerde ik in het kader van de videoreeks Haagse Kunstgrepen de muziek. Luister en kijk maar:

(leader en overige muziek in bovenstaande video werden ook door mij gecomponeerd en uitgevoerd)

Hieronder een digitaal kodakje van de rubriek Digitaal Den Haag uit het ledenblad Ons Den Haag:

digitaal den haag

Steve Albini, man met zuiver geweten: internet heeft het probleem van muziek opgelost

In de recente HBO documentaireserie Sonic Highways die oud Nivana-drummer Dave Grohl samen met de Foo Fighters maakte, komt in deel 1 de legendarische muzikant en geluidstechnicus Steve Albini aan het woord. Zo vertelt hij over de dronken telefoongesprekken van een voor hem onbekend persoon die hem jaren geleden in het midden van de nacht opbelde en hele verhalen opstak over zijn favoriete platen. Pas veel later wordt het Steve duidelijk dat het Kurt Cobain is die hem steeds belt. Kurt vindt de productie die Butch Vig voor Nevermind heeft gedaan te glad en wil Steve masseren om zijn band Nirvana te helpen met de opnames van In Utero. Steve’s antwoord lees je in de sleevenotes  van de box ter ere van de 20e verjaardag van dat album:

I think the very best thing you could do at this point is exactly what you’re talking about doing: bang a record out in a couple of days with high quality but minimal production, no interference from the front-office bulletheads. If that is indeed what you want to do, I would love to be involved.

Je hebt mensen met een zuiver geweten. Zij handelen vanuit bepaalde principes, vanuit zuiverheid. Steve Albini is zo iemand. Noem hem geen producer want dan wordt hij kwaad. Steve beschouwt zijn werkzaamheden als geluidstechnicus van hetzelfde niveau als dat van een loodgieter: eenmalig, dus waarom zou hij daar nog aanvullende royalties over moeten ontvangen? En dus weigert hij die telkens weer. Aan In Utero had hij schatrijk kunnen worden, maar niet dus. Principes. Zuiver geweten.

Dat zo’n zuiver geweten hem een boel geld kost daarover vertelt ‘ie ook in Sonic Highways. Om zijn studio te kunnen onderhouden moet hij 1000 dollar per dag omzetten. Steve heeft al eens zijn huis moeten verkopen en wat oude gitaren weg moeten doen om te kunnen overleven. Als bijverdienste speelt hij kaartspelen tegen geld. Geld waarvan hij soms zijn eigen personeel moet betalen. Het is de prijs die hij betaalt voor zijn innerlijke rust, zijn geweten.

Steve sprak afgelopen zaterdag op de Face the Music conferentie in Melbourne. En hoewel eigenlijk alles wat ‘ie zegt niet nieuw is, het is wel bemoedigend. Steve vertegenwoordigt de mening van wat je gerust het alternatieve internet mag noemen en wat hij zegt is een steuntje in de rug voor velen. Het is de bekrachtiging van een opvallende visie en mentaliteit. Een internet dat juist dankzij filesharing vorm heeft gekregen. Een internet dat juist de kracht van het verdwijnen van alle tussenpersonen omarmt. Het is een visie die ik deel. En hoewel Steve en ik qua muzikale opvatting behoorlijk verschillen, zijn visie op de muziekindustrie en zijn hang naar zuiverheid en dingen zelf doen (DIY) deel ik volledig.

Hoewel de slangenkuil van de muziekindustrie nog steeds vol idioten zit die geen reet om muziek geven maar het puur om het geld doen, Steve kijkt de andere kant op. Aan die andere kant schijnt de zon. Die andere kant biedt meer dan ooit tevoren kansen aan bandjes om het fucking zelf te doen, zonder foute graaiers die geen reet van muziek begrijpen. Aan die andere kant wordt er meer muziek gemaakt dan ooit tevoren. Aan die andere kant is er geen ballotage commissie van volgevreten idioten. Aan die andere kant hoef je geen DJ’s meer om te kopen. Aan die andere kant boek je een tour via email en verkoop je de muziek en merchandising rechtstreeks aan je fans. Aan die andere kant kun je met een zuiver geweten je principes blijven koesteren.

De Guardian heeft de complete lezing van Steve gepubliceerd. Wat ik dus maar wilde zeggen: verplicht leesvoer!!!

(omslagfoto: Wired Photostream / CC BY-NC)

De zingende komeet

Het wereldnieuws van gisteren 12 november 2014 dat de Europese ruimtesonde Rosetta zich aan het oppervlak van de kleine ijzige komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko wist te “verankeren” (lees: op het moment van schrijven is de stevigheid van die verankering nog discutabel) heeft een muzikaal toetje gekregen: de komeet lijkt te zingen!

Bij het meten en opnemen van signalen in het 40-50 millihertz frequentiebereik (lees: da’s een super lage frequentie die niet hoorbaar voor mensen is) ontdekten de wetenschappers een ritmisch patroon in het signaal. Om die lage frequenties hoorbaar te maken is het met een factor van 10.000 verhoogd.

Luister maar:

Zie ook de blogpost The Singing Comet van ESA zelf.

Allereerste gebruik van moleculaire elektronica: in een gitaarpedaal!

De Universiteit van Alberta, Canada heeft in samenwerking met het National Institute for Nanotechnology een nieuwe toepassing gevonden om met behulp van nanotechniek (ook wel kwantummechanica genoemd) een geluidssignaal te veranderen. Gitaristen zijn de eersten die van deze nieuwe techniek gebruik kunnen gaan maken want de eerste praktische toepassing ervan is een gitaarpedaal. Hoe COOL is dat!!!

Dankzij de nanotechniek is de vervorming die het prototype van het gitaarpedaal voortbrengt (een elektrisch gitaargeluid kan niet zonder vervorming, het zorgt voor de prettige klank) minder schel van karakter, iets dat middels de transistor-techniek met diodes niet eerder mogelijk was. Het geluid is hierdoor warmer en lijkt meer op het ronde karakter van een buizen-versterking. En het is precies dat buizen-karakter waar gitaristen bij zweren.

De reden waarom wij gitaristen de eer krijgen om met deze techniek te werken is overigens eenvoudig: Adam Bergren, een van de onderzoekers van het National Institute for Nanotechnology speelt zelf gitaar. Een gitaarpedaal leek hem de beste testcase. Nou en of ‘ie gelijk heeft gekregen!

Bekijk onderstaande video met uitleg over hoe het prototype werkt en klinkt. Ik ben om en ik denk met mij elke gitarist.

(met dank aan de Facebook-groep Die andere Gitaarjongens!)

Embedheffing/embedlicentie nu definitief van de baan

buma-logoDe embedheffing/embedlicentie waarmee BUMA/STEMRA 2 jaar geleden kwam aanzetten is nu definitief van de baan. BUMA/STEMRA wilde toen van alle Nederlandse websites die YouTube videos insloten centjes hebben. Daar schoten diverse websites van in de stress, ondermeer Kicking The Habit die vervolgens alleen nog maar naar content ging linken zonder het direct op haar website afspeelbaar te maken.

Dit was overigens de 2e poging van de BUMA want ook in 2009 had men een poging gewaagd. Wat toen faliekant mislukte. Maar nu 2 jaar na poging 2 mislukt het opnieuw want inmiddels heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie gesproken:

Volgens het Europese Hof maakt embedden geen inbreuk op het auteursrecht zolang het materiaal niet wordt aangepast of aan een nieuw publiek wordt getoond. De video was echter al op Youtube beschikbaar, waardoor het embedden niet als een ‘nieuwe vorm van communicatie’ wordt gezien.

In februari van dit jaar trok auteursrechtenorganisatie BUMA/STEMRA deze omstreden ‘embedheffing’ in. Ik hoop dat de gedeputeerden allemaal hun geld gaan terugeisen. Ze hebben daar tenslotte recht op.

Update: Charlotte Meindersma schreef de blogpost ‘Embedden mag nu echt!’ met een uitgebreide juridische onderbouwing.

Slight Noise [disquiet0147-slightnoise]

Een track die ik maakte voor Disquiet Junto. De opdracht van deze week: “Record 8 seconds of white noise in your own personal style”. Voor dit korte stukje sounddesign gebruikte ik de Thor synth-module in Propellerhead Reason met een Comb Filter en Formant Filter in serie waarbij ik de frequentie en resonantie parameters van deze effecten automatiseerde. Ook heb ik een Low Pass Filter voor de snelle fade op het einde gebruikt.

Meer over dit 147e Disquiet Junto project — “Record 8 seconds of white noise in your own personal style” — op:

disquiet.com/2014/10/23/disquiet0147-slightnoise/

Meer over Disquiet Junto op:

disquiet.com/junto

Word lid van Disquiet Junto op:

soundcloud.com/groups/disquiet-junto/

Disquiet Junto discussies vinden plaats op:

disquiet.com/forums/

Geluid leren begrijpen: kijken naar de toonhoogte

Onderstaande is een vertaling van mijn blogpost ‘Understanding sound: looking at the pitch’ op Melodiefabriek. Ik kreeg daarbij aanvullende hulp van Ludvig Carlson, programmeur bij Propellerhead Software (Zweden) en Reason-gebruiker Exowildebeest die op het Propellerhead User Forum (PUF) op mijn post reageerden.

Sommige geluiden die we horen klinken op een bepaalde toonhoogte terwijl andere geluiden klinken zonder dat we er een toonhoogte in horen. Geluid dat klinkt op een specifieke toonhoogte kunnen we gebruiken voor het spelen van melodieën en akkoorden. Geluiden zonder een duidelijk waarneembare toonhoogte worden vaak gebruikt voor het maken van ritmes en geluidseffecten.

Vraag: hoe kunnen we de toonhoogte opsporen?
Antwoord: door gebruik te maken van een spectrum analyser

Met een spectrum analyser meet je het volume van alle frequenties van een ingangssignaal. Vaak ligt het bereik ervan tussen 20 Hz en 20 kHz, dit is het bereik van het menselijk gehoor.

Geluiden van een specifieke toonhoogte

Hier is een voorbeeld, gemaakt met behulp van een eenvoudige zaagtand-golfvorm als toongenerator (klik op het plaatje voor een vergroting:

Spectrum analyser van Ableton Live
Spectrum analyser van Ableton Live

Ik gebruikte Ableton Live voor het creëren van dit plaatje en zoals je kunt zien heeft het een zeer nuttige ingebouwde instelling: in plaats van frequenties kan het ook de namen van de tonen en de octaven laten zodat je direct kunt aflezen wat de laagste significante piek in het frequentiebereik is: dit toont ons de toonhoogte. De andere tonen die in het hogere bereik zitten zijn boventonen die het geluid kleuren. Als een geluid veel boventonen in het hogere frequentiebereik bevat horen we een helderder geluid. In dit geval, zie bovenstaande screenshot, valt de laagste significante piek op 264 Hz, wat betekent dat we een C3 horen (een C-noot in het derde octaaf).

De meeste spectrum analysers beschikken niet over deze zeer handige functie en laten alleen de frequenties zien. Dit maakt het moeilijk om de toonhoogte van een geluid op te sporen, omdat je dan zelf een rekensom moet maken uitgaande van de standaard toonhoogte van A4 = 440 Hz. En om het nog ingewikkelder te maken: omdat we gebruik maken van een gelijkzwevende stemming is deze berekening veel ingewikkelder dan een kwestie van vermenigvuldigen of delen (zie Wikipedia voor meer informatie over Gelijkzwevende stemming). Een handigheidje daarbij is wellicht de kaart van Piano key frequencies op Wikipedia die uit te printen is (de octaaf-indeling hiervan verschilt 1 octaaf in vergelijking met veel synthesizers) .

Geluid zonder specifieke toonhoogte

Geluiden zonder toonhoogte hebben geen duidelijke piek die we kunnen aanduiden als de dominate veroorzaker van de hoogte van het geluid. Op de spectrum analyser zien we dat deze geluiden wisselende pieken hebben die op een breed spectrum op en neer springen in volume dat chaotisch oogt en waar we geen specifieke piek uit kunnen afleiden. De meest extreme vorm van dit type geluid, witte ruis, is totaal niet gerelateerd aan een toonhoogte. Zelfs wanneer jewitte ruis een paar octaven omhoog of omlaag gaat transponeren hoor je geen verschil. Echter, in sommige geluiden met een nogal wild spectrum kun toch een toonhoogte waarnemen. Bijvoorbeeld een snaredrum, die wanneer we hem hoog stemmen een duidelijke toon gaat produceren (Prince heeft dit vaak als effect ingezet). Met veel percussie-instrumenten is dit het geval. Maar ook het geluid van een auto of motor kan een duidelijk toonhoogte (de laagste significante piek) bevatten. Als we het geluid ervan in een sampler stoppen kunnen we er dus melodieën mee gaan spelen. Of dat mooi klinkt, dat is weer een heel ander verhaal…

Kap nâh jòh!!! Haagse striptekenaar Marnix Rueb overleden!!!

Geestelijk vader van Haagse Harry, Marnix Rueb is overleden aan de longkanker die nog maar een paar weken ervoor bij hem geconstateerd was. Ik ga deze rasechte Hagenees echt missen. Voor mij blijft hij de uitvinder en baas van de BV met de mooiste naam van Nederland: Kap Nâh (ook de titel van de allereerste Haagse Harry). Marnix tekende niet alleen Haagse Harry maar debatteerde heel wat af over de juiste schrijfwijze van het Fonetisch Haags.

Samen met zijn literaire broer Robert-Jan en Sjaak Bral bracht hij het Groot Haags Dictee. Een schrijfwijze die notarieel getoetst kon worden middels het Groen-Geile Boekie van de hren. Deze Haagse bijbel mag aan geen enkele boekenkast ontbreken. Sterker nog: zet hem binnen handbereik en lees er hargtop ùit voâhr!

Den Haag is het einde. Zelfs als je de beste humor van Nederland in je pen hebt zitten.

(omslagfoto: Roel Wijnants)

Hoeveel man heeft een DJ nodig om op play te drukken?

DJ Afrojack vindt het niet leuk wat Gijsbert Kamer over hem schrijft in de Volkskrant:

Wat Afrojack tegenwoordig doet, is als een soort Radio 538-dj hits rondpompen. Nummers die allemaal eenzelfde opbouw kennen: een slap vocaaltje, aanzwellende drumroffels en hup, daar komt de drop en dreunt de harde beat als een mitrailleur door de zaal. Dan is het even springen – maar nooit langer dan een minuut. En dan begint alles weer opnieuw.

P.S. Ik moet dan weer aan die oude foto van Justice denken, met niet-ingeplugde MPD24 USB-controller maar wel met alle hands aan de(c)k:

justice