Alle berichten met tags “creativiteit

love-op-ruit
Reactie 1

Kunstenaar versus Zakenman

Kan de Kunstenaar ook een goeie Zakenman zijn? Een Kunstenaar die met zijn werk veel geld verdient maakt hem nog niet direct een groot Zakenman. Veel musici verdienen soms in een bepaalde periode veel geld, om in een andere periode weer straatarm te zijn. Veel beroemde fotografen moeten modefotografie erbij doen om de kost te kunnen verdienen. Hun echte werk hangt in musea. Hoewel je kunt betwisten of dat wat er in musea hangt altijd wel zo goed is. Tegenwoordig vind je de beste kunst vaak gewoon op straat en op internet. Los van de poen, recht uit het hart van de kunstenaar.

Bob Lefsetz ging er helemaal op los vanmorgen. De vlammende blogpost die hij schreef ga ik dus niet overdoen. Even een korte quote en daarna de link naar zijn post daar moet je het maar mee doen. Niets meer aan toe te voegen.

A businessman plays by the rules, an artist breaks them.

A businessman puts money first, an artist sees money as a byproduct.

A businessman has a plan, an artist flies by the seat of his pants.

A businessman is looking to sell out, an artist is looking to continue, forever.

A businessman is all about domination, an artist does not believe in competition.

An artist believes in inspiration, a businessman believes in calculation.

A businessman is a team player, an artist is an individual, a party of one.

Art, Not Business →

Reactie 1

Iets afmaken

Hoe zou ik kunnen bepalen wanneer iets goed is dat ik maak? Moet ik mijn werk gaan vergelijken met het werk van anderen? Moet mijn werk aan bepaalde criteria voldoen om het als goed te bestempelen?

Ik vraag me liever af: is het af?

Heel vaak begin ik aan iets vanuit een klein ruw idee. En van daaruit sla ik een pad in en kom ik op andere zijpaden terecht. Dat maakproces start ik vanuit het gevoel dat ik het ooit als af zal kunnen beschouwen. Dat is het streven. Ik begin iets en maak het af.

Het werk is af als ik niet langer het gevoel heb dat ik er iets aan kan veranderen. Het is af als ik moe geworden ben en er nooit meer iets aan zal willen veranderen. Ik heb wel iets beters te doen! En het is af als de opdrachtgever met de hamer slaat en mij een zak met geld toeschuift.

Of het daarmee ook goed is? JAZEKER! Goeier dan het goeiste van de allergoeisten. Affer dan af!

P.S. Er zijn mensen die nooit iets afkrijgen. Die denken niet in af. Die denken alleen maar. Maar voor af moet je iets maken. Iets afmaken.

scriptum
Reactie 1

Het beste werk

Een week of wat terug zat ik in de prachtige tuin van uitgeverij Scriptum. Mijn vriendin was uitgenodigd voor de jaarlijkse barbecue en de aanhang mocht ook weer meekomen. Met de verkoper van Scriptum, Ruud Binkhorst en zijn vrouw had ik een leuk gesprek over mijn bezigheden. Over muziek dus.

Ik probeerde te ontkrachten dat het maken van muziek gemakkelijk en alleen maar lollig was. Dat dacht Ruud ook zeker niet. Een vriend van hem was ook componist en Ruud vond het een wonder telkens als hij die vriend in zijn studio aan het werk zag. Dat klopt, met muziek is het altijd maar afwachten of je iets moois weet te maken. En afwachten of die ander het ook mooi vindt. En als dat dan ontstaat, ja dat kun je best een wonder noemen.

Ik vertelde over mijn pa, mijn jeugd, meer dan 30 jaar gitaarspelen en dat ik ben grootgebracht met de muziek van Bach. Ruud kon er niet naar luisteren, naar die Bach. Ik wel. Apart toch want dan heb je het over die Grote Bach waarvan velen zich niet kunnen voorstellen iemand die muziek niet mooi zou vinden. Zelfs al zou ik Bach zijn dan lijkt het me toch nog knap lastig om dat te moeten accepten. Dat niet iedereen van het hetzelfde houdt. Ook al ben je Bach.

Het ligt zo gevoelig allemaal en eigenlijk ben je nooit 100% tevreden. “Dat moet je ook zijn”, vond Ruud. Nooit tevreden zijn. Altijd denken dat het beter kan. “Je hebt geluk, je bent nog zo jong. Je beste werk maak je waarschijnlijk pas als je stokoud bent”, aldus Ruud.

Ik herinner me een uitzending van ’24 uur met’ met Willem Nijholt. Wilfried de Jong vroeg hem of ‘ie weleens helemaal tevreden was. Dat was Willem eigenlijk nooit. Het zei het met een blik op zijn gezicht die mij verdomd bekend voorkwam. Da’s ook mijn blik. Ik ervaar alleen tevredenheid dankzij mijn relativeringsvermogen. Dat ik mijn best heb gedaan. Dat ik alles heb gegeven. Dat de inner mountain flame heeft gewoekerd. Maar dat is wat anders dan helemaal tevreden zijn.

Ach wat zit ik nou te zeuren, het is immers nog lang niet zover.

hero
reactie 0

Een klein beetje inspiratie en heel veel ambacht

De jaren glijden aan mij voorbij. Zelfs moeders riep van de week nog: “ja, je gaat ook al richting de 50″. WTF! Ik ben pas 45!

Maar laat ik niet ontkennen dat ik moeders’ punt begreep: ouderdom komt met gebreken. Inmiddels ben ik 1 kroon in mijn mond armer en constateerde ik van de zomer dat door een combinatie van warmte en spataderen mijn linkervoet in staat is om wat op te zwellen. Mijn vriendin begon mij zelfs Bigfoot te noemen. Hoewel ik dat als wannabe Indiaan nog wel als een compliment kan beschouwen.

Hoe dan ook, een pluspuntje, met het ouder worden neemt de wijsheid toe. Ik kan mijzelf prijzen met een enorm geduld en doorzettingsvermogen. Hierdoor heb ik enorm kunnen groeien in de afgelopen 10 jaar dat ik mijn muzikale onderneming Melodiefabriek run. Ik ben enorm gepassioneerd om de dingen zo goed als mogelijk te doen. Een neiging tot perfectionisme is mij zeker niet vreemd. En na 10 jaar constateer ik dat het een ambacht geworden, een routine op basis van does and don’ts.

Daardoor ligt de kwaliteit standaard hoog. Door het 10 jaar lang, dag in dag uit te doen. Fouten te maken, doorgaan, experimenteren, nog meer fouten maken, doorgaan, leren en weer opstaan. En vooral: volhouden. Overigens zijn die fouten heel persoonlijk. Ze vallen mij op, maar verder heeft niemand ze in de gaten. Dat was 10 jaar geleden trouwens ook zo. Ik was toen nog perfectionistischer dan nu en ging door totdat het goed was. Desnoods dagen achter elkaar. Desnoods 15 keer renderen. Geduld. Heel veel geduld.

Vaak merk ik dat opdrachtgevers veel minder kritisch zijn dan ik ben. Ik pas me dan aan. Een les die ik geleerd heb, want anders raak ik gefrustreerd. Wel heb ik mensen om me heen nodig die me echt weten uit te dagen. Soms hebben zij de kleinste budgetten of soms zijn ze lastig om mee samen te werken. Maar alleen het eindresultaat telt. Gruwelijk goed is een heerlijk gevoel.

Mijn vak zit vol met ambachtelijkheid. Ik moet instrumenten kunnen bespelen. Ik moet de muziektheorie kennen. Ik moet weten hoe ik brom en ruis kan verwijderen. Ik moet weten hoe muziek samenhangt met bewegende beelden, stilstaande beelden, met mensen die spreken, met achtergrondgeluiden die klinken. Ik moet de muziekhistorie kennen. Ik moet de relatie tussen geluid en muziek kennen. En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan. En omdat het een creatief vak is, is die ambachtelijkheid geen statisch gegeven. Elke dag leer ik wel iets over muziek en geluid dat mij verder helpt. Daarom daagt dit vak mij ook zo uit, omdat het een oneindige diepgang kent.

De ambacht, de routine stelt mij in staat om razendsnel allerlei gangbare zaken uit te voeren. Maar mijn eigen brandende creativiteit stelt mij in staat om uit dat gangbare te breken, zodat het niet teveel routine wordt en meer van hetzelfde. Hoewel klanten en het publiek dat vaak wel willen. De massa wil namelijk graag een herhaling van een herhaling. Anders begrijpt de massa het niet meer. Maar dat wat de massa vernieuwing noemt is nooit echte vernieuwing. Het is zuiver underground dat mainstream werd. Zoals het met de bebop jazz gegaan is (pas toen het in de grotere bekende clubs te horen was werd het door blanke journalisten “ontdekt”). En de rock and roll (Hilversum weigerde het begin jaren 6o te draaien waardoor Veronica vanaf zee deze muziek begon uit te zenden). Internet, via de blogs met name, is natuurlijk ook een goed voorbeeld.

Het gevecht tussen de voorhoede en de mainstream is een lastige. Je moet het voor jezelf interessant kunnen houden, maar er moet ook brood op de plank. Mijn oude gitaarleraar Ferry Robers moest weleens voor Vader Abraham een dingetje doen: “pagina 1 uit het eerste gitaarboekje, van die kampvuur akkoorden”. Ferry mocht van Abraham niet te moeilijke muziek spelen. Dat is een pijniging voor een muzikale ziel. Da’s 0 inspiratie en 0 ambacht. Creativiteit moet daarom een kans krijgen. Altijd. Omdat de meeste van die “gekke dingen” die kunstenaars doen namelijk ooit mainstream zullen worden.

Het is, zoals ik begon, immers allemaal een kwestie van tijd.

jeff wall_morning_cleaning
Reacties 2

Het samenvallen van Johan Simons

Met sommige kunstenaars voel ik direct verwantschap. Dat had ik gisteravond bij het zien en horen van Johan Simons in Zomergasten. Het ging vooral over het moment dat alles samenkomt. Het moment dat je weet: potdomme, ik heb HET!

Johan sprak over het moment dat acteur Jeroen Willems overleed. Omlijst met beelden van Jeroen die Jojo van Jacques Brel uitvoerde.

Hij explodeerde gewoon!

En hoewel die uitspraak op Willems sloeg, op het moment van diens overlijden, deze kon even zo goed van toepassing zijn op Jacques Brel.

In mijn timeline zag ik diverse tweets van cultuurhaters voorbijkomen. Toch hoop ik dat ze iets mee hebben gekregen van de drive, de passie en het blijven nastreven van het onbereikbare wat kunstenaars in zich hebben. Ik denk dat er heel veel mensen op een relatief eenvoudige manier geld verdienen. Vaak ten koste van een ander. Dat soort mensen moeten maar niet een mening hebben over kunstenaars. Die moeten gewoon hun bek houden.

Een kunstenaar daarentegen kiest voor de aller aller moeilijkste weg. Omdat er iets moet. Het kan niet anders. Het moet.

Er kwam een prachtig fragment voorbij van fotograaf Jeff Wall. We zagen hem aan het werk terwijl hij een man met witte schoenen fotografeerde die stilstond in de gang van een hotel en wat naar beneden keek. Jeff had precies in zijn hoofd hoe de man naar beneden moest kijken. Hoe het licht op de schoenen moest schijnen, kortom: over alle details was nagedacht. Hij maakte een hele serie foto’s die hij vrijwel allemaal rommel vond. “These are bad”.

Ik denk dat veel mensen dat niet begrijpen. Die kennen niet dat gevoel dat de kunstenaar heeft. Dat onmiskenbare gevoel. Dat alles soms ineens samenvalt. Het moment. Dat dit hem is. Hebben.

Dus daarom: onwijs bedankt Johan!

(foto: Jeff Wall)

slow management
reactie 0

Aan het woord in Slow Management over mijn werk en Creative Commons

Een poos geleden werd ik door Maria Genova geïnterviewd over mijn werk en Creative Commons voor het Slow Management magazine. Vandaag viel ‘ie bij ons op de mat. Het onderwerp van deze editie is creativiteit. Hoe kan het ook anders met mijn beroep. Het magazine ziet er verzorgt uit en staat vol met interessant ogende onderwerpen. Ik zal het van het weekend gaan lezen. Misschien doe ik dan nog een update op deze post.

Brian Eno
reactie 0

Zo simpel als Eno

Ik heb Brian Eno al vaker betrapt op hele nuttige uitspraken. Bovenstaande video staat er bol van. Eno houdt van het opleggen van beperkingen om zo creatiever te worden. Dat laat hij ook de bands doen waarmee hij werkt. Soms moet de drummer zonder bekkens spelen. En ooit liet ‘ie Chris Martin, zanger/toetsenist van Coldplay, met 1 in plaats van 2 armen piano spelen.

Eno verzon samen met Peter Schmidt de Oblique Strategies, een doosje met kaartjes met simpele instructies.

Each card contains a phrase or cryptic remark which can be used to break a deadlock or dilemma situation. Some are specific to music composition; others are more general.

Eno vindt dat er betere muziek met primitieve instrumenten zoals de gitaar gemaakt wordt dan met digitale/virtuele instrumenten. En Eno kan heel goed uitleggen waarom bepaalde muziek niche/underground is en andere mainstream/populair.

Het meeste komt in deze video aan bod. Maar het staartje zit hem wat mij betreft in de allerlaatste vraag op het eind van de video. Een vraag die uit het publiek komt. Iemand is net als Eno gefascineerd door religieuze muziek. De persoon maakt net als Eno voornamelijk elektronische muziek. En ineens komt die levensvraag die bij zo velen van ons speelt: waardoor worden we echt geraakt? Wat grijpt ons nu echt totaal? En doen wij dat dan ook? Streven we dat na? Zelfs Eno komt er niet zonder kleerscheuren vanaf.

Deze video vormt er eentje uit een lange reeks die de firma Red Bull al sinds 1998 organiseert onder de titel Red Bull Music Academy. Het is een symposium voor muziek en kennis waarbij met name de avontuurlijkere artiesten acte de presence geven. Ik denk dat deze vorm van sponsoring, doormiddel van het verbinden van een specifieke groep liefhebbers aan een merk, vele malen krachtiger werkt dan commercials en advertenties. Het draait hier om kwaliteit en neemt het publiek juist heel serieus.

reactie 0

Doel

Volgens velen is het stellen van een doel het belangrijkste dat er is. Doe je dat niet dan doe je iets verkeerd. Het doel heiligt alle middelen, vindt men.

Maar is het doel van het leven dat we dood gaan? Is het doel van het hebben van sex dat je klaarkomt? Is het doel van een relatie dat je de kosten door twee kunt delen?

Waarom zouden we het proces niet als even belangrijk als het doel stellen? Geen doel is haalbaar als daaraan geen goed proces vooraf gegaan is. Stap voor stap proberen we het doel te bereiken. En sommige doelen blijken niet haalbaar te zijn.

En laten we dan ook van het proces genieten omdat we daar de meeste tijd aan kwijt zijn. En hadden we trouwens al bedacht wat we gaan doen als we het doel halen? Gaan we dan dagenlang feestvieren? Blijven we dan urenlang in Het Gevoel hangen?

Het voelt als falen als we ons doel niet halen. Want alleen het doel is ons doel. Zouden we het proces als evenzo belangrijk beschouwen dan kunnen we onszelf even goed op de borst slaan omdat we goed op weg waren. We stonden niet stil, we waren bezig, maar ja shit happens en soms kom je obstakels tegen.

Het proces belangrijk maken verlegt de focus naar gezonde arbeid. Zingend je werk doen. Maar dat wil de baas helemaal niet want stel nu dat het doel niet gehaald wordt? En dus hebben we de lol van het proces maar helemaal afgeschaft. We moeten doelmatig werken.

Stel we bouwen een vliegtuig. Dan wil je toch dat elke stap heel nauwkeurig uitgevoerd wordt? En dat de mensen die dat vliegtuig bouwen elk stapje heel zorgvuldig uitvoeren? Van die mensen hoop je toch niet dat ze zich gaan haasten als een deelproces meer tijd kost dan verwacht? Of dat ze een goedkoop onderdeel gaan gebruiken omdat het betere onderdeel tijdelijk niet leverbaar is, ook al neemt men daarmee het risico dat het vliegtuig niet op tijd af zal zijn?

Tijd speelt een belangrijke factor bij het stellen van doelen. Het moet op tijd af. Of het moet op tijd bereikt worden. En daarmee zetten we druk op de ketel. Het levert misschien niet zo’n goed vliegtuig op. Of een Fyra. En misschien wordt lastig om een operatie op een zorgvuldige manier uit te voeren onder tijdsdruk.

In creatieve beroepen is het vaak ook lastig om doelen te stellen. En tijdsdruk op te voeren. Wanneer is de muziek klaar? Als ik voel dat het af is. Maar ik kan ook de mix nog 3 keer anders doen. Ik kan overwegen om de gitaar opnieuw op te nemen. Misschien met een extra gitaar erbij? Of misschien toch uitwijken naar een studio in Londen om daar met orkest wat vioolpartijen op te nemen?

Daarom moet een kunstenaar heel veel vrijheid hebben. En daarom werkt de kunstenaar ook het beste helemaal autonoom. In opdracht werken is prima, vooral voor een rokende schoorsteen, maar het proces is dan anders. De geldschieter zal een doel stellen. Gelijk heeft ‘ie. En de kunstenaar moet zijn vrijheid daarin zien te bewaken. Het creatieve proces is immers nodig om het doel van de geldschieter te behalen.

Tot slot. Ik speel al ruim 30 jaar gitaar. Mijn doel was ooit dat ik gitaar wilde spelen. En dat is vanaf dag 1 gelukt. Gitaarspelen is een kwestie van gitaarspelen of je het nu slecht of heel goed kan, je speelt en dat is het belangrijkste. Gitaarspelen is dan ook geen doel. Gitaarspelen is een proces.

Reactie 1

Keiharde zelfpromotie

foto onder CC BY: Marco Raaphorst

foto onder CC BY: Marco Raaphorst

Frank Meeuwsen blogt 5 redenen/factoren voor een blogrevival. Nu heeft het blog naar mijn idee helemaal geen revival nodig want het is nooit weggeweest. Laat staan dat er sprake zou zijn geweest van verminderde belangstelling of zo.

De reden dat ik blog is omdat ik wil dat je naar mijn muziek luistert. En omdat ik wil verwoorden, wil uitleggen waarom ik de dingen doe zoals ik ze doe. Zodat je ze begrijpt. Zodat je erover na gaat denken. Zodat je mijn muziek misschien meer gaat waarderen. Zodat je misschien met mij samen wil werken. Zodat jij kracht put uit mijn woorden. Zodat je de schaamte voorbij gaat. Fuck it. Laat die regels lekker links en vooral rechts liggen. Dat doe ik namelijk ook.

Zonder een blog zouden veel details verloren gaan. Daarom documenteer ik ze op mijn blog. En zo heb ik straks op mijn oude dag nog wat te lezen. Kan ik het herbeleven. En man, wat kan ik dan trots zijn: want ik heb het zelf gedaan, het zijn mijn woorden. Ik laat mensen diep in mijn ziel kijken maar ik doe het voor een reden.

Hoewel rechtsdraaiende kapitalistische eikels ons helemaal gek maken met hun klote advertenties en slecht verzonnen slogans voor hun waardeloze producten, geen enkele creatieve maker hoeft zich te schamen voor een potje keiharde zelfpromotie. Een creatieve maker heeft namelijk WEL wat te zeggen.

Dus, vandaar.