Onderzoek toont aan: 50 jaar popmuziek kenmerkt 3 revoluties

Queen Mary University of London en Imperial College London hebben 17.000 nummers van de Amerikaanse Billboard Hot 100 geanalyseerd op basis van Timbre (klankkleur) en Harmonie data. De conclusies zijn bijzonder interessant.

Timbre en Harmonie subsets

Timbre en Harmonie werden verdeeld in 8 subsets (T1 – T8 en H1 – H8):

  • T1 = drums, agressieve, percussief
  • T2 = kalm, rustig
  • T3 = energiek, spraak, helder
  • T4 = piano, orkest, harmonisch
  • T5 = gitaar, luid, energiek
  • T6 = / ay /, mannelijke stem, vocaal
  • T7 = / o /, afgerond, mellow
  • T8 = vrouwelijke stem, melodieus, vocaal
  • H1 = dominant 7 akkoorden
  • H2 = natuurlijke mineur
  • H3 = mineur 7 akkoorden
  • H4 = standaard diatoniek
  • H5 = geen akkoorden
  • H6 = stapsgewijs akkoordenschema
  • H7 = dubbelzinnige tonaliteit
  • H8 = majeur akkoorden, geen wijzigingen

Opmerkelijke stijlen

Tussen 1960 en 2009 zien we een enorme daling in het gebruik van H1 (dominant-septiemakkoorden), wat de dood van de jazz en blues muziek in deze jaren aangeeft. Deze stijlen gebruiken veelal dominant-septiemakkoorden en nummers die daar gebruik van maakten werden steeds minder vaak een hit gedurende die periode.

H3 (mineur-septiemakkoorden) speelt een dominante rol in funk, disco en soul. Tussen 1967 en 1977 tonen de grafieken een verdubbeling van groei in het gebruik van dit type akkoorden.

H6 combineert verschillende akkoordwisselingen die veelal in modale rocknummers gebruikt worden door stadion-bands zoals Van Halen, Queen en Kiss. Tussen 1978 en 1985 ligt het hoogtepunt van H6.

En dan H5 (afwezigheid van harmonie, geen akkoorden!) die steeds vaker in de late jaren 1980 gebruikt wordt en snel tot een hoogtepunt stijgt in 1993. Het vertegenwoordigt de opkomst van hip hop, rap en aanverwante genres. Vanwege de exponentiële groei van dit genre H5 + T 3 (energiek, spraak, heldere) wordt het beschouwt als de belangrijkste muzikale revolutie van de afgelopen 50 jaar.

De 3 genre gebaseerde omwentelingen

De onderzoekers kenmerken 3 belangrijke stilistische perioden van de afgelopen 50 jaar op basis van Harmonie en Timbre:

  1. 1964 SOUL en ROCK revolutie
  2. 1983 NEW WAVE, DISCO en HARD ROCK revolutie, terwijl op hetzelfde moment SOFT ROCK, COUNTRY, SOUL en R’nB waren ook dominant
  3. 1991 RAP revolutie die een andere stijl gemaakt zien er nogal populair in vergelijking

Wat zal de volgende muzikale revolutie zijn?

Download de PDF van het onderzoek hierrrr!

Podcasting meer rock & roll dan rock & roll

Via audio een verhaal vertellen, podcasting dus, is als het maken van een collage bestaande uit muziek, geluid en gesprekken. Daarom vind ik die vorm dan ook vele malen interessanter dan popmuziek. Bovendien zit het niet in dat rigide format van couplet, refrein, couplet, refrein, bruggetje vast.

En waarom zou je zingen? Je kunt ook praten. En je kunt ook niet-muzikale geluiden gebruiken. Popmuziek vernieuwt niet meer. Okay, we gooien tegenwoordig een sidechain-compressor over het geheel en spelen een beetje met dat pompende geluid. Geluidstechnisch erg leuk, maar qua vernieuwing in de vorm? Niets, naks, nado.

Podcasting werd ineens spannend voor mij een paar jaar geleden. Omdat het het concept rondom muziek en geluid op zijn kop zet. Alles is mogelijk. Soms met op maat gesneden muziek. Soms met een spannende montage. Spannend sound design. Soms met waanzinnige verhalen. Laat ik een paar opvallende podcasts uiteenzetten:

  • This American Life – waanzinnige verhalen, de beste storytelling die je je kunt voorstellen, niet te clean en perfect, en met lekkere stemmingsverhogende muziek.
  • Radiolab – wetenschappelijke verhalen simpel gebracht. Waanzinnig sound design, maar slaat soms een beetje teveel door in effectbejag (“kijk ons een handig zijn met die editor!”) en soms zelfs kinderachtigheid.
  • Love + Radio – mijn favoriet. Misschien niet helemaal constant qua kwaliteit, maar de beste afleveringen zijn waanzinnig. De montage is vernieuwend. Zuchtjes worden soms herhaald als effect, soms worden er effecten gebruikt om de aandacht in de stemmen vast te houden. De muziek neemt je mee, haalt je eruit, versterkt en verstoort. Als een film zonder beeld. En allerlei ‘probleempjes’, stoten tegen de microfoon, wind die in de microfoon blaast worden er niet uitgehaald en soms zelfs benadrukt net zoals een rondzwabberende camera die sinds Lars von Trier’ DOGMA 95 weer helemaal in is. Rauw, speels en paradoxaal.

Ik heb het gebied nog nauwelijks echt verkend vind ik zelf. Mijn handen jeuken om het te gaan doen. Een beetje zoals Love + Radio. Die punky benadering, lofi, de opwinding van het gesprek, de humor, dat inspireert.

Podcasts zijn overigens super populair. Ook zeker onder de jeugd. De generatie die de hele dag met een iPhone of iPod op het hoofd rondloopt. Hoewel ik mijzelf eerder tot de walkman-generatie (geniale uitvinding trouwens!) beschouw. Juist dat niet op een scherm te hoeven kijken is wat audio zo leuk maakt. Jij en je hoofdtelefoon. En niemand die kan horen wat jij hoort. Een privé-zaak.

nieuwe hit: Rocken in mijn badjas

foto: Marco Raaphorst

foto: Marco Raaphorst

Kinderen mogen geen kind meer zijn. Tegenwoordig gooien ze overal die smerige auto-tune tegenaan zodat de kinderen niet meer vals kunnen zingen. Het kindzijn totaal ontkent.

Doen wij niet. Bij ons is alles puur natuur!

Mijn dochter Puck (7 jaar) zingt. Karin Ramaker schreef de tekst, ik de muziek en speelde gitaar, bas en bediende de drumcomputer.

Rocken in mijn badjas (mp3)

Zitten er juffen in de zaal? Lekker hard op school afspelen en meezingen zou ik zeggen. En stuur hem hem door naar iedereen die je kent. We gaan rocken!

En luistert de VARA ook mee? Kinderen Voor Kinderen: dít is pas een vette hit!!!

It Might Get Loud – documentaire

Rarely can a film penetrate the glamorous surface of rock legends. It Might Get Loud tells the personal stories, in their own words, of three generations of electric guitar virtuosos – The Edge (U2), Jimmy Page (Led Zeppelin), and Jack White (The White Stripes). It reveals how each developed his unique sound and style of playing favorite instruments, guitars both found and invented. Concentrating on the artist’s musical rebellion, traveling with him to influential locations, provoking rare discussion as to how and why he writes and plays, this film lets you witness intimate moments and hear new music from each artist. The movie revolves around a day when Jimmy Page, Jack White, and The Edge first met and sat down together to share their stories, teach and play.

Van dittum dus:

ROCKS!