Op zoek naar het stof in samples dankzij The Dust Brothers

Het duo John King en Mike Simpson – oftewel The Dust Brothers – hebben een nieuwe manier van arrangeren en een nieuwe klankopvatting uitgevonden. Zij waren de eersten die hele composities middels samples opbouwden. Paul’s Boutique van de Beastie Boys is hun doorbraakproductie die enorm veel navolging heeft gekregen.

Met dat album hebben de Beastie Boys de hiphopwereld totaal veranderd. Daar waar hiphop leunde op een drummachine, scratching en hier en daar een sampletje, gingen de Beasties met The Dust Brothers veel verder. Op Paul’s Boutique vormen de honderden samples een muzikaal geheel, een muzikaal mozaïek. Een techniek die The Dust Brothers ook op Beck’s Odelay hebben toegepast, een kleine 10 jaar later. En waarmee men haar invloeden in het popidioom liet gelden.

Inmiddels waren er al vele rechtzaken geweest over het toepassen van de samples (lees: advocaten roken geld) waardoor The Dust Brothers hun eigen samples besloten te gaan maken. In plaats van muzikanten hele partijen te laten inspelen, lieten zij de muzikanten een maat muziek spelen op herhaling totdat ze iets vonden dat te gek klonk. Een zoektocht naar de imperfectie, het stof in de samples.

Because for some of the more traditional musicians we worked with, the idea of sampling was sort of foreign, and they wanted to play things right. But we don’t necessarily want you to play things right, we want you to play things cool. You play over a groove until you have a good bar, and then we take that bar and loop it. I always say that our best music comes from mistakes that happen. You’re trying to do one thing, and then someone makes a mistake and that mistake ends up being the hook of the song, the coolest part of the song.

interview Sound On Sound

De samenwerking met Beck heeft vele geweldige albums opgeleverd. Ze laten een nieuw geluid horen dat de popmuziek in mijn oren enorm verrijkt heeft. Ruis, fuzz, piepjes en klikjes vergroten hier de muzikale feestvreugde. Een zoektocht naar imperfectie.

Het is een techniek die veel navolging heeft gekregen. Ook in Nederland. Want neem nu Spinvis. Op zijn debutalbum uit 2002 kun je heel goed horen hoe Erik de Jong grossiert in samples met rafelrandjes.

Geluidsdetective: Voor Ik Vergeet van Spinvis en het Reason-loopje

Erik samplet ook zichzelf. Duidelijk te horen is hoe hij allerlei loopjes met kleine schoonheidsfoutjes als één groot muzikaal mozaïek samen laat vallen. Het gruizige karakter van de samples zorgt ervoor dat zijn muziek niet glad wordt.

Precies die gladheid is een gevaar dat op de loer licht als je een computer gebruikt. Zelfs stemmen worden tegenwoordig aalglad gemaakt middels de Auto-Tune. The Dust Brothers kozen precies de tegenovergestelde route. Eentje die mijns inziens dus veel interessanter is. Perfectie is immers saai.

Luister naar mijn audiojournaal voor 2016

In het kader van Disquiet Junto maakte ik een audiojournaal van 1 minuut voor 2016. 12 maanden van elk 5 seconde voegde ik samen met harde overgangen. Dat leverde het volgende op:

Maand-/tracklist

januari 2016:
interview via Skype met Tom America
februari 2016:
interview met Stijn Meuris in Belgisch Hasselt
maart 2016:
‘Mooi gevoel’ ideetje ingespeeld op iPhone
april 2016:
5 seconden uit de track Dooie Muis (allihoopa.com/s/nJtNfNBp)
mei 2016:
unknown demo
juni 2016:
demotrack voor mijn Rockmen ReFill gitaarpatches (melodiefabriek.com/shop/rockmen/)
juli 2016:
‘NIMBY’ demo
augustus 2016:
‘Disco9’ demo
september 2016:
’Waar naartoe’ ideetje ingespeeld op iPhone
oktober 2016:
experiment met Auto-Tune
november 2016:
‘Droge Fonk’ demo
december 2016:
interview Spinvis in Breda

Meer over dit Disquiet Junto project (nummer 261) – “Audio Journal 2016: Maak een sonisch dagboek van het afgelopen jaar met een twaalf vijf-seconden segmenten” – op: junto-0261

Vreemde Kostgangers met rook om hun hoofd

Op het eind van het concert van de Vreemde Kostgangers (Henny Vrienten, Boudewijn de Groot en George Kooymans), gisteren in Breda, leidde Boudewijn zijn legendarische hit ‘Als de rook om je hoofd is verdwenen’ in. Hij schreef het toen hij nog een hippie was, weet je wel? En zoals toen normaal was, schreef ‘ie regelmatig teksten onder het genot van een joint. De volgende ochtend kwam dan vaak de ontnuchtering wanneer het wederom een waardeloze tekst bleek te hebben opgeleverd. Zo leek het ook met ‘rook om je hoofd’ te zijn gegaan. Boudewijn heeft nog altijd geen idee waarom hij het nummer geschreven heeft en wat hij ermee bedoelt te zeggen. De tekst bleek toch een blijvertje en leverde zelfs een hit op.

Spinvis vertelde me een week of wat geleden dat hij ‘ rook om je hoofd’ echt een fantastische tekst vindt. Na afloop van het concert heb ik het Boudewijn verteld. Hij reageerde koeltjes met: “dat snap ik wel want Erik houdt van abstracte teksten.”

En ik ook. Hoe meer fantasie er voor nodig is, des te leuker! Verberg die boodschap! Stop het onder een steen en laat het een geheim zijn!

Voor het concert interviewde ik Henny voor de audiodocumentaire die ik aan het maken ben. In die audiodocumentaire komt dus ook Spinvis / Erik de Jong aan het woord. Maar heb nog even geduld… ik stoof mijn documentaire volgens de welbekende Haags-Indische traditie heel langzaam gaar…

De geboorte van de koelen

Hoe vind je als muzikant eigenheid? Een eigen vorm, een eigen geluid, een eigen taal? Naar mijn idee kan die zoektocht naar eigenheid alleen maar plaatsvinden als je de wortels kent van de plek op de aarde waar je geboren bent.

Van de week sprak ik met Erik de Jong die onder de naam Spinvis in 2002 met een grote klap zijn naam gevestigde in de Nederlandse muziekgeschiedenis. Iemand die een kantelpunt creëerde omdat zijn muzikale vorm, zijn opvatting uitermate Nederlands is.

Maar eerst iets anders.

Expressie

Rock ‘n’ Roll stamt af van de Blues, net als Jazz. Muziek waarin de emotie letterlijk bezongen wordt. Wat je hoort en ziet is wat je krijgt. Ook in andere afgeleiden van de Blues, zoals de Gospel, hoor je dat overduidelijk terug. De emotie ligt er dik bovenop en wordt theatraal bezongen. “Jesus, he lifts me up!” En de jammerende klaagzang in de blues “woke up this morning” wordt op gitaar geïmiteerd middels het buigen van de noten.

Deze expressie hoor en zie je terug in vrijwel alle muziekstijlen. Neem Opera bijvoorbeeld waar onze Jordanese op gebaseerd is. De pijn wordt met de grootst mogelijk dramatische expressie bezongen.

Zonder opsmuk

Erik de Jong doet precies het tegenovergestelde. Hij vindt die overduidelijke expressie niet zo interessant. Zo vertelde hij me: “Een tekst moet zo droog mogelijk worden gebracht.” Erik blijft zodoende  extreem dicht bij zijn eigen beperkingen en wortels. En juist hierdoor ontstaat die eigenheid, omdat je niet iemand nadoet maar puur je eigen eigenheid accepteert. Eigenheid die voortkomt uit het calvinisme. Nederland is geen swingend land. Nederlanders storten zich niet huilend ter aarde. Nederlanders zijn over het algemeen ingetogen mensen die hun emoties een beetje binnenhouden.

Birth of the Cool

Miles Davis is een van de muzikanten wiens muziek mij enorm gevormd heeft. Ik vertelde Erik erover en ook over mijn vader, kerkorganist, en hoe ik door hem de muzikale opvattingen van Bach meekreeg. Nog altijd tot op de dag van vandaag, mijn pa is 82, kan ik met hem discussiëren over de klassieke muziektheorie die gebaseerd is op het 12-toons stelsel en gelijkzwevende stemming.

Ik beaam volledig de opvatting van Erik over het droog brengen van een tekst. Een vorm waarin je de emotie vooral vrij laat ontstaan bij de luisteraar. Het sluit naadloos aan op de benadering van Bach. En ook op die van Miles Davis. Want als er iemand in Amerika was die afstand nam van de grote gebaren en de cliches dan was het Miles wel. Hij koos voor een stijl die je in alle opzichten cool kunt noemen. Spaarzame noten gespeeld op een trompet met een demper. En zonder enige vorm van vibrato. Miles heeft daar zeer veel kritiek op gehad, zijn toon zou te kil en te koud zijn. Zijn droge ingetogen geluid heeft de jazzmuziek juist radicaal veranderd. Een benadering die riekt naar een calvinistische muzikale opvatting. Alsof een Hollander de Blues speelt.

Humor

Laat ik een bruggetje slaan naar humor. Ik ben dol op John Cleese. Zijn humor is tong in cheek, hij houdt zich in, drukt zijn tong tegen zijn wang en brengt de grap sec. Humor wordt door Cleese in een zuivere vorm gebracht, zonder opsmuk. Zou Cleese er zelf bij gaan lachen dan zou het elan missen. Cleese brengt zijn humor koeltjes.

Het is precies wat Miles Davis deed. En Erik de Jong ook. En Bach. Zij spelen/zingen de noten sec, naakt, droog, zonder ze zwaar aan te zetten.

Neem Blue in Green van Miles Davis. Ik ken geen intro dat mooier is. Pianist Bill Evans speelt de wonderschone harmonie heel overzichtelijk en duidelijk. Klassiek. En Miles speelt met ijle toon er een partij onwaarschijnlijke topnoten overheen.

Zonder enige vorm van opsmuk gebracht.

NIMBY en Haags UIT Festival (2015)

2 festivals in 1 weekend, gewoon omdat het kan en ze super gezellig zijn: ons eigen buurtfestival NIMBY en het Haags UIT Festival. Dat was dus in dit weekend, nu, hier, terwijl ik het voor je blog.

NIMBY

Eerst alle kinderbuiken met ranja en pannenkoeken vullen is de traditionele start van het NIMBY-festival. Wat wel tot gevolg heeft dat de eerste act, in dit geval een optreden van verhalenmaker Sytze Schalk, geconfronteerd word met een peloton kids dat voor het podium zit uit te buiken.

Zelf begon ik het festival met een goed Haags bakkie van onze eigen urban NIMBY barista.

Met de introductie van ons zelfgebrouwen NimByr Triple Tropisch bier werd er Haagse geschiedenis geschreven. 10% schoon in de fles. Een heerlijk hoppend biertje met een muzikale afdronk. En neem je er 2 dan ga je hele zinnen zeggen.

De band Yellow Grass mocht het muzikale gedeelte aftrappen. Zeer fraaie samenzang en virtuoze gitaarescapades waaiden al snel over onze gezellige Biergarten. Goeie band!

We hadden mazzel want vandaag hadden we zon, zon, zon, een piekplein druppeltje regen hier en daar en nog meer zon, zon, zon. En zoals voorspeld bracht Gerson Main zelf ook wat zon mee ondanks dat het hem die dag wat tegen zat:

Het is best wel een drukke dag. Het is heel snel gegaan, dus moet ik ineens veel regelen. Dus ik was net in de auto een beetje down omdat, weet je wel, heel veel mensen zeiken aan je hoofd.

Dank jullie wel voor jullie goeie vibe. Ik weet niet of dit nog groter gaat worden of dat het juist de magie van dat het zo klein is. Ik vind dat jullie het geweldig doen. Dank jullie wel, want jullie hebben echt mijn dag goedgemaakt.

De carrière van Gerson heeft na de deelname aan het TV-programma De Beste SingerSongwriter Van Nederland een vlucht genomen. Logisch want wat een te gekke vogel! Kijk en luister zelf maar:

Maar ook de slotact Paul Istance and the Magic Mumble Jumble was een feestje. Voorzien van zowel een bassist als een tubaïst, aangevuld met een cellist, leverde dit een interessante gumbo aan geluiden op. Dwepend en opzwepend. Goed om alle buurtjes en buitenlui aan het dansen te krijgen.

Na een uurtje dansen op ouwe klassiekers door Beatnik DJ zat NIMBY 2015 er alweer op. Om 11 uur moest de rust in de wijk wederkeren. Toch grepen een paar leden van Paul Instance and the Magic Mumble Jumble hun kans om nog even een korte jam ten gehore te brengen. En weer ging het dak eraf.

Gezelligheid kent geen tijd in onze wijk met de toepasselijke naam Stroom Der Verademing. Volgend jaar weer? Ja toch!

Haags UIT Festival

Ter voorbereiding op het culturele seizoen is een bezoekje aan het Haags UIT Festival aan te raden. En dus doen we dat. Al jaren. Zo nam ik vanmiddag samen met mijn dochter en vriendin plaats in de geweldige oude zaal van de Koninklijke Schouwburg. Spinvis, Erik de Jong, trad samen met celliste en zangeres Saartje van Camp op. Wat ze deden was klein en intiem. Ik kreeg er een NIMBY-gevoel bij.

Na afloop kocht ik 2 kaartjes voor hun voorstelling van 5 november aanstaande. Dan beloven ze met loops, electronica en een lichtshow aan te treden. De recensies van hun show Oogcontact Van De Eenzaamste Soort liegen er niet om, dus dat belooft wat!

Zo’n weekend dus.

Spinvis is een vrouw

Ik droomde vannacht dat mijn buurman Spinvis was. Het gangpad tussen onze woningen was overdekt en voorzien van glas rondom. Spinvis was geen man, maar een vrouw. We werkten samen.

Pas na een lange tijd schok ik wakker en begon me af te vragen waarom ik me zo in de malling had laten nemen. En door wie?

Geluidsdetective: Voor Ik Vergeet van Spinvis en het Reason-loopje

coverOp zijn eerste album maakt Spinvis dankbaar gebruik van Propellerhead Reason software. Ook Stromae is een grootgebruiker van dat geweldige muziekpakket. En net als ik (noot: ik heb zelfs honderden geluiden voor het pakket ontwikkeld – zie portfolio).

Dat eerste en geweldige album van Spinvis is een lollig album voor een geluidsdetective die bekend is met Reason. Waarvan akte en daarom het volgende.

Luister naar de korte montage die ik van de track Voor Ik Vergeet gemaakt heb. Hierin gebruikt Erik de Jong de Reason-loop 090_WhineRhodes_mLp_eLAB.rx2 op herhaling in de achtergrond grotendeels het hele nummer door. Om een en ander duidelijk te maken heb ik een paar kruislingse overgangen gemaakt tussen het origineel en de loop kaal uit Reason.

Analyse in Video

Analyse in Audio

Onderweg naar 20 jaar later: compassie

We zijn onderweg naar Oostende en het regent. Tom America is mijn chauffeur. En op de achterbank zit Massimo, zijn zoon. De laatste keer dat ik hem zag was ‘ie minstens een meter kleiner.

Ik kijk op mijn telefoon. 28 februari 2014.

We komen aan bij de plek waar Marvin Gaye vroeger weleens een potje basketbal speelde. Het lijkt nog precies als toen. Maar Marvin is er niet. Niet meer.

Even later staan we oog in oog met de toetsenist van Arno Hintjens, Serge Feys die ons nogal opgewonden toevertrouwt:

Hebben jullie het al gehoord? Spinvis heeft een huis in Oostende gekocht!

Maar Spinvis pakt een naald en laat de ballon knappen:

Ik heb -helaas- nog nooit een huis gekocht in Oostende. Er zal een persoonsverwisseling in het spel zijn.

Alleen een creatieve geest ziet verbindingen die niemand anders ziet. Ondanks de omstandigheden, plaats, tijd en geld.

We proberen het te begrijpen. Wat zocht Marvin Gaye in Oostende? En natuurlijk willen we het hem het liefst persoonlijk vragen. Maar dat kan niet meer want Marvin is al 30 jaar dood.

Dan maar herinneringen ophalen bij de mensen die hem gekend hebben. Mensen die hem opzochten in zijn appartement aan de Albert 1 Promenade waar ze Marvin aantroffen met zijn drumcomputer, de Roland TR-808 en zijn Jupiter 4 synthesizer. In het appartement waar hij zijn grootste hit Sexual Healing schreef. Waar zijn buren klaagden over de geluidsoverlast. Vrijwel niemand wist wat daar te gebeuren stond.

In het eerste jaar dat Marvin in Oostende zat, 1981, kwam Todd Rundgren uit met een album dat Healing heet. Is dat toeval? Ik zou het niet weten. Niemand die het Marvin ooit vroeg.

Mocht je onbekend zijn met dat album dan moet je maar eens het nummer Compasion opzoeken op Spotify of iets degelijks.

Everybody needs compassion.
If you want to be healed.

En het is compassie dat ik ook hoor in de muziek van Marvin Gaye. Het verdriet en de melancholie. Marvin voorzag zijn muziek weliswaar van dansbare uplifting grooves, maar de tragiek die uit de harmonie en melodie telkens weer naar voren komt spreekt boekdelen. Die pijn valt niet te ontkennen. De moderne blues.

Door de zoektocht die bij Marvin is begonnen, begint het bij Tom en mij ook weer te broeien. Tijdens onze ritjes naar Oostende en Brussel ontstaan er nieuwe plannen.

In Brussel laat Tom mij de legendarische club Ancienne Belgique zien. Tom heeft daar vaker gespeeld, maar ik niet. Het lijkt mij een feest om daar te mogen spelen voor de Belgen. En in De Grote Post van Oostende, waar we eerder met Serge Feys spraken, moet het ook een feest zijn om te spelen. Spinvis speelt er weleens.

20 jaar is een lange tijd. Maar de compassie zit er nog. En daar moeten we iets mee.

(fotograaf omslagfoto: Massimo America)

Hoe schrijf ik een liedje?

Toen ik een jaar of 16 was wilde ik heel graag liedjes schrijven. Aangestoken door The Beatles, Steely Dan en de muziek van de dag (1984). Op een akoestische gitaar verzon ik ze. Eerst kwamen de akkoorden en de melodie. Later verzon ik er een tekst bij. Sommigen van die liedjes nam ik op met een 4-sporen cassetterecorder, die ik samen met wat vrienden had aangeschaft. Hier en daar speelden zij ook een basje of een extra gitaartje in.
Lees verder

Wens (#WOT 2)

(mijn bijdrage aan de De Write On Thursday, de #WOT)

Wens [zelfstandig naamwoord]• wat je wilt dat gebeurt of wat je wilt krijgen Synoniem: verlangen `een wens hebben/koesteren` `een wens uiten/uitspreken` `Het was zijn wens om ooit eens in een luchtballon te vliegen.

Ik wens dat wat ik nu doe duurzaam kan maken. Zodat het door kan blijven gaan en een zeker inkomen kan blijven geven. Dat heeft alles te maken met bloggen, met het publiceren van content online. En dat doe ik niet alleen, daar is een moderne webredactie voor nodig. Zonder kantoor, tijd en plaats onafhankelijk. En met een eigen stem.

Daarnaast koester ik een wens waar het maar niet van komt. Ligt volledig aan mij. Ooit moet er een album komen met iets van 10 liedjes. Mijn stem. Liedjes met een kop en een staart. Ik zal gitaarspelen en arrangementen in elkaar kleien met behulp van de computer. 10 jaar na dat geweldige debuut van Spinvis. 2012 dus.