Marco Raaphorst

bouwt muziek, geluid en podcasts

Mijn muzikale lezing met Rudolf Hecke over de belangrijkste Franse rebel van de vorige eeuw: Serge Gainsbourg

Serge Gainsbourg is de belangrijkste Franse rebel van de vorige eeuw. De man achter het ‘hijglied’ Je t’aime… moi non plus. Niet voor niets maakte ik daar vorig jaar, 50 jaar na dato, een podcastaflevering over. Het kreeg ruim de aandacht van het Parool, de HUMO, Spijkers met Koppen (NPO Radio 1) en de Nieuws BV (NPO Radio 1).

De aandacht voor de Franse rebel Serge Gainsbourg smaakte naar meer. Zodoende heb ik samen met de Vlaamse Gainsbourg-expert Rudolf Hecke, die ook een belangrijke rol in mijn podcastaflevering speelt, een muzikale lezing ontwikkeld over het leven en werk van Gainsbourg. Een muzikale lezing die naadloos aansluit op het thema van de Boekenweek 2020: Rebellen en dwarsdenkers.

In onze 2 uur durende muzikale lezing nemen wij het publiek mee naar Parijs, naar Rue de Verneuil. In het decor van de huiskamer van Serge brengen wij zijn levenskunst weer tot leven.

Voor meer informatie, zie:

Als de dag van gisteren

Als de dag van gisteren herinner ik me de dag dat Jason Kottke op zijn blog een oproep deed aan zijn lezers. Een experimentje.

I recently quit my web design gig and — as of today — will be working on kottke.org as my full-time job. And I need your help.

I’m asking the regular readers of kottke.org (that’s you!) to become micropatrons of kottke.org by contributing a moderate sum of money to help enable me to edit/write/design/code the site for one year on a full-time basis.

Ik flipte er helemaal van uit mijn pannetje. Wat een waanzinnig kickuh idee! Zou je van bloggen kunnen leven?

Jason kreeg het voor elkaar. En inmiddels zijn “we” 15 jaar verder.

Snappen

Er kwamen weinig complimenten. Zeg maar gerust: zeer, zeer zelden. Het was altijd te klein, niet interessant genoeg, teveel een toevalstreffer, op de verkeerde schoenen, in de verkeerde bloes, met de verkeerde vriendin en zo verder.

De blik werd van mij afgewend.

“Snap jij hem nou?”

Aan mij werd niets gevraagd want mijn leven was niet interessant genoeg. Toen niet, nu niet, nooit niet.

Toch was er ooit een compliment gekomen. Een compliment dat nota bene tijdens een ruzie met niets dan kritiek en vingerwijzingen geuit werden.

Wat bleek? Het feit dat ik principieel ben, was toch wel iets om over naar huis te schrijven.

Mensen zonder principes zijn laffaards. Beter staand sterven dan kruipend leven.

Focus

Als ik over een bepaalde kunstenaar lees en ik besluit me in deze te verdiepen dan doe ik daar heel veel moeite voor. Ik ben niet gauw van “ach, het is mijn smaak niet, next!” Nee, ik doe mijn uiterste best om de waarde erin proberen te zien of horen. Dit heb ik van kinds af aan. Ik ben niet iemand die snel opgeeft, ik ben juist van de hyperfocus, van de maximale aandacht.

Door goed te luisteren, te kijken, te proeven ontdek ik meer. Goed luisteren vind ik nog het lastigst, raar eigenlijk voor een audiofiel zoals ik. Muziek gaat uitstekend, ik kan heel diep luisteren, maar in een gesprek moet ik moeite doen om niet zelf te gaan reflecteren via gedachtes. Het maken van een podcast en mensen interviewen is dus een goeie uitdaging voor mij. Maar niet getreurd, volgens mij zit er progressies in en word ik steeds beter in het luisteren naar de ander.

Tegenwoordig wordt onze aandacht gekaapt door zinloze advertenties en nepnieuws, meer dan ooit tevoren. Dus juist die focus behouden is heel belangrijk en wordt steeds vaker op de proef gesteld. Dat geldt ook voor mij.

Als je met aandacht om je heen kijkt, goed luistert en proeft, zul je telkens nieuwe dingen ontdekken. Volgens mij is er een rechtstreekse lijn te trekken met geluk.

Maar wie moeite heeft met het vasthouden van aandacht zal vandaag de dag denk ik best veel last hebben van de waan van de dag. Die gaat zich druk maken over zaken die er werkelijk he-le-maal niet toe doen. Die we over een week of wat alweer vergeten zijn.

Wat is belangrijk? Daar kun je heel lang over soebatten. Maar je in iets verdiepen met heel veel aandacht, dat is voor mij persoonlijk heel belangrijk. De waan van de dag laat ik daarbij links liggen. Ik stel mezelf dan ook regelmatig de vraag: waarom krijgt dit zoveel de aandacht? Vaak is het antwoord: omdat er geld mee te verdienen valt. Negatief nieuws verkoopt als een dolle. Of het nu nepnieuws is of niet.

De schreeuw om aandacht komt neer op de essentiële vraag: is dit onze aandacht waard?

Tekstanalyse: Maneater – Hall & Oates

Een mannenverslindster? Nee, het is een metafoor, zo tekende John Oates op in zijn memoir Change of Seasons:

The spell she cast was at once shattered and heightened as from the mouth of this goddess spewed forth the most foul, crude, and expletive-laced soliloquy I’d ever heard.

“She would chew you up and spit you out” popped into my head, lodging somewhere deep within the right lobe of my brain.

To this day when I hear “Maneater,” Charlie DeChant’s sleek and sensuous saxophone becomes the sharp, late-day sunlight slanting off the city’s steel-and-glass towers, and the song that started as an ode to a beguiling, if incongruously foul-mouthed, siren becomes a statement on life in the go-go ’80s. A soundtrack to the excesses that brought many a man (myself included) to their knees. The maneater wasn’t just the woman. It was New York City.

Tekstanalyse: Steely Dan – Time Out Of Mind

Op de muziek van Steely Dan kun je afstuderen. Het is geniale muziek, vind ik. Maar naast die wonderschöne muziek voorzag het duo Fagen en Becker hun muziek ook altijd van cryptische teksten. Ze beleefden er lol aan om in hun muziek diepere lagen aan te brengen waar je alleen bij kunt komen als je heel goed luistert. Op het eerste gehoor lijkt het allemaal makkelijk verteerbaar, bijna middle-of-the-road-achtig. De grap is: er is werkelijk helemaal niets middle-of-the-road-achtigs aan de muziek van Steely Dan, het bijt niet alleen muzikaal, het bijt ook tekstueel.

Laat ik eens zinvol wat tijd verspillen met het debunken van de tekst van Time Out Of Mind.

Hier de volledige tekst:

Son you better be ready for love
On this glory day
This is your chance to believe
What I’ve got to say

Keep your eyes on the sky
Put a dollar in the kitty
Don’t the moon look pretty

Tonight when I chase the dragon
The water may change to cherry wine
And the silver will turn to gold
(Time out of mind)

I am holding the mystical sphere
It’s direct from Lhasa
Where people are rolling in the snow
Far from the world we know

Children we have it right here
It’s the light in my eyes
It’s perfection and grace
It’s the smile on my face

Tonight when I chase the dragon
The water may change to cherry wine
And the silver will turn to gold
(Time out of mind)

Children we have it right here
It’s the light in my eyes
It’s perfection and grace
It’s the smile on my face

Tonight when I chase the dragon
The water may change to cherry wine
And the silver will turn to gold
(Time out of mind)

De zin Tonight when I chase the dragon is een rechtstreekse verwijzing naar drugsgebruik:

Chasing the dragon” is a slang phrase of Cantonese origin from Hong Kong referring to inhaling the vapor from a heated solution of  morphine, heroin, oxycodone, opium, or ya ba (a pill containing caffeine and methamphetamine). The “chasing” occurs as the user gingerly keeps the liquid moving in order to keep it from overheating and burning up too quickly, on a heat conducting material such as aluminium foil. The moving smoke is chased after with a tube through which the user inhales.

Chasing the dragon – Wikipedia

Tonight when I chase the dragon
The water may change to cherry wine
And the silver will turn to gold

De cherry wine kun je lezen als bloed. Drugs die opgelost worden in water en in de ader (bloed) van de gebruiker gespoten wordt.

Maar de draak staat in het Chinees ook symbool voor geluk. En water veranderen in wijn, dat komt rechtstreeks uit de bijbel.

Leggen Fagen en Becker in deze tekst misschien een link tussen druggebruik en religie?

Er valt een rechtstreekse link met het Boeddhisme te leggen. Lhasa is namelijk de hoofdstad van Tibet. Zie hier het couplet met de referenties:

I am holding the mystical sphere
It’s direct from Lhasa
Where people are rolling in the snow
Far from the world we know

“Where people are rolling in the snow.” Humor! En ook met een drugs referentie: rolling in the Coke snow – (dank Gio Harthoorn). En check nog meer heerlijke ironie in het couplet dat daarop volgt:

Children we have it right here
It’s the light in my eyes
It’s perfection and grace
It’s the smile on my face

Volgens mij is het een tekst waarin Fagen en Becker hebben toegepast wat Karl Marx ooit zei:

“Religion is the opium of the people”

Karl Marx – Wikipedia