Zo sneu: Hans Vermeulen is overleden!

Vroegah: Wouldn't You?

Het is 1990 en met componist, gitarist, zanger Quintus Kessler (RIP) begin ik twee bands: Xangô en Wouldn’t You? De eerste is bedoeld voor in de kroeg, een Braziliaanse band. De tweede focust zich op studiowerk. Quintus is in het bezit van een Atari 1040ST computer en een heel rack aan synthesizers, samplers en drummachines. In Studio BGM in Voorburg nemen we met mijn vriend en technicus Conno van Wijk een demo met 3 tracks op. We laten een serie kopieën op cassette maken met een zwart wit hoesje er omheen.

De demo willen we voorleggen aan een producer. Maar wie? Quintus weet het niet maar ik wel: Hans Vermeulen. Quintus heeft zo vanaf zijn 13e de hele wereld over gezworven en heeft ondermeer een paar jaar in Rio de Janeiro gewoond. Logisch dus dat je dan totaal niet op de hoogte bent van het Nederlandse muziekcircuit.

Het kostte weinig moeite om een afspraak met Hans te maken. Een afspraak die bij hem thuis in Bussum plaatsvindt. In de woonkamer hangt een parachute als plafonddecoratie. Quintus en ik spreken over onze liefde voor Steely Dan, Braziliaanse muziek en onze plannen. Hans vertelt dat er geen volk is dat muzikaler is dan het Braziliaanse volk. Vanwege het harmonische vernuft en de ritmiek. En zo is het!

Hans zijn muziek is mij bekend. Zijn True Love That’s A Wonder (met die Wonder-lijke taalfout) en The Eyes of Jenny. En ik ben een groot liefhebber van zijn geweldige stem en zijn gelikte producties. Vandaar mijn voorkeur voor hem als producer.

Tijd om de demo te beluisteren. We lopen naar zijn werkkamer waar een geluidsinstallatie staat. Hans zit dicht op de boxen en wij zitten een paar meter achter hem. Tussen ons in staat een soort uitgeholde boomstam die als mega asbak dient. De cassette wordt zonder onderbreking in één keer beluisterd. Drie eigen nummers van Quintus en mijzelf. Een lied wordt door mij gezongen, Quintus zingt er twee. Het hoofd van Hans schudt ritmisch wat op en neer tijdens het luisteren. Als nummer drie Letters Without End is afgelopen, draait Hans zich om en spreekt de legendarische woorden: “Dit vind ik te gek, dit wil ik wel produceren!”

Vervolgens zien we Hans af en toe bij ons in de studio. De studio bevindt zich in een achterruimte van coffeeshop Miami in de Zoutmanstraat, Den Haag. Hans luistert naar de nieuwe dingen waar we mee bezig zijn. Het is altijd genieten als Hans langskomt. Hij straalt rust uit en vertelt prachtige verhalen over muzikanten en Nederlandse studios.

Helaas loopt mijn samenwerking met Quintus niet zo gesmeerd en ik besluit om ermee te stoppen. Tot een platendeal met een originele productie van Hans Vermeulen komt het niet.

Een paar jaar later zit ik met de Tilburgse band MAM in de studio. We zijn op zoek naar een nieuw label en hebben wat muzikaal advies nodig. Ik stel voor om Hans te bellen. Hij luistert naar onze muziek in de studio. Maar hij kan er volgens mij weinig mee, MAM wijkt teveel af van zijn muzikale focus. Kort daarna vertrekt Hans voor onbepaalde tijd naar Thailand. Nog een keer of wat kom ik hem tegen in Cafe De Bieb waar hij optreedt. Ik woon in die tijd letterlijk om de hoek in de Bilderdijkstraat. Af en toe spreek ik met Inge af, de -ex vriendin van Quintus. Zij heeft door de jaren heen een vriendschappelijk contact met Hans onderhouden.

Via Facebook heb ik af en toe contact met Hans. Op een dag zie ik op zijn profiel dat hij besloten heeft weer wat muziek te gaan maken. Hij heeft er zojuist nieuwe software voor aangeschaft: Reason. Met dit pakket werk ik ook, al jaren. Ik kan ermee lezen en schrijven en vertel Hans dat hij mij altijd om hulp kan vragen. Een paar maal doet hij dat. Mede hierdoor kom ik ook in contact met zijn zoon Tim die ook met Reason werkt. Tim en ik wisselen af en toe wat muzikale ideeën uit. Er ontstaat een voorzichtige samenwerking (zie noot).

En dan plotseling overlijdt Hans. Vandaag 9 november 2017. 70 jaar oud. Zo triest.

Rust zacht lieve man.

(en doe Walter Becker de groeten van me!)

foto onder CC BY: Jos de Gruiter

Noot: de samenwerking met Tim Vermeulen resulteert in een gitaarpartij die ik voor de track Till That Day van Tim Treffers inspeel. Luister via Spotify:

Geverifieerd door De Correspondent als Sounddesigner

Een poosje terug kreeg ik een mailtje van De Correspondent:

Sinds kort kunnen we bij De Correspondent de expertises van leden verifiëren. Gezien u als sounddesigner reageerde: heeft u ook interesse om door ons geverifieerd te worden?

Dat klopt niet helemaal want ik reageerde niet slechts als sounddesigner maar onder vermelding van ‘muzikant, sounddesigner en documaker’. En ik had eigenlijk documentairemaker willen schrijven maar dat paste niet vanwege het beperkt aantal letters.

Mijn bezigheden beperken zich niet tot een enkele expertise. En ik vraag me af voor wie dat anno 2017 nog wel geldt. Toch ziet De Correspondent dat anders. Voor wie geverifieerd wordt geldt slechts 1 functietitel. Een beperking want wat moet ik kiezen als mijn 3 belangrijkste expertises zich met elkaar in balans verhouden?

Ik stelde voor aan De Correspondent om mijn expertise als volgt te vermelden: muziek-, geluiden- en verhalenmaker. Met daarbij 3 korte referenties:

De Correspondent koos voor de titel Sounddesigner. Waarom precies, dat weet ik niet, maar volgens De Correspondent is dat wat ik ben en doe. En dat klopt, voor een deel.

Toewijding

“IJver in de kunst wordt niet beloond.”

Het is een uitspraak die ik weleens gehoord heb. Kunst wordt vaak gekoppeld aan het vinden van een vondst en het zoeken naar eigenheid. Vakmanschap wordt daarbij door sommigen niet als een vaardigheid beschouwd die de kunstenaar vormt.

Ik betwijfel dat ten zeerste.

Het vinden van een vondst is louter toeval. Een kwestie van mazzel hebben. Als kunst niet voorkomt uit iets dat de kunstenaar moet laten groeien, iets dat hij of zij moet ontwikkelen, dan is kunst niet iets dat voorkomt uit zijn of haar kunnen maar zuiver iets is dat hem of haar toeviel. Pure mazzel dus. Net zoals de ene persoon knap is en de ander minder knap. Ook pure mazzel, niet iets waar je zelf ook maar iets voor hebt hoeven doen.

Het punt is dat de kunstenaar kunst maakt. Deze persoon moet er dus iets voor doen.

Ik denk dat het woord toewijding essentieel is en niet mag ontbreken als we het over kunst hebben. Iemand die gewoon mazzel heeft maakt geen kunst. Kunst komt niet toevallig tot stand. Kunst is ook geen kwestie van talent. Talent, een complex woord, is meer op toeval gebaseerd dan op verworvenheden.

Maar indien de kunstenaar toegewijd is kunnen verworvenheden ontwikkeld en verbeterd worden. Dat vraagt om een inspanning. Jarenlang, door toewijding. Waarmee de verworvenheden groeien. Of de kunstenaar nu muziek maakt, literatuur of wat dan ook. Een kunstenaar probeert zijn verworvenheden toegewijd continu te verbeteren. Een reis die pas stopt op het moment dat de kunstenaar het niet langer kan opbrengen ermee door te gaan.

Toegewijd je verworvenheden optimaliseren noem ik vakmanschap. En dat kost tijd, heel veel tijd, soms zelfs een leven lang.

Een toegewijd persoon neemt de tijd. Wat kan resulteren in grote kunstenaars, filosofen, wetenschappers en ga zo maar door.

Banksy en Salvador Dali in Moco Museum

Vandaag gezien in Moco Museum.

Banksy verkoopt zijn werk niet. Als gratis gift aan de wereld. Toch wordt er flink aan zijn kunst verdiend. Men hakt zijn graffiti zelfs uit de muur en plaatst het in een museum. Hij lacht zich natuurlijk gek. Ze doen maar.

public life

Banksy

Banksy

Banksy

Banksy

Banksy

Anonymity / Banksy

Banksy

En Dali spreekt ook zeker geen poep.

Perfection / Dali

FF een otofoto tussendoor.

Otofoto

Mae West Lips / Dali

De goeiste:

Dali

Banksy

Als toetje werden we in de tuin van het Rijksmuseum op een waterpartij getrakteerd.

Water kids

 

Het Nederlandse Creative Commons Global Network in wording

Gisteren in Amsterdam in het Spring House was ik aanwezig bij de tweede bijeenkomst over de nieuwe organisatiestructuur die Creative Commons wereldwijd aan het uitrollen is. Ik ben vanaf het begin bij CC Nederland betrokken geweest als professioneel maker omdat ik zeer geloof in de flexibele licenties die Creative Commons biedt. Ze bieden een verruiming op het te rigide eeuwenoude ‘alle rechten voorbehouden’ copyright dat in veel gevallen niet langer voldoet vandaag de dag.

Hoewel ik door de jaren heen betrokken was bij de organisatie Creative Commons ik maakte er nooit onderdeel van uit. Die eer bleef voorbehouden aan Kennisland, het IViR en Waag Society. Zij waren 12 jaar lang de officiële partners en hadden het alleenrecht op het voeren van de naam Creative Commons.

Creative Commons zet nu wereldwijd een innovatieve stap en brengt een moderne nieuwe manier van samenwerken tot stand. Zodoende zal voor Nederland het Nederlandse Creative Commons Global Network worden opgericht met leden en partners. Waarmee ikzelf lid kan worden en middels mijn bedrijf Melodiefabriek me als partner kan gaan aanmelden.

De bijeenkomst van gisteren bestond uit een groep geïnteresseerde mensen, waaronder makers en vertegenwoordigers van archieven zoals Beeld en Geluid en het Netwerk Oorlogsbronnen, Wikipedia en het IViR.

Ik ben ervan overtuigd dat dankzij deze nieuwe netwerkvorm een nieuwe manier van samenwerken zal ontstaan die het mogelijk maakt om het sterke merk Creative Commons nog meer op de kaart te zetten en de missie in de praktijk te brengen.

NEAR! wil mooie dingen maken

NEAR

In September 2011 interviewde ik de Nederlandse graffiti-artist NEAR! Ik monteerde het tot een korte audiodoc. Maar schoof het terzijde want ik was niet tevreden. In 2015 deed ik er wat aanpassingen aan maar schoof het opnieuw terzijde. Nog steeds niet tevreden. Vandaag beluisterde ik het opnieuw en besloot het met een paar kleine aanvullende edits te publiceren. Gedane arbeid, hier het resultaat:

P.S. De basis hiervan is dus 6 jaar oud. Ik hoor er mijn invloeden in terug. Zal verder niemand opmerken. En nee niet muzikaal maar zuiver qua editing. Al doende leert men, niet waar?

Luister zondag 28 mei 2017 naar de Radio Doc: ‘Wim de Bie: de Radio Jaren – van Uitlaat tot podcast’

De VPRO kreeg in de smiezen dat ik Wim de Bie help bij de techniek en montage van zijn podcast Bie’s Warboel. Zodoende boden ze mij aan om een radiodocumentaire voor Radio Doc over Wim te maken. En Wim stemde daarin toe.

Wekelijks sprak ik bij hem thuis af om, zoals Wim dan regelmatig zei “zoals Kees en ik ook altijd deden”, ideeën te spuien. Vooral eerst veel praten zonder op te nemen. Het resulteerde in een echte samenwerking.

We zijn diep in het radioverleden van Wim gedoken. In 1963 begon De Bie zijn medialoopbaan als eindredacteur van het VARA-radioprogramma Uitlaat. Vanwege de enorme populariteit op televisie van het duo Koot en Bie bleef het radioverleden van Wim wat op de achtergrond. Velen zullen wellicht niet weten dat het duo Koot en Bie in het radioprogramma Uitlaat voor het eerst landelijke bekendheid kreeg.

Het radioarchief van Uitlaat is grotendeels verloren gegaan. Maar in de maand dat ik met Wim begon samen te werken, november 2016, ontving Wim van Beeld en Geluid een harddisk met slechts 27 fragmenten (!) die wel bewaard waren gebleven. Een belangrijke aanvulling op het radioarchief van Uitlaat kwam recentelijk dankzij de uitgebreide privécollectie van Wim tot stand. Die collectie, bestaande uit vier verhuisdozen vol zelfgemaakte bandopnames, werd door het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid geheel gedigitaliseerd en april jongstleden bij Wim afgeleverd.

Samen selecteerden we diverse spraakmakende radiofragmenten van ondermeer W.F. Hermans, H.M van Randwijk, Provo Robert Jasper Grootveld, de Clicheemannetjes en Johnny de Selfkicker. Een aantal fragmenten komen uit de unieke privécollectie van Wim en sommige fragmenten waren nooit eerder op de radio te horen.

Wim blikt terug en kijkt vooruit. Want de cirkel is wat Wim betreft rond nu hij nog altijd met een audiorecorder in de hand zelf opnames maakt en de microfoon op bijvoorbeeld zijn eigen voeten richt, lopend door een grindbak. En vooruitstrevend ook, want de inmiddels 78-jarige De Bie maakt er dus een podcast van: Bie’s Warboel.

Wim de Bie: “Het is een ongelofelijk groot probleem aan het worden, al die oude mannetjes en vrouwtjes… en dat ik daar dan godsamme onderdeel van uitmaak!”

Luister zondag naar onze Radio Doc ‘Wim de Bie: de Radio Jaren – van Uitlaat tot podcast’. Tussen 21 en 22 uur zal deze op NPO Radio 1 te horen zijn. Een Radio Doc van precies dezelfde tijdslengte als een Uitlaat-uitzending: 35 minuten. “Eigenlijk is het een soort model-Uitlaat”, aldus Wim.

Voor aanvullende informatie, zie deze pagina op de 2Doc-site. Via deze url zal de uitzending ook na uitzending terug te luisteren zijn. Of abonneer je gratis op de Radio Doc podcast via bijvoorbeeld iTunes.

(omslagfoto Marco Raaphorst: Wim de Bie maakt opnamen in de grindbak voor zijn podcast Bie’s Warboel)