Hidden Champions 2013 (met mijn muziek en audio-nabewerking)

hidden-champions-still

Voor deze productie van Punkmedia componeerde ik de muziek, deed ik het sounddesign (korte zipgeluidjes over titels en teksten), bracht ik audio-mixage in balans (in video-editing was de mixage al gedaan, dus stemmen en achtergrondgeluiden waren samengevoegd, maar kleine volume verschillen kon ik aanpassen) en nam ik de voice-over van Rob Captijn in mijn studio op.

Zie ook Hidden Champions →

2 dooien

elliott-smith

Lou Reed ging gisteren dood.

As he gets drunker, his left eyeball begins to slide out of sync
Lou Reed v Lester Bangs: a classic interview from the vaults – The Guardian

En Elliott Smith ging een week + 10 jaar eerder dood.

His story is dotted with followers, people who instinctively grasped the appeal of his music and felt themselves helplessly conscripted to his cause. They became storytellers for Elliott’s genius and originality, champions for someone allergic to championing himself.
Keep the Things You Forgot: An Elliott Smith Oral History

Opmerkelijk dat qua #storytelling Pitchfork telkens maar weer van die rake dingen neerzet. Online.

Waar doe je het allemaal voor?

Bowie by Brian Duffy

Het meeste doe je toch voor jezelf

Ik was in gesprek met mijn oom, vader van mijn broer. Moeders was jarig. 77 jaar alweer. Hij had een nieuwe fotocamera gekocht met een diafragma van f/1.4 en kon nu ook zonder flits fraaie plaatjes schieten. Het liefst deed hij dat thematisch. Een serie foto’s van mensen op banken. Een serie van foto’s van benen. En soms werd van een foto een schilderij gemaakt. Oom schildert al sinds zijn jonge jaren en is tijdens zijn werkend bestaan altijd reclametekenaar geweest. Totdat de computer haar intrede deed. Toen werd hij een aantal jaar voor hij met pensioen kon ontslagen en moest ‘ie als 60 plusser ineens weer aan de sollicitatieplicht voldoen. Mijn oom is in de oorlog geboren. Het zal toen geen prettig gebeuren zijn geweest zo met een gezin tijdens de oorlog.

Ik vertelde hem dat eigenlijk veel van wat ik doe online terecht komt. Wellicht veel te veel moet ik zeggen. Wie gaat dat nu allemaal lezen? Beluisteren? Zien? En bovendien: wat heeft het me allemaal gebracht?

Naar de antwoorden op die vraag, het blijft gissen. Puur omdat ik een keuze voor het ene gemaakt heb is al het andere uitgesloten. Die andere kant kan evenzogoed interessant blijken te zijn. Bijvoorbeeld de kant van het geld. Ik lees op dit moment diverse publicaties van mensen die na jarenlang van alles gratis online te hebben gedeeld ineens besloten dat niet meer te doen. Zoals het interessante stuk Slaves of the Internet, Unite! van Tim Kreider.

Waarom werk je eigenlijk? Om geld te verdienen? Om een pensioen op te bouwen totdat je vlak voor je pensioen de laan wordt uitgestuurd zodat je alsnog een grote pensioenbreuk oploopt?

We zijn overactief online. Al dat gecommuniceer en geïnformeer. Moe word je ervan. Die grote schreeuw om aandacht. Blogposts worden op Twitter een paar maal per dag herhaald door dezelfde persoon. Wie trekt dat? Nou ik niet. Twitter is een grote marketingbende. Je vrienden gaan je gek spammen. Ik heb Twitter afgesloten en niet meer geopend. We zullen zien, misschien hou ik er wel helemaal mee op. Facebook idem dito.

Recentelijk was een expositie van het werk van fotograaf Brian Duffy in FOAM Amsterdam te zien. Pas op zeer late leeftijd, toen zijn gezondheid hard achteruit aan het gaan was en zijn zoon en anderen hem flink aan de kop zeurden om toch echt eens te exposeren, ging hij overstag. De eerste expositie werd georganiseerd voor iemand die bekend stond om zijn vernieuwende fotografie. Bekend onder andere van zijn werk met David Bowie. Een man die schijt had aan alles dat hem niet aanstond. Een man die op een dag zowat zijn volledige foto archief gewoon in zijn tuin verbrandde. Hij was er klaar mee met die tering fotografie. Gaf geen reet om aandacht. Alles wat mensen zeiden over kunst vond ‘ie gelul. Ook wat ‘ie er zelf over zei.

The work is the statement

Hoewel ik die quote dus wel serieus neem.

Met de foto van je kind in je mond rondlopen

Mijn tandarts vroeg me wat hij met mijn afgebroken stuk kies moest doen.

Weggooien toch?

Ik vroeg hem om er een touwtje doorheen te doen zodat ik hem om m’n nek kon dragen. De grap deed hem herinneren aan iets dat eerder vandaag was voorgevallen.

Vanmorgen had ik een vrouw in de stoel met een tongpiercing. Die zie ik wel vaker maar deze zag er wat vreemd uit en dus keek ik er wat aandachtiger naar. Zegt die vrouw: “Ja kijk maar goed want ik heb een kleine foto van mijn dochter op die piercing laten plaatsen.”

Lachend keek hij zijn assistente aan.

Dat moeten we straks ook maar even tijdens de lunch doorvertellen.

Muzikale empathie

spike en janneke

Wij verwachten van mensen dat ze beschikken over empathische vermogens. Het zijn vermogens die voor een deel zijn aangeleerd. Met name jonge kinderen zijn soms gevoelloze killers. Door ze te vertellen om zich in de ander te verplaatsen kunnen ze zich gaan invoelen, gaan inleven.

Het is het veranderen van perspectief, jij verplaatst je in de situatie van de ander en plotsklaps borrelt er een soortgelijk gevoel boven als wat de ander ook voelt. Maar zoals ik schrijf, het is een verandering van perspectief, net zoals een camera dat kan doen. En dat is de reden dat sommige mensen die gevoelens missen, of ze tijdelijk kunnen uitschakelen. De camera blijft dan alleen op de ander gericht. Puur een kwestie van cameravoering dus.

Afhankelijkheid van de situatie

De meesten van ons kunnen zich dus goed in de ander inleven. Maar de situatie waarin dat gebeurt is wel van belang. Voor mensen die stinkend rijk zijn maar een potje gaan huilen omdat hun huis in waarde gedaald is wekt bij mij geen gevoelens van empathie op. Voor iemand die straatarm is zou dat gevoel waarschijnlijk wel loskomen bij mij.

Het is dus niet simpelweg zo dat als iemand huilt wij van binnen ook een beetje moeten huilen. Het is compleet afhankelijk van de situatie, onze hersens moeten een reden vinden waarom het valide is om te huilen in die situatie.

Maar hoe zit muzikale empathie dan in elkaar?

Muzikale empathie werkt net zo. Het is grotendeels aangeleerd, iets dat we leren te begrijpen door te luisteren en te kijken naar musici. En zo leren wij begrijpen hoe zij hun gevoelens overbrengen via muziek. Daarom is de emotie in elektronische muziek voor velen soms lastiger in te voelen, omdat men is opgegroeid met het idee dat een apparaat geen gevoel kan overbrengen. Ook al lezen wij deze mededeling van een computerscherm af.

Ten grondslag aan muziek ligt de compositie, een serie noten op ritme die dit Huis Van Gevoel neerzet. Net zoals een boek met een verhaal (overigens, geen boek wordt met de hand geschreven en muziek wordt ook vaak niet met de hand ingespeeld) is de compositie van muziek een samenstelling van het gevoel.

Bovenstaande is door mij ingespeeld op een goed klavier. Als ik het goed heb, want het stuk is alweer van een paar jaartjes geleden. Het kan zijn dat het een samenstelling is van meerdere opnames. Wellicht dat ik een paar noten aangepast heb qua volume en timing. Maar zeker weten doe ik dat niet meer en dat maakt ook niets uit. Het eindresultaat is het enige dat telt. Het moet een spanningsboog maken waar ik alles bij voel. En hopelijk geldt dat ook voor jou.

Sexy Sadie, look what you’ve done

Tegenwoordig zou dit worden afgedaan als te vals. Qua zang. En qua achtergrondvocalen. En ook de gitaartjes en piano’s zijn verre van loepzuiver. Ook hoor je dat de bandrecorder hier en daar voor wat schommelingen in de zuiverheid zorgt. Op het eind van het lied zakt het tempo door Ringo radicaal in. Het geheel is sowieso verre van strak te noemen.

Dit mag niet meer van de muziekpolitie. Geen stoeltje van The Voice Of Holland zou zich omdraaien. Het moet allemaal strak en loepzuiver. Een vals nootje en ‘ai, wat afschuwelijk!’. En dus staat men met samengeknepen bilspieren een liedje te doen, uit angst voor het maken van een fout.

Foutloze muziek is gebleekte anus muziek.

P.S. Meer over die Magische Fouten van The Beatles op mijn Melodiefabriek blog →

Het format dat online heet

internet_-_marco_raaphorst

Hoewel het fenomeen film sinds 1880 bestaat vond de rus Vsevolod Illarionovich Pudovkin pas in 1920 er toepassingen voor uit die we vandaag de dag nog gebruiken. Zo’n 40 jaar later dus, zoals het zo vaak gaat met de uitvinding van nieuwe technologie. Het duurt jaren voordat er echt een nieuwe toepassing, een format, ontstaat.

Pudovkin vond de editing uit, door in de films te gaan knippen met een schaar en delen aan elkaar vast te plakken. Ook vond hij uit dat een camera vanuit een ander standpunt kon filmen om zo een blik vanaf een andere kant op de zaak te werpen.

Let wel: dit alles gebeurde ten tijden van de stomme film. Dus zonder geluid moest de film een verhaal vertellen. Geen sprekende hoofden, geen voice-overs, niets van dat alles.

De regels van Pudovkin gebruikt elke filmmaker tot op de dag van vandaag.

Met televisie verliep dat proces ongeveer hetzelfde. Volgens de overlevering werd op 26 januari 1926 in een laboratorium in London een eerste exemplaar van een werkende televisie getoond. Een van de dingen die de televisie ons toonde is hoe een radiomaker het nieuws voorleest. In plaats van het nieuws alleen maar te kunnen horen zagen we nu de radiomaker achter een buro met zijn grote microfoon zitten.

Tot op de dag van vandaag presenteren we het nieuws op die manier. We filmen een presentator die het nieuws opleest. Net zoals De Wereld Draait Door een groep mensen rond de tafel filmt die praten. Net zoals Pauw en Witteman dat doen. Het is exact gelijk aan het maken van radio maar dan met een camera erbij. En we doen het dus al bijna 100 jaar zo. Tijd voor iets anders, of niet?

Formats worden uitgevonden en blijven dan lange tijd in trek. Zo zal menig fotograaf dit door Vermeer bedachte format gebruiken voor het maken van een portretfoto:

Girl_with_a_Pearl_Earring-PD

Iemand kijkt ogenschijnlijk achteloos achterom.

Natuurlijk kreeg de televisie ook vernieuwende elementen. Met name Nederland heeft altijd een bijzondere rol gespeeld op dat gebied door het introduceren van vernieuwende cameravoering en editing binnen de wereld van de documentaire. Het over de schouder meekijken met de interviewer, dat werd in ons land uitgevonden. Of wat te denken van Frans Bromet die als 1e camjo zelf vanachter de camera vragen stelde? Iets dan men ooit als heel raar beschouwde, want het horen van een stem van iemand die je niet ziet, dat kan toch niet?

De opkomst van de film en televisie, ik ben er te jong voor. Wat ik wel heb meegemaakt is de opkomst van internet. Waar we nu middenin zitten. Waar we zitten te wachten op dat vernieuwende format. Want dat gaat er komen, ooit. We nemen nu lange video’s op, uploaden ze naar YouTube en verwachten dat de kijker op play drukt en achterover leunt. Alsof het televisie is. Net zoals Netflix televisie naar het internet brengt. Leuk, maar totaal niet vernieuwend. Waarom is de video nog niet interactief? Waarom kan video ook niet tekst zijn? Waarom loopt een video alleen maar vooruit in de tijd en kunnen we niet een parallel verhaal ingaan? Waarom is beeld en geluid niet gescheiden? Waarom leuken we video op met een stukje muziek op de achtergrond?

Kijk naar alle nieuwssites. Wat zij doen is een digitale krant maken. Met dezelfde rubrieken als een krant, nieuws, sport, amusement, opinie. En als je wilt reageren dan kan dat via de ingezonden digitale brief onderaan een bericht als reactie. Het enige verschil is dat het ene op papier bestaat en het andere online, verder zijn er geen verschillen.

Internet is een jong medium. Je zou kunnen zeggen dat het pas een jaar of 15 bestaat. En wellicht hebben we nog 15 jaar nodig om er echt nieuwe formats voor te verzinnen. Daar heb ik ideeën over. Maar da’s iets voor een andere keer.

Het is een geweldige tijd om nu te leven. Omdat we de echte innovatie van internet op ons leven gaan meemaken. En daar zitten we ZO dichtbij, ik voel het …

(foto onder Creative Commons BY: Marco Raaphorst)

Nederland, het land van de reaguurders, laat alle kansen liggen

ja

SoundCloud, Medium en Kinja spelen in op de veranderingen rondom het discussiëren online.

SoundCloud is bedoeld voor audio. Nu is dat een type format wat zich niet zo makkelijk voor een discussie leent zou je denken. Daar heeft zij iets op gevonden en zo kan men op SoundCloud een reactie aan een specifiek moment in de timeline van de audiotrack koppelen. In plaats van op de hele track te reageren reageer je op dat specifieke moment. Bij SoundCloud kun je overigens ook op de gehele track reageren.

Medium heeft de slimme methode van “Leave a note” per paragraaf bedacht. Naast elke paragraaf staat een +teken waarmee je een korte note voor dat stuk tekst kunt achterlaten. Voor de lezers zijn deze notes alleen zichtbaar als je erop klikt, wat rust in de tent geeft. Het moet worden gezegd: qua leesbaarheid, qua online software om stukken te schrijven, zelfstandig of samen met anderen, en qua reactie-methode staat Medium op eenzame hoogte. Bij Medium kun je dus heel precies in-context reageren. En dat is een absolute verrijking.

Kinja biedt een zeer unieke manier om te reageren, ze geeft elke reaguurder een subdomein. En of de reaguurder nu een eigen blog schrijft of regeert op een ander maakt geen verschil, alles wordt op dezelfde manier in de timeline gezet. Gawker.com maakt bijvoorbeeld gebruik van dit geniale systeem. Er is geen verschil meer in de hiërarchie op deze sites tussen een blogpost en een reactie. Met name dat is natuurlijk de reden waarom reacties verschoven zijn naar Facebook en Twitter omdat een niet-schrijver daar ineens wel alle aandacht krijgt met zijn reactie.

Wie wil er nog helemaal onderaan een blogstukje een reactie geven en er een beetje bijbungelen als een soort van ingezonden digitale brief? Inderdaad, ook mijn blog gebruikt deze techniek omdat WordPress eigenlijk op dit vlak achter loopt. En ook een nieuw platform zoals De Correspondent loopt achter op dit vlak, ook al heeft men de software op maat laten ontwikkelen. Ik ben lid maar voel me slechts een lezer van De Correspondent. Iemand die slechts consumeert maar niet kan deelnemen. Dat was mij achteraf gezien die 60 euro niet waard (2 maal 60 euro trouwens, want mijn vriendin waarmee ik samenwoon deed hetzelfde). Okay, ik heb een nieuw initiatief een kans kunnen geven. Maar mij moet echt van het hart dat de vernieuwingsdrang teleur stelt.

Wie kennis van internet heeft zal moeten toegeven dat een rigide roverdeling tussen auteur en reaguurder inmiddels achterhaald is. Het wordt dan ook hoog tijd dat wij in Nederland gaan innoveren op dit vlak. Want geef toe: na Hyves is er niets meer gebeurd. Op De Correspondent had ik goeie hoop maar zij hebben die kansen niet gezien, laat staan dat ze deze gegrepen hebben. Of je nu een blog schrijft of een reactie geeft, het een staat niet los van het ander. Samen is het woord van nu. Dus Nederland: word eens wakker!

Geld maakt spijt

Ata Kando

“Ik had dolgraag een paar jaar alleen maar willen fotograferen. Alleen maar dat, en niet áltijd moeten werken voor geld”
fotografe Ata Kandó

Een uitspraak die Vrij Nederland onlangs optekende. Ze wordt binnenkort honderd jaar. En dan spijt hebben. Dat is echt triest.

Mijn trucje

expander

Vandaag heb ik 27 geluiden voor een animatiefilm afgeleverd. Voor een paar van die geluiden moest ik een trucje uithalen. Een trucje dat ervoor zorgt dat zachte geluiden zachter  klinken om zo een grotere dynamiek/verschil tussen hard en zacht te vormen. Dat is bijvoorbeeld handig bij ruis in combinatie met niet zulke harde geluiden. Door het trucje wordt de ruis naar de achtergrond verschoven en valt ‘ie niet of veel minder meer op.

Het trucje bleek vandaag ook handig om mijn voetstappen op de baksteentjes uit het achtergrondgeraas “naar voren te halen”. Ik maakte vandaag een paar wandelingetjes waarbij ik het geluid van mijn voetstappen opnam. Maar òf er klonk een vreemdsoortig lawaai op de achtergrond van een een of andere machine, òf er vloog net een helicopter over, òf er reed een ambulance dwars door mijn geluidsbeeld heen. Ik ontkwam er niet aan de achtergrondgeluiden nog meer op de achtergrond te drukken via mijn trucje. En dat is prima gelukt. Hoor maar, het eerste deel is met mijn trucje en het tweede deel vanaf 0:11 zonder: