Aandacht is schaars en kortstondig

Aandacht was vroeger simpelweg te koop. Als je genoeg geld had liet je een commercial maken en kocht je zendtijd in bij een van de paar zenders die Nederland rijk was. Ik heb de invoering van Nederland 3 nog meegemaakt. Ineens werd de kans dat je advertentie gezien werd niet 50% maar 33%. Het is bijna niet voor te stellen, zo eenvoudig als dat vroeger werkte. Iedereen keek tv en zeker tussen 8 en 9 uur ’s avonds. Prime Time.

Aandacht is vandaag de dag de nieuwe schaarste. En onze aandachtsspanne is drastisch verkort. Het nieuws, de waan van de dag, vergaat sneller dan ooit tevoren. En merkentrouwheid is er niet meer bij. Op internet is dat al helemaal niet meer van toepassing, men stapt maar wat graag over van Facebook naar Google+ als het een paar voordelen biedt. Of wanneer jouw vrienden hetzelfde doen.

Aandachtig een boek lezen. Veel mensen kunnen het niet meer. Ze kijken even van hun bladzijde op, zien de computer staan en besluiten daar maar weer achter te gaan zitten. En op de computer iets lezen lukt al helemaal niet. Tenzij het om korte teksten gaat. Een stukje hier, een stukje daar. Klik, klik, klik.

Het feit dat je op de computer snel verleid wordt om iets anders te gaan doen, omdat het kan, doe je dat ook. Op de computer ben je al snel met van alles en nog wat in de weer. Met een boek daarentegen kun je niet veel, behalve de bladzijde omslaan om verder te lezen. En staan er geen andere afleidende dingen onder handbereik dan maak je een goeie kans om wel een tijdje iets te lezen.

Als ik vanuit dat verschil, computer versus boek, een conclusie mag trekken dan kom ik tot het volgende: voor optimale aandacht hebben we een middel nodig dat niets meer doet dan onze volledige aandacht vragen voor de content. Een podcast op een mp3speler doet dat. Een toneelvoorstelling doet dat. Een speelfilm in de bioscoop doet dat.

Hoewel? Tegenwoordig hebben we internet op de mobiel. En het valt me op dat tijdens toneelvoorstellingen en in de bioscoop vrij veel geaaid wordt over het scherm. Dus ook tijdens toneelvoorstellingen en zelfs tijdens het kijken naar een bioscoopfilm zitten steeds meer mensen afgeleid te worden. Hetzelfde geldt natuurlijk voor het luisteren naar audio of muziek via de mobiele telefoon. Nog steeds kun en zul je dan gestoord kunnen worden. Iemand belt of je ziet op het scherm dat je 5 nieuwe berichten en 3 nieuwe followers hebt. Push Media. Hoef je niets voor te doen, wordt je zo in de schoot opgedrongen.

Sta maar even stil bij dat woord: gestoord. We worden de hele dag door gestoord.

Op internet is het lastig om aandacht te krijgen voor content, dat men je stuk leest, naar jouw verhaal wil luisteren. Het moet kort zijn, en dan nog: mensen scannen even snel de tekst en gaan weer wat anders doen. En dan te bedenken dat de meeste websites behangen zijn met advertenties. Dus als de content al niet de aandacht doet verslappen dan doen die advertenties dat wel.

Een paar jaar geleden ontdekte ik het fenomeen podcasting. Met een hoofdtelefoon op kun je de verhalen van mensen meenemen naar buiten. Onder een boom gaan zitten. Het al wandelend tot je nemen. Of half-wakker in de trein aanhoren. Een stem die spreekt. Een stem die een verhaal vertelt. En het enige dat je kunt doen is luisteren.

Aandacht voor terreur

johnfDe titel had net zo goed ‘Alles wat je aandacht geeft, groeit’ kunnen luiden, maar die had ik al een keer gebruikt, dus vandaar.

Een kind dat op de grond ligt te krijsen terwijl papa en mama staan toe te kijken en zich druk staan te maken, zal nog wel even doorgaan. Als je de aandacht wilt krijgen en je krijgt hem ook, dan hou je hem vast. Logisch. En ook de omstanders vestigen hun aandacht op het aandachttrekkertje. Succes verzekerd.

Hetzelfde gebeurt met de misdadigers van politieke moorden. Zij bedenken van te voren dat wat ze willen gaan doen van politiekbelang zal blijken en massaal de aandacht zal krijgen. Ze hebben gelijk. Tenminste, de media geeft hen die aandacht en zet de daad neer als een politieke daad. Niet alleen wordt er vol afschuw kennis genomen van het nieuws, experts gaan opzoek naar redenen, complottheorieën worden geschapen, delen van de samenleving en personen worden medeschuldig verklaard en ga zo maar door. Zo krijgt de moordenaar dus volledig zijn gelijk (opvallend, het gaat vrijwel altijd om mannen).

Iedere superster weet dat elke aandacht goed is. Als ze maar over je schrijven. Beter slecht nieuws dan geen nieuws, dat is de gedachte. Menig politiekmoordenaar geeft zelfs zijn eigen leven voor deze ‘grootse’ daad. Hij krijgt gelijk en komt in de geschiedenisboeken terecht. Hij maakt letterlijk geschiedenis. En dat is precies wat hij wilde.

Breivik heeft tijdens verhoren gezegd dat de terreuraanslagen gruwelijk maar noodzakelijk waren, maar hij voelt zich in strafrechtelijke zin niet verantwoordelijk. Volgens zijn advocaat wilde hij met zijn acties de Noorse maatschappij aanvallen en veranderen.

We zette de tv aan en bleven in herhaling, in trance, kijken naar hoe 2 vliegtuigen fronttaal tegen de Twin Towers opbotsten. Een bewuste actie. En in trance zochten we naar een reden.

We kunnen het ook negeren. Actie mislukt. Geeft de politiemoordenaar zijn eigen leven en kijkt er niemand op of om. Een eendagsvlieg. Niet interessant genoeg om überhaupt over te praten. Want we hebben wel wat beters te doen. Of niet soms?

willemderidder
Willem de Ridder schreef ooit het boek Handboek Spiegelogie dat boordenvol aandachtstips staat. Het werpt een totaal andere blik op diverse levenszaken. Kortom: goed boek!

(foto achtergrond: Elvert Barnes / creative commons BY)

Muziek bij video, zoals het niet moet

Een voorbeeld van een video waarbij de makers niet goed nagedacht hebben over de rol van muziek. Waarschijnlijk denken ze dat deze muziek de aandacht trekt. En dat klopt, maar aandacht is niet het belangrijkste. Ik denk dat de boodschap namelijk op deze manier heel slecht overkomt. De muziek vervormd letterlijk het verhaal.

Harde opgefokte muziek zorgt niet voor het ontspannen toelaten van een verhaal met een boodschap. Heel veel video’s gaan daar de mist mee in. De misvatting die aandacht heet. Kijkcijfers zeggen namelijk helemaal niets. Maar echte aandacht zegt alles.

Dit soort video’s zijn zo ongelofelijk passé. Simpelweg omdat ze niet werken. Ze fokken je op. #fail

Alles wat je aandacht geeft, groeit

Ik heb het vaker gezegd. Dat alles wat je aandacht geeft, groeit. En nu zeg ik het dus opnieuw.

Op 29 augustus publiceerde about:blank mijn artikel ‘De geest moet vrij zijn‘.

Het effect van mijn weblog kan en wil ik niet overzien. Dat zou mij beperken. Maar ik hoop dat ik een gevoel overbreng, een positieve aanzet tot verandering, een gevoel van vrijheid en een gevoel van kracht.

Want de geest moet vrij zijn.

Een stuk dat gaat over de omslag in mijn leven. Over het fietsen door de bossen van Wassenaar. Hoe ik nadacht over mijn toekomst en daar kracht uit haalde. Op een oud rotfietsje. Ik ben me gaan focussen op mijn weblog, geschreven in mijn moerstaal. Ik wilde gehoord worden en werd gehoord. Alsof de wereld tegen mij zegt: het is goed Raaphorst, maak iets, ontroer ons. Meer kan ik niet doen. Want het ontroert niet alleen jou, maar het ontroert mij ook.

Aandacht is de nieuwe schaarste; distracties

Zo laat Amerikaans onderzoek zien dat 98 procent van wetenschappelijke tijdschriftartikelen in de humaniora ongebruikt, d.i. ongeciteerd, blijft en 75 procent van de artikelen uit de sociale wetenschappen. De bètasector scoort iets beter, met bijvoorbeeld 37 procent ‘ongebruikt’ in de natuurkunde. Bij overvloed aan informatie zou men al snel information overload verwachten.

(…)

We luisteren steeds meer met een half of kwart oor. En televisie wordt steeds meer bewegend behang, slechts met een schuin of scheef oog bekeken, terwijl de krant meer en meer koppend wordt gescand. Met andere woorden, 24 uur constant nieuws, informatie en amusement op 24 kanalen kleur betekent in feite 24 uur bedelen om aandacht bij het publiek en 24 uur achteloos consumeren door dat publiek.

(bron)

Daar is iedereen het wel over eens. Dat aandacht de nieuwe schaarste is. En dat dit een belangrijke reden is waarom bands heden ten dage hun muziek gratis weggeven. Want: hoeveel bands zijn er nu eigenlijk wereldwijd, en hoeveel liedjes maken die per jaar en hoeveel zijn dat er per dag?

Of stel jezelf de vraag: hoeveel foto’s worden er per seconde van De Dam gemaakt en direct op internet geplaatst? Juist.

Het is een kwestie van statistiek. En een kwestie van vraag en aanbod. Want ja, de vraag is in de loop der jaren omhoog gegaan, we lezen, kijken en luisteren veel meer dan ooit tevoren, maar de aandachtsspanne is gigantisch omlaag gegaan.

Wat is de maximale lengte van een blogpost? 500 woorden schat ik in. De rest wordt echt als veel te lang ervaren en gewoon niet gelezen. Je hebt die geweldige webservice Instapaper maar toch blijft dat zwaar achter de feiten aanhikken, vanaf een scherm leest het gewoon niet lekker. Of je het nu een Ebook noemt of niet. De reden? In 1 woord: distracties. Het feit dat je met een computer even dit en even dat kunt doen zorgt ervoor dat we dat dan ook doen. Een dag zonder internet en je zal op een totaal andere manier met de computer gaan werken.

Meer informatie, sneller geconsumeerd, dat is de toekomst. Even snel een foto maken, een quote plaatsen, een snelle mening geven. En je hoeft er zelfs niet langer thuis voor te blijven, want met de komst van smart phones kun je bv vanaf het strand razendsnel bericht na bericht scannen, mail beantwoorden en meer van die dingen. Continu aan het werk.

Ik doe er zelf keihard aan mee. Met 1 grote uitzondering: de podcasts die ik vooral buitenshuis beluister. Op mijn mobiele telefoon zonder internet. En als er niemand belt of een sms-je stuurt kan ik ongestoord luisteren naar verhalen van mensen. Een uur waarin mijn gevoel en geest geprikkeld worden.

Niemand vraagt je aan deze gekkigheid mee te doen. Het heeft dan ook echt geen zin om zo snel mogelijk duizenden vrienden op Twitter te gaan verzamelen door je dag en nacht helemaal gek te tweeten. Ook heeft het geen zin om zoveel mogelijk content te publiceren. Je kunt beter je volledige aandacht geven aan iets waar je hart ligt. Want aandacht is de nieuwe schaarste. En dat geldt dus ook voor de aandacht die je geeft aan dingen die jij maakt.

Kwaliteit wint het altijd van kwantiteit. Aandacht is kwaliteit. Aandacht is liefde.