Brian Eno: opgenomen muziek ligt dichterbij schilderkunst dan bij muziek

Er schoot me iets te binnen toen ik gisteren een lezing bekeek van Brian Eno uit 2011, over precies hetzelfde onderwerp had ik zelf nog niet zo lang geleden geblogd: ‘Het verband tussen beeldkunst en muziek.’ Wat Eno te vertellen had daar was ik het helemaal mee eens. Eno is een vrije denker en een van de grootste muzikale vernieuwers van de afgelopen 30 jaar. Wat hij bijvoorbeeld voor ambient muziek en generatieve muziek heeft betekend is van het allergrootste belang. Met name ambient heeft filmmuziek de afgelopen jaren gigantisch veranderd. Het is een benaderingswijze die ook mijn volledige aandacht heeft.

Eno muses in his diary, adding, at another point, that in the future some child will gasp at an adult and ask if it was really true that people once listened to the same piece of music “over and over again.”

The City Review – Eno

In de lezing komt de memorabele uitspraak ‘opgenomen muziek ligt dichter bij schilderkunst dan bij muziek’ voorbij.

Wel is het opvallend dat Eno als producer werkt met bands die nog altijd een duidelijke link met pak ‘m beet Elvis vertonen, zoals U2 en Coldplay. Het zijn bands die helemaal geen gebruik maken van het gedachtegoed van Eno maar traditionele liedjes schrijven met coupletjes en het feest der herkenning dat het refrein heet. Ik vermoed dat Eno én houdt van vernieuwing én houdt van de traditie. Ook in dat herken ik mijzelf volledig. Hoewel innovatie vooruit gaat, oude muzikale regels moeten we zeker niet het raam uit gooien want het is simpelweg erfgoed en traditie. Delen van die traditie komen altijd weer terug, soms zelfs eeuwen later.

Anyway, ik geeft Eno het woord:

A Portrait [disquiet0177-netlabel-portrait]

De track A Portrait [disquiet0177-netlabel-portrait] maakte ik voor Disquiet Junto, een internationale groep van geluidsartiesten. De opdracht van deze week was:

Use samples of recent Dark Winter Records releases to produce a sonic image of the label.

Disquiet Junto Project 0177: Netlabel Portrait

De samples van het Dark Winter Records label heb ik hier en daar voorzien van van timestretching. Ook gebruik ik ze als impulse responses voor in convolution reverbs.

Bij Ambient muziek moet je oppassen om niet teveel laagmidden te gebruiken waardoor laptops, iPads of andere eenvoudige speakers irritant kunnen gaan resoneren. Ook moet je oppassen voor het creëren van een peak frequenties met veel resonantie.

Deze muziek werd perfect bij beelden. Je kunt de spraak altijd goed verstaan omdat de muziek zeer rustig is. En ook voor een scene met een drone (een drone maakt een enorm kabaal dus je zult altijd aanvullende muziek nodig hebben) is het ideaal.

Veel gebruikt is ook het contrast dat je krijgt door de set noise (= geluid dat bij de scene hoort ) uit te zetten, bijvoorbeeld het geluid van een auto in een scene die vanuit de auto gefilmd wordt, en dat te voorzien van Ambient muziek. Het verstilde effect vormt een interessant contrast met de “lawaaierige beelden”. Voorzien van de juiste voice-over kun je als het ware “uit de scene springen” en in het hoofd van de spreker kruipen. Dat werkt als een dolle.

Slaappraatjes van Jeff Bridges: Sleeping Tapes

sleeping-eyes

The world is filled with too many restless people in need of rest – that’s why I filled my sleeping tapes with intriguing sounds, noises and other things to help you get a good night’s rest. – Jeff

In de Sleeping Tapes probeert acteur Jeff Bridges ons in slaap te praten. Met de ogen dicht is het net alsof The Dude tegen ons praat.

Het is een samenwerkingsproject met componist Keefus Ciancia en het combineert Jeff’s stem met veldopnames, ambient muziek, speciale effecten en fraai sounddesign.

In de stem van Jeff hoor ik soms wat ruis. Alsof Jeff het met zijn smartphone heeft opgenomen. En dat heeft ‘ie misschien ook wel. Jeff is vooral buiten te vinden. Je hoort zijn voetstappen, de takjes die breken. Jeff praat op zachte toon, het is immers nacht. Zacht praten is altijd geruststellend. Kalm en warm. Jeff’s donkerbruine stem met opgewekte kinderlijke toon is hier natuurlijk uitstekend geschikt voor.

Het is een veel spannendere audiotrip dan alle audiobooks die ik tot nu toe hoorde.

Deze lichtvoetige meditatieve poëtische trip wordt als album aangeboden en is middels het Pay what you like principe te downloaden. En wie 10 dollar of meer betaalt, ontvangt een paar bonus tracks. Ook is er te bieden op een exclusieve 180-gram gulden persing van de vinyl versie naast de normale vinyl versie en een cassette. De opbrengsten gaan naar No Kid Hungry. Jeff heeft er zelf niets aan verdiend.

dreamingwithjeff.com

Het project is bovendien een showcase van de webhosting service van Squarespace.

Muziek A-Z: W

Elke zaterdagavond een letter uit mijn muzikale ABC.

Wetenschap. Is muziek wetenschappelijk te onderbouwen?

Muziek zet het lijf in beweging

Sommigen denken dat muziek, en je ziet het eigenlijk al bij baby’s, het lijf in beweging zet. Dat denk ik ook. Muziek heeft eigenlijk altijd al beweging in zich, heeft namelijk een ritme. Muziek zet goeie filmmuziek beelden in beweging. Bij slechte filmmuziek treedt daarom een remmende werking in. Het vloeit dan niet samen, vormt een tegenbeweging. Bij het maken van bijvoorbeeld leadermuziek zie ik met name dat als mijn vak; de muziek naadloos laten aansluiten op de beelden. Als in een dans. Als een zwerm vogels. Als het golven van de zee.

Muziek zet ons lijf in beweging. Letterlijk. Dat is nogal wat. Mensen beginnen op muziek ineens te bewegen. Heeft muziek dan eenzelfde soort functie als ons hart? Vormt het een soort 2e hart? Of ligt het meer voor de hand om te zeggen dat muziek juist ons hart in beweging zet? En zo de hele handel, ons hele lijf? Is het daarom dat muziek ons, zoals we zo mooi zeggen, echt ‘raakt’? Een soort pacemaker op afstand en zonder batterijen? Alsof we door donderslag geraakt zijn raken we ineens actief. Omdat er ergens muziek klonk.

Muziek is zelf ook beweging. En zet ook jouw lijf in beweging. Het is eenvoudiger om mee te bewegen dan het tegen te gaan. Het tegenwerken kost je energie, meebewegen laat je meegolven op de energie en versterkt jouw bewegingen. Versterkt ook jouw denkpatronen. Je zult je oren moeten bedekken als je er niet door geraakt wil worden.

Muziek op een ritme van noten, op het ritme van de taal. In hetzelfde ritme als alles op aarde, ons hart, de golven die uit de zee komen. Een kind gaat meebewegen wanneer moeder zingt, wanneer er muziek klinkt. En het troost het kind. Dat liedje dat moeder vroeger altijd zong dat herinneren we ons. En laat ons nooit meer los. Omdat het ons hele lijf raakt, telkens weer. Als een warme zon op de huid, als de smaak van lekker eten. Van sommige muziek krijgen we kippenvel, laten we direct de tranen vloeien, wordt een diep gevoel van binnen geraakt. Als elektriciteit op afstand. Als aanraking op afstand.

Muziek geeft rust

Als muziek ons in beweging zet, kan muziek ons dan ook rust geven? Was het drama tijdens de Duitse Love Parade te voorkomen geweest door rustgevende muziek te draaien bij de ingang, in die donkere tunnel?

@AF_Photography maakte mij erop attent dat ze dat in Japan allang doen. Zo klinkt er op drukke metrostations Ambient muziek. En zijn er vogelgeluidjes op de perrons te horen.

Muziek kan ons opfokken en ook tot rust brengen. Muziek kan een helende werking hebben. Toch zien we muziek teveel als amusement en daarmee doen we het te kort. Muziek gaat veel verder dan dat. De juiste muziek brengt mensen in beweging, de verkeerde muziek breekt het juist af. In welke situatie zouden we dat niet willen toepassen? In vrijwel elke situatie lijkt mij. Daarbij heb ik niet gezegd dat er ook nooit stilte mag klinken, want naar mijn idee is dat essentieel om van het effect van muziek te kunnen blijven genieten. Stilte, energie in rust.

Muziek is tenminste even belangrijk als hoe dingen eruit zien, of hoe het ergens ruikt. Sterker nog: muziek is belangrijker dan die aspecten. Het meest ongrijpbaar maar het enige dat ons echt emotioneel ontroert, het enige dat ons hele lijf in beweging zet, ons vervult van angst als we naar een film kijken, zelfs met de ogen gesloten.