Categorieën
uitgesproken

Op geluid zit geen copyright

Op geluid zit geen copyright. De snaar van een gitaar laten trillen bijvoorbeeld, dat mag iedereen doen. Of een oscillator op een bepaalde toonhoogte afstemmen en filteren (synthesizer). Een demper in je trompet stoppen en vibratoloos spelen (Miles Davis) dat mag je ook gerust na gaan doen.

Maar zodra je muziek gaat maken op basis van reeds bestaande opnames dan mag het ineens niet. Op geluid zit geen copyright maar geluid dat vastgelegd is op een plaat, een cd of een mp3-tje mag je niet als bron gebruiken om muziek mee te gaan maken. Wat we sampling noemen. Ook al neem je slechts 1 noot van Jimi Hendrix op.

De uitvinders van specifieke geluiden kunnen die geluidstechnische “compositie” niet vastleggen zoals andere creatieve auteurs dat wel kunnen. Alleen de melodie, harmonie en eventueel teks kan vastgelegd worden. Zelfs op plagiaat kan je je niet beroepen. Stel ik maak een unieke nieuwe sound met een synthesizer en jij maakt dat geluid na. Je hoeft dan zelfs mijn naam niet te noemen als bedenker van dat geluid.

Geluid is tegenwoordig een zeer bepaalde factor in muziek. Met name in elektronische muziek die soms heel simpel qua melodie, harmonie en ritme in elkaar steekt. Als je die muziek op een acoustische gitaar zou spelen zou iedereen gaan lachen. Voor veel van die muziek is geluid de belangrijkste factor. In dance wordt een heel simpel ritme gebruikt die op een bepaalde manier moeten klinken. En ja: ook voor ritme geldt geen copyright.

Vreemd allemaal want ritme kun je ook als harmonie definiëren. Luister maar hoe een ritme door het te versnellen ineens als harmonie klinkt:

Dat soort regels kon je misschien in het stenen tijdperk niet verzinnen, maar we leven inmiddels in het gedigitaliseerde tijdperk waar nieuwe mogelijkheden en kennis ontstaan.

Of neem de Wobbly Bass die in Dubstep voorkomt. Iemand heeft als eerste dat geluid verzonnen, maar wie dat is weet niemand. Het is het geluid van een diepe syntesizerbas waarbij een Low Frequency Oscillator (LFO) voor het “wobbelende” effect zorgt, luister maar naar mijn voorbeeld:

Copyright beschermt de ene categorie creatieve makers volledig (componisten, tekstdichters, uitvoerende musici) en de andere categorie creatieve makers (sounddesigners) totaal niet. Tja…

Categorieën
portfolio

Hergebruik muziekcompositie OLPC door VPRO

Zie oorspronkelijke blogpost: ‘KlankBeeld Raaphorst: OLPC’

Categorieën
uitgesproken

Mijn naam gecomponeerd op de Gentse beiaard

image_TRACKGent is een kunstzinniger stad dan alle Nederlandse steden bij elkaar opgeteld. Gelukkig kunnen jij en ik virtueel afreizen naar die creatieve plaats. Bijvoorbeeld door deel te nemen aan het 42ste kunstwerk van TRACK. Via jouw voor- en achternaam kun je namelijk een compositie genereren. Check daarvoor c.track.be/Nl. En op basis van de mooiste en leukste naam-composities componeert de Gentse stadscomponist An Pierlé een originele beiaardcompositie.

Een heel leuk project om aandacht te trekken voor track.be/nl/. Ondertussen ga ik me maar weer eens schamen voor mijn Nederlanderschap en het feit dat wij hier in ons kikkerlandje zo neerkijken op kunst en cultuur.

P.S. Mijn naam klinkt trouwens zo (lang niet gek!): c.track.be/hERI1n

Categorieën
uitgesproken

Micha Hamel verklankbeeldt De Rode Kimono van Breitner

de-rode-kimono

George Hendrik Breitner, die gezien wordt als een Amsterdamse schilder, had zijn roots toch echt in Rotterdam en Den Haag liggen. Maar goeds de kunstgeschiedens en Amsterdam in het bijzonder wil graag de werkelijkheid soms eenvoudiger voorstellen dan zij is (lang leve storytelling! #not). Breitner werkte bijvoorbeeld ooit samen met Mesdag en was lid van de nog steeds bekende Pulchri Studio in Den Haag. Om maar iets te noemen.

Componist Micha Hamel heeft speciaal voor het Holland Festival het beroemde schilderij De Rode Kimono van Breitner omgezet naar muziek. In een recente Groene Amsterdammer kwam ‘ie daarover aan het woord. Ik kon me niet echt vinden in dat verhaal, maar toch ben ik nieuwsgierig naar dat stuk. Want ook ik heb heel veel stilstaande beelden voorzien van muziek. Misschien nog wel meer dan bewegende beelden. Zoals onlangs nog voor het Haagse kunstproject Haagse Kunstgrepen.

Bij mij gaat het meestal om een korte bijdrage. Met een paar noten probeer ik het gevoel van het schilderij neer te zetten. Micha kon voor zijn stuk echt de tijd nemen. Hij voert het samen met nog een ander stuk, een Requiem, tijdens het Holland Festival in 1 uur en 10 minuten uit.

Zoals gezegd, ik kan mij niet zo in de uitleg van Micha vinden. Het gaat te ver om die tekst hier door te nemen. Maar wat ik wel graag kwijt wil, is dat er naar mijn idee simpelweg een klik tussen het beeld en de muziek moet plaatsvinden. Tenminste, als je het goed doet. Die klik is er ook wanneer je beelden monteert. Wanneer je een foto bewerkt. Wanneer je een gitaar afstelt op perfecte intonatie. Dat wat zo mooi de Sweet Spot heet. Je weet dat hij daar ergens zit. En dan ineens, voel je hem. Dan zit ‘ie gebakken. Samengesmolten. Eenheid. Liefde.

Categorieën
portfolio

Muziek gecomponeerd voor video’s over kunst: Haagse Kunstgrepen

Vandaag werd in het Haags Gemeentemuseum de serie Haagse Kunstgrepen, bestaande uit 10 video’s over kunst, gepresenteerd. Ik ben verantwoordelijk voor de totale muziekcompositie (incl. leadertune en outro). Een aantal zeer bekende schilderijen komen voorbij.

Voor alle video’s en aanvullende informatie over dit vernieuwende project, zie de website Haagsekunstgrepen →

Categorieën
portfolio

Zo klinkt James Turrell

Voor het project Haagse Kunstgrepen componeer ik op dit moment de muziek (update: project is afgerond). Het gaat om 10 video’s van 10 Haagse musea waarin achtergrondverhalen worden verteld over kunstwerken en kunstenaars. Dit vertellen gebeurt aan de hand van Tony Bloem die in gebarentaal spreekt terwijl je de stem van acteur Marc Krone hoort. Zodoende kunnen doven en horenden hetzelfde ervaren. Op één uitzondering na: mijn muziek.

In de video’s worden de kunstwerken zorgvuldig in beeld gebracht. De voice-over van Marc en alle achtergrond geluiden vallen dan even weg. Op dit moment van totale stilte moet er muziek klinken. Muziek die bij het beeld past. Maar hoe klinkt een stilstaand beeld? Componeren voor stilstaand beeld is zo totaal anders dan het componeren voor bewegend beeld waarbij het ritme en de dynamische afwisseling van beelden de muziek automatisch lijken te sturen.

Om een lang verhaal kort te maken, James Turrell klinkt naar mijn idee zo:

Categorieën
uitgesproken

De compositie van het gevoel

Ik zit duidelijk in een periode dat in minder muziek maak. Het is niet zo dat ik die gitaar niet oppak. En het is zelfs niet zo dat ik geen dingen afmaak. Maar het is meer geweest dan nu. En misschien juist daarom dat het enorm begint te jeuken als ik bijvoorbeeld in de bioscoop zit. Vaak hoor ik verschrikkelijke godvergeten klotemeukmuziek. Gelukkig word ik soms ook getrakteerd op muziek die me oplicht. Zoals deze geweldige track van College feat. Electric Youth – A Real Hero:

Op melancholische toon wordt de held aangekondigd.

And you, have proved, to be

A real human being, And a real hero

De breekbaarheid in de muziek raakt bij mij een snaar. Deze muziek klinkt een paar maal in de film Drive. Een film die tegelijkertijd zowel keihard als liefdevol is. Zoals het leven zelf, zoals dingen plotsklaps radicaal kunnen omslaan. Een mens kan verzeilt raken in rotzooi, dwalend met helse pijnen terwijl alle lichten op dim komen te staan. Die dualiteit zit in deze track. De held wordt niet grotesk binnengehaald maar op zachte toon. Gainsbourg zou je er een plezier mee hebben gedaan.

Het draait natuurlijk allemaal om gevoel. Want alleen gevoel kan ons meenemen. Ons af laten dwalen naar andere plekken, naar andere gevoelens. Van gevoel naar gevoel. Het gaat niet langer om feiten. Het gaat er niet langer om of ik wel of niet gelijk heb. Of ik je wel of niet iets kan leren. Het gaat zuiver om gevoel. En mijn vertaling van dat gevoel met behulp van noten, van geluid. Omdat het eruit moet. Omdat ik het zo voel. Misschien voel jij het dan ook.