Intuïtie

Het woord intuïtie was al een tijdje van mijn radar af. Vraag me niet waarom. Ik gebruikte het woord gewoonweg nooit. Totdat een collega het woord onlangs liet vallen in relatie tot mij.

Ik vertelde aan die collega hoe, naarmate ik ouder word, minder snel opwinding voor iets voel. De onbevangenheid slijt er met de jaren vanaf. Toch is het er soms ineens, het gevoel dat ik aan ga. The Inner Mountain Flame brandt dan in mij los. Ik herken dit gevoel, dit ben ik ten voeten uit en koester het gevoel.

Naarmate ik ouder word probeert het verstand de overhand te nemen. Probeert het relaties te leggen met van alles en nog wat. Prima, want wat verstand met name biedt is een stuk veiligheid. Dat je niet zoals een baby een bruine beer wil knuffelen. Dat je oplet in het verkeer. En strategische beslissingen neemt om in je eigen inkomen te kunnen voorzien.

Echter, zonder intuïtie zou het in mijn leven een saaie boel zijn. De opwinding zit hem voor mij in de dingen die ik niet precies begrijp maar wel voel. Omdat het lekker voelt. Ik word erdoor aangetrokken. Dingen die ik gewoon mooier vind omdat ik het zo voel. Het is een belangrijke drijfveer. Aanvoelen wat ik moet doen. Aanvoelen wat ik mooi vind.

Sommige mensen durven niet op hun intuïtie te vertrouwen. Die kijken en luisteren teveel naar anderen. Zaken moeten voor hen met woorden onderbouwd worden, moeten logisch gemaakt worden. Maar alles begint met gevoel. Dat is de basis. Pas na gevoel komt het nadenken. Je kunt nooit denken “ik ga nu bang worden”, nee jouw gevoel geeft jouw hersenen een signaal “pas op!” En je kunt nooit denken “ik ga deze persoon leuk vinden”, nee jouw gevoel geeft hersenen een signaal “wat een lief gezicht”.

Op sommige gevoelens volgen geen woorden. Het is de basis van creativiteit. Het is de basis van vernieuwing. Je hoeft niets uit te leggen. Want dat kan ook niet. Maar jij weet het zeker. Ook al schudt iedereen van nee.

Een kwestie van gevoel.

Melodische taal

Het was de poëzie van een ander
die ik met mijn stem insprak.

En samen met mijn muziek
knipte ik deze ingesproken track
op het ritme van de taal.

Zodat zij 1 geheel vormden.

Toen mijn vriendin het hoorde
stroomden de tranen langs haar wangen.

En dat op de dag van mijn
Melodische 10e verjaardag.

probably the happiest man on Earth

De compositie van het gevoel

Ik zit duidelijk in een periode dat in minder muziek maak. Het is niet zo dat ik die gitaar niet oppak. En het is zelfs niet zo dat ik geen dingen afmaak. Maar het is meer geweest dan nu. En misschien juist daarom dat het enorm begint te jeuken als ik bijvoorbeeld in de bioscoop zit. Vaak hoor ik verschrikkelijke godvergeten klotemeukmuziek. Gelukkig word ik soms ook getrakteerd op muziek die me oplicht. Zoals deze geweldige track van College feat. Electric Youth – A Real Hero:

Op melancholische toon wordt de held aangekondigd.

And you, have proved, to be

A real human being, And a real hero

De breekbaarheid in de muziek raakt bij mij een snaar. Deze muziek klinkt een paar maal in de film Drive. Een film die tegelijkertijd zowel keihard als liefdevol is. Zoals het leven zelf, zoals dingen plotsklaps radicaal kunnen omslaan. Een mens kan verzeilt raken in rotzooi, dwalend met helse pijnen terwijl alle lichten op dim komen te staan. Die dualiteit zit in deze track. De held wordt niet grotesk binnengehaald maar op zachte toon. Gainsbourg zou je er een plezier mee hebben gedaan.

Het draait natuurlijk allemaal om gevoel. Want alleen gevoel kan ons meenemen. Ons af laten dwalen naar andere plekken, naar andere gevoelens. Van gevoel naar gevoel. Het gaat niet langer om feiten. Het gaat er niet langer om of ik wel of niet gelijk heb. Of ik je wel of niet iets kan leren. Het gaat zuiver om gevoel. En mijn vertaling van dat gevoel met behulp van noten, van geluid. Omdat het eruit moet. Omdat ik het zo voel. Misschien voel jij het dan ook.

Wat maakt een verhaal tot een goed verhaal?

Het vertellen van een verhaal is niet zo lastig. Het vertellen van een goed verhaal wel. Niet dat iedereen nu direct voor Ira Glass moet gaan spelen, de man achter het beroemde This American Life, maar Ira snapt wel de essentie. Ik bedoel hiermee overigens niet alleen de voordrachten, het gesproken woord, maar ook leesverhalen; blogposts, artikelen in kranten en magazines.

Na me er als audiodocumentairemaker (Ira bedankt!) en blogger flinke tijd in verdiept te hebben kom ik tot de twee basisbenodigdheden voor wat een verhaal tot een goed verhaal maakt:

  • Hoewel het verhaal een bepaalde kant lijkt uit te gaan, zit er ongeveer in het midden een vrij radicaal breekpunt wat het verhaal de andere kant uitstuurt.
  • Aan dat breekpunt ligt iets groots ten grondslag; het doorbreken van een dogma, het accepteren van iets dat eerst onacceptabel leek, etc.

Zo’n grootse menselijke worsteling zet jou waarschijnlijk aan tot het nadenken over je eigen leven, reflecterend, spiegelend.

De meeste verhalen voldoen hier niet aan. Het zijn vaak kleine mededelingen met of zonder een uitgesproken mening of emotie. Een goed verhaal doet wel echt iets met je. Daar ga je over nadenken. Alsof het jezelf is overkomen. Het leven raakt je namelijk pas echt wanneer jij als mens door een gebeurtenis verandert. Als je een dogma doorbreekt. Als je iets kunt accepteren dat niet te accepteren leek. Hoe groter de verandering, des te rijker je leven wordt, tenminste: als je die verandering kunt accepteren.

Dat verhaal gaat altijd over jou. Neem bijvoorbeeld het verhaal van de bergbeklimmer Aron Ralston die in mei 2003, 127 uur lang met zijn arm tussen een rotsblok komt vast te zitten. Omdat hij een videocamera bij zich heeft kan hij afscheidsboodschappen voor zijn ouders maken. Op het moment dat vrijwel al zijn water op is besluit hij zijn naam en de datum van overlijden in de muur te graveren. Kort daarna begint hij te hallucineren en ziet zichzelf met een kind spelen. Ineens is de overlevingsnoodzaak er om later te trouwen en kinderen te krijgen en doet het onvoorstelbare: hij snijdt zijn eigen arm eraf om zichzelf letterlijk weer vrij te maken. Aron heeft het overleefd. Hij geeft er geëmotioneerde lezingen over. Zijn boodschap? Dit is het allerbeste dat hem overkwam. Sterker nog: dit MOEST hem overkomen. Als bergbeklimmer wilde ‘ie zichzelf toch tot het extreme uitdagen? Nou, dat is hem gelukt.

Een worsteling met het leven. Dat is het verhaal.

De gifteconomie, de guneconomie, de uitvrijewileconomie, de …

‘It has become voluntary to pay for music’

Een uitspraak van dik 3 jaar geleden die ik vandaag weer tegenkwam.

De nieuwe economie baseert haar waarde achteraf. Eerst iets gratis weggeven en dan (misschien) iets terugontvangen. Omdat het de moeite waard was. Omdat het echt iets te betekenen heeft. Omdat het echt verschil maakte. Omdat het raakte.

Dat wil ik met mijn muziek, met mijn blog, met alles. Dat is mijn creatieve uitdaging. Mijn creatieve emotie. En mijn eigen creatieve economie.

Waarom zou je je inhouden?

Ooit ontmoette ik op een feestje een fotograaf. Toen ze vertelde over hoe ze fotografeerde legde ze een hand op haar borst en trok een serieus gezicht. “Dat zijn niet zomaar foto’s, ik stop er echt mijn ziel in!”

Ze waren niet onaardig. Er zaten een paar goeie foto’s tussen. De mevrouw geloofde niet in Flickr waar iedereen zomaar bij kon komen. De foto’s waren te intiem voor haar. Slechts een paar foto’s, ik schat een stuk of 12, waren op een afgesloten Facebook-profiel te zien.

Het voelt raar zo’n houding. Waarom zou je het niet willen laten zien aan iedereen? En waarom zou je je zo inhouden? Ik bedoel, 12 foto’s, wat is dat nou?

Natuurlijk snap ik het wel. Het heeft iets te maken met het woordje kwaliteit en een soort van schaamte voor iets dat minder dan geweldig zou zijn.

Ik ken mensen die hun Flickr-stream niet willen vervuilen met de foto’s die ze met hun mobiel maken. Stel je voor dat de echte kenners dat zien! Ze schamen zich ervoor.

Stel je maakt per dag een stuk of wat foto’s, dan knal je dat er toch op? Natuurlijk gooi je de slechte foto’s weg, maar waarom zet je de rest niet online? Hetzelfde geldt voor blogs. Alles wat je wilt delen met de wereld kun je delen, daarom heb je toch een blog genomen? Dus waarom zou je jezelf beperken, je inhouden? Denk je dat het publiek dat niet goed vindt?

Als ik iets geleerd heb de afgelopen weken, dan is het wel het feit dat bij alles wat ik maak er een publiek is. Mensen die het lezen, die het beluisteren. En sommigen raken ontroert, die horen of lezen de emotie die erin zit, misschien mijn emotie of de emotie die ik wil overbrengen. Dat laat zich niet inhouden. Want zonder emotie is het helemaal niets. Slechts techniek. Woorden op een scherm. Een paar gekleurde pixels. Een trommelvlies dat klappert.

Muziek A-Z: E

Elke zaterdagavond zondagmiddag een letter uit mijn muzikale ABC.

Vandaag de E. De E van Emotie. (dank je Karin!)

Smaak

Emotie is onderhevig aan smaak. Want hoewel goede muziek emotie overbrengt is het nog maar de vraag of het dezelfde emotie is als die de muzikant wilt overbrengen.

Prikkels

Muziek is een emotionele prikkel maar staat niet los van andere prikkels die wij krijgen. Daarom accepteren wij muziek in andere omstandigheden op een hele andere manier. Muziek thuis beluisteren heeft een totaal andere uitwerking op ons dan afgespeeld op een hoofdtelefoon terwijl we in een donker bos lopen.

Ook heeft de toevoeging van geuren en beelden aan muziek (denk ook aan speelfilms en televisie) een totaal andere uitwerking op de emoties. Hollywood gebruikt klassieke orkesten in soundtracks terwijl haar publiek nauwelijks naar orkestmuziek luistert. En slaagt daarin ook nog om diepe emoties mee op te wekken.

De meeste mensen kunnen niet tegen avant-gardistische muziek, maar in andere omstandigheden merken ze het niet eens op. Luister eens naar de soundtrack van Jaws bijvoorbeeld, of die van oude films van Hitchcock. Diezelfde mensen zullen Igor Stravinsky misschien een verschrikkelijk componist vinden.
Lees verder