Categorieën
uitgesproken

Wat de koe schijt

Met de hedendaagse computertechniek lijken de mogelijkheden haast onbegrensd. En da’s lastig want je moet een keuze maken om verder te komen. Hoewel ik een behoorlijke twijfelaar ben, diverse door mij gemaakte keuzes blijken duurzaam.

Je moet eigenlijk altijd achter de keuze staan die je maakt.

Spijt is wat de koe schijt

, zei Herman Brood ooit.

Ik koos er ooit voor om gitaar te gaan spelen. Er ging een lange periode aan vooraf. Ik overwoog saxofoon te gaan spelen, of contrabas, of piano, of drums. Die twijfelperiode duurde denk ik wel een jaar. Totdat ik een keertje op de Stedelijke Muziekschool in Den Haag een paar gitaristen van de jazzworkshop zag spelen, toen wist ik het direct. Ik hoorde en zag het.

Tijd speelt soms een belangrijke rol. Pas na lange tijd wordt duidelijk wat iets echt te betekenen heeft voor jou en voor anderen. Daarom is het soms goed om dingen aan de kant te schuiven om er vervolgens pas later een beslissing over te nemen. Een methodiek die je ook kunt toepassen op je werk. En ik kan het weten want sinds ik vanaf 2003 als zelfstandig ondernemer werk komt er regelmatig iets op mijn pad waarvan ik mij afvraag of het wel bij mij past. Dan kunnen anderen dan wel vinden, maar vind ik dat ook? Ga ik daar mijn tijd aan besteden?

Vaak weet je het antwoord op die vragen niet direct. Of iets bij je past is vaak alleen te bepalen wanneer je je er een tijdlang mee bezig houdt. En dan nog, als het even tegen zit stop je er toch niet direct mee? Het goed leren bespelen van een instrument kan alleen maar dankzij passie en toewijding ontstaan. Menig persoon hangt een instrument aan de wilgen onder het motto van ‘ik heb er geen talent voor’, maar vast en zeker is het juist de wil die hier aan de wilgen gehangen wordt.

Hoe bepaal je of iets bij je past? Zo’n vraag openbaart zich soms door iets een tijd lang te doen zodat je er echt van kunt gaan houden. Doordat je het tijd geeft. Of soms door het juist opzij te leggen en er een tijdlang geen aandacht aan te schenken. Bij een hereniging voelt het wellicht direct als iets dat niet bij jou hoort of juist wel. Het is mij regelmatig overkomen. Afstand nemen, terugkomen, beslissing nemen.

De keuze moet naar mijn idee door gevoel bepaald worden. Het verstand kan je immers goed voor de gek houden maar het gevoel nooit. Kun je later ook nooit spijt van krijgen. Het is er of het is er niet, dat gevoel.

Categorieën
uitgesproken

Hier zit die gevoelige snaar

foto onder CC BY: Marco Raaphorst
foto onder CC BY: Marco Raaphorst

(om antwoord te geven op de vraag die eraan voorafging)

Een taal

Muziek is een taal. Een taal die niet iedereen begrijpt. Deze taal wordt door de cultuur waarin je bent opgegroeid bepaald. Hiermee wordt jouw muzikale smaak ontwikkeld. De mensen in India hebben geen problemen met lastige ritmes en kwartnoten, maar onze slecht ontwikkelde westerse oren op dit vlak, wel.

Deze muzikale taal is bedoeld om emoties mee op te wekken. Daarom is muziek een kunstvorm, omdat het niet concreet en informatief is maar gevoelens aanspreekt. Gevoelens die opgewekt moeten worden bij de ontvanger.

De componist, de uitvoerende(n) en de luisteraar

Hier hebben we dus een belangrijk punt te pakken: de ontvanger. Want als luisteraar komen er bij jou wellicht emoties los die bij een ander misschien wel helemaal niet opgewekt worden. Wat dat betreft is er geen universele empathie van toepassing op muziek. Niet iedereen voelt hetzelfde bij bepaalde muziek. Wat ik voel bij bepaalde muziek is misschien wel heel iets anders dan wat de maker erbij voelde toen ‘ie het maakte. Tja, en hoe meet ik of mijn gevoel gelijk is aan dat van ander? En hoe moet ik dat uitdrukken? Daar heb je weer een andere taal voor nodig: het geschreven of gesproken woord. En de doven gebruiken daar beeldtaal voor.

De muzikant voert, als het goed is, de muziek met gevoel uit. Soms kun je aan het gezicht van een muzikant zien hoe hij of zij zich voelt bij het spelen van een bepaalde passage. Ook legt de bedenker van een muziekstuk, de componist, gevoel in de muziek. Dus nog voordat er sprake is van een uitvoering is er al bedacht dat een bepaalde samenstelling van noten een bepaald gevoel zal opwekken. De componist bedenkt een melodie die een gevoelige snaar raakt. Bedenkt harmonie die deze melodie optimaal ondersteunt en wat extra spanning geeft. Om kort te gaan draait het in de muziek meestal om de afwisseling, anders zou het al snel saai worden. De afwisseling van laag naar hoog, van hard naar zacht en van spanning naar ontspanning om zo dat gevoel tot stand te laten komen.

De kracht van het liedje

De meest bekende vorm is die van het liedje waarin de coupletten naar een bepaalde spanning toewerken die ingelost wordt door het refrein. Met name daarom houden we zo van liedjes omdat we telkens even de spanning opgevoerd voelen om vervolgens weer via het refreintje opgelost te worden. Met een beetje mazzel (of pech, het is maar net hoe je het bekijkt) blijft dat refreintje nog lange tijd in je hoofd hangen, juist door dat opgevoerde verlangen naar het refreintje dat gecreëerd werd door melodische en harmonische spanning.

Muziek is een bewuste keuze van een componist en uitvoerende muzikanten zodat bij de luisteraar een bepaald gevoel ontstaat. En eigenlijk maakt het dus niets uit of die muziek wordt uitgevoerd door een oude bluesknakker op een aftandse gitaar of door een computer. Virtuositeit hoeft muziek niet in de weg te staan. En een wat mindere instrumentbeheersing ook niet. Alles staat in dienst van het gevoel dat overgebracht moet worden. Bij sommige muziek werkt de ene vorm beter dan de andere. En hoewel jij die oude bluesknakker misschien als authentieker bestempelt dan iemand met een gestreken overhemd, als het goed is streven ze hetzelfde na.

Kwestie van doorgeven

Muzikanten voelen de muziek, geven uitdrukking aan die gevoelens en geven het op die manier weer door aan de luisteraar. Zonder muzikanten is er geen muziek. En zonder de luisteraar dus ook niet.

Categorieën
uitgesproken

Waar zit die gevoelige snaar?

foto onder CC BY: Marco Raaphorst
foto onder CC BY: Karin Ramaker

Virtuositeit

In hoeverre staat de virtuositeit van een muzikant in verband met het gevoel dat deze over wil brengen? Is een vaardig musicus beter in staat om gevoel over te brengen dan een minder vaardig musicus?

Muziek zoals blues, punk, rock, funk en ga zo nog maar een tijdje door, vraagt niet om heel veel virtuositeit. Teveel virtuositeit doet volgens velen zelfs afbreuk aan de authenticiteit van de musicus. Tegelijkertijd moet iedereen lachen, of huilen, wanneer een klassiek geschoold violist een paar valse noten speelt en op sommige snelle passages struikelt met zijn vingers.

Als je naar een programma zoals The Voice Of Holland kijkt dan zal je duidelijk worden dat er niet vals gezongen mag worden. Ook niet een klein beetje. Dat was vroeger zeker wel het geval maar wordt nu op de een of andere manier niet meer geaccepteerd.

De computer

Heden ten dage is het zelfs mogelijk om een computer al het werk te laten doen. Je kunt fouten herstellen. En de computer kan perfect strakke drumpatronen en andere, met name synthetische, geluiden voor zijn rekening nemen. Elektronische dansmuziek kan niet zonder machines bestaan en maakt nauwelijks nog gebruik van echte instrumenten, misschien met uitzondering van een stem. Maar ook die wordt in de meeste gevallen flink gladgestreken zodat er nergens meer een valse of slecht getimede noot klinkt. De liefhebbers hiervan voelen zich vast aangesproken als we het gevoelloze muziek zouden noemen.

Tja, maar wat veroorzaakt nou dat gevoel in de muziek? Snap jij het nog?

Ik wel, maar dat verklap ik nog niet.

Categorieën
uitgesproken

De feiten liggen op straat

Gezever om feiten blijkt vaak totale tijdsverspilling. En daarmee dus ook energie verspilling. Gedoe om woordgebruik. Gedoe om kennis. Gedoe om historisch besef.

Als je ergens een mening over hebt word je blootgesteld aan van alles en iedereen die het beter weet. Discussies tot in het oneindige krijg je ervan. En je wordt het misschien wel nooit helemaal met mekaar eens.

hartopstraat-w680

Muziek is zo totaal compleet anders. Feiten doen er niet toe. Het raakt je, of het raakt je niet. En natuurlijk kan ik proberen het uit te leggen, waarom iets moois is, waar het gevoel hem in zit, voor mij. Maar dan nog, het zijn geen feiten. Het enige dat ik weet is dat het mij heel erg raakt. En dat valt mij nooit af te nemen.

Wat feiten verdraaien en een mens’ leven kan instorten. Maar muziek, muziek laat je nooit in de steek. Muziek is de volmaakte vorm. Voor altijd.

Categorieën
uitgesproken

Zonder formats

Ik probeer me niet te beperken en toch doe ik het. Door erover na te denken. Het wordt lastiger met een groepsblog dat ik heb, heb ik gemerkt want ineens doe je het niet zelf, maar doet een hele groep het. En dus denk je na. Over het hoofddoel van het groepsblog. Over de doelgroep. Over manieren om er geld mee te verdienen. Wat doen we wel en wat doen we niet? En dan heb je nog de meningen van mensen die erbuiten staan. Soms is dat allemaal heel vermoeiend. En voelt het als werk terwijl het dat eigenlijk niet is.

Op mijn eigen blog heb ik daar geen last van. Hier schuif ik al die dingen terzijde en publiceer ik wat ik wil publiceren. Heb ik met niemand rekening te houden en komt mijn zelfexpressie volledig tot zijn recht. Hier kan ik (een quote van de man uit de tweet, Jacob Jan):

Schrijven wat ik voel, en niet wat ik er van maak.

Categorieën
uitgesproken

Muziek is een specifieke taal

Bij Katja lees ik:

Mocht je niet goed weten waar je goed in bent, dan kan je misschien eens gaan letten op de dingen waar je je aan stoort. De dingen waarvan jij in een oogopslag ziet hoe ze beter kunnen.
Grote kans dat het gebieden zijn waar jij verstand van hebt.

Zo werkt dat ook bij mij. Dat is mijn drive. Het is iets dat niet te onderdrukken valt. Negen van de tien keer vind ik het gebruik van geluid en muziek bij beeld compleet verkeerd. Doet het afbreuk aan de boodschap en swingen ze niet samen. Ik kan dat beter. Ik heb daar een visie en gevoel bij. Mijn handen gaan ervan jeuken. Aan de slag!

Zelfs mensen die mij toeroepen “ach, maak je niet zo druk” negeer ik. Het is namelijk niet een kwestie van moeten of willen. Ik kan gewoon niet anders! Ik ben veelzijdig. Ik zet graag community’s op, geef graag lezingen, organiseer graag, blog graag, adviseer graag en zo kan ik nog wel even doorgaan. Maar alleen muziek en geluid heeft echt volledig mijn hart gestolen. Iets dat nauwelijks in woorden te beschrijven valt. En misschien juist daarom. Ik schrijf in klanken.

Daarom het volgende citaat uit het boek ‘Stilte als antwoord’ van Sara Maitland:

Soms denk ik dat muziek bemiddelt tussen stilte en taal; soms zie ik muziek als een specifieke zelfstandige taal – net als gebarentaal (de meest toegepaste hand/oog, in tegenstelling tot mond/oor, taal binnen de dovengemeenschap) of wiskunde.

Muziek ìs een specifieke taal. Een taal die zuiver bestaat uit gevoel. Zonder duiding van objecten en situaties. Überhaupt zonder duiding. Puur. Gevoel.