Het gevecht om de aandacht en het kweken van behoefte door Facebook

Bij De Correspondent las in een aanklacht tegen Facebook:
https://decorrespondent.nl/7483/wat-je-terugkrijgt-als-je-van-facebook-gaat/

Facebook wil zolang mogelijk onze aandacht vasthouden door ons continu berichten voor te schotelen die wij leuk vinden. Sommigen beklagen zich erover maar blijven Facebook wel gebruiken. Heeft Facebook ons verslaafd gemaakt en wij zijn echt zo willoos?

Tja, over de Vrije Wil wordt al eeuwenlang een flinke boom opgezet. Het vragen om aandacht is wat iedereen doet. Elk bedrijf, elke omroep, elk nieuwsplatform, elk mens.

De televisie wordt vaak gezien als een domme doos die om aandacht vraagt. Je zit zinloos op de bank te kijken en wordt automatisch een avond lang vermaakt. Alsof er geen verzet tegen mogelijk is.

Steeds meer mensen doen de tv weg en gaan vervolgens Netflixen. Waar het woordje binge watching op van toepassing is. Weerloos zit men in plaats van 1 aflevering de hele serie in een klap te bekijken.

Weerloos zonder Vrije Wil?

In 1999 maakte Frans Bromet een documentaire over de mobiele telefoon:

De geïnterviewden zijn stellig: ze hebben geen enkele behoefte aan zo’n ding. Inmiddels zullen zij ook allemaal een mobiel hebben en vast en zeker inclusief mobiel internet. Zo gaat het altijd. Behoefte wordt gekweekt. Zelfs software updates verlopen zo. Je doet het maar, terwijl je er soms ook op achteruit gaat. Soms raakt de computer op hol en moet de slimme broer of buurman weer gebeld worden om de ellende op te lossen. En voor wat eigenlijk? Voor die ene feature extra waar geen mens op zit te wachten?

Een schreeuw om aandacht.

Kijk als ik in een roze tangaslip de straat op loop word ik uitgelachen maar mensen die eerst beweren dat ze iets echt niet willen en vervolgens een paar jaar later beweren er niet zonder te kunnen worden als heel normaal gezien.

Zo heb ik de plotselinge adoratie voor Pim Fortuyn – “onze Pim” – altijd apart gevonden. Lui die in voetbalstadions de hele wedstrijd “homo” riepen raakten helemaal in de ban van Pimmetje. Zelfs straatarme mensen raakten verknocht aan de dandy die zijn danderiaans niet eens onder stoelen of banken schoof.

Een gevalletje American Beauty?

Maar goeds, zijn wij allen zo weerloos en moeten we daartegen beschermd worden?

Ja dus, dat we weerloos zijn mag duidelijk zijn. Mensen die zelfs Facebook haten zitten zelfs op Facebook omdat ze anders zoveel moeten missen. Zijn ze eraan verslaafd geraakt net als aan de tv?

De Correspondent doet een oproep om van Facebook af te gaan maar adverteert wel op dit medium. Nogal hypocriet dus want men zorgt zelfs voor geldstromen richting Facebook. Wees dan principieel en weiger daaraan mee te doen. In het stuk van De Correspondent staat “Zet je automatische betaling aan Mark Zuckerberg stop”, maar men adverteert toch echt op Facebook. Of is De Correspondent weerloos? Men wil wel, maar men kan het niet weerstaan?

We raken verslaafd aan de middelen die onze verveling kan doorbreken. Die onze stemming even kan opkrikken. Daarom kijken we tv en vingeren we die socialstream van Facebook de hele dag door. En alles vraagt onze aandacht, maar dat is altijd zo geweest. Op straat zelfs word ik geconfronteerd met reclame. De hele tijd door. Mijn aandacht moet daar naartoe geleid worden en mijn behoefte moet gekweekt worden, ook al roep ik dat ik er geen behoefte aan heb. Weerloos heb ik daar niets over te zeggen.

Voor de Vrije Wil moet je wel iets doen.

Persoonlijk denk ik dat er tot op zekere hoogte een Vrije Wil bestaat. Wees je ervan bewust dat je zelf ook dingen kunt doen en maken. Dat het wereldnieuws geen prioriteit hoeft te zijn. Dat de Vrije Wil er alleen maar kan zijn op het moment dat jij je realiseert dat zolang jij gezond bent en je niet in een levensbedreigende situatie verkeert er helemaal niets aan de hand is. Niets hoeft dan je aandacht te vragen met de grootste prioriteit, maar je kunt zelf beslissen. Je werkt gewoon je werklijstje af, of je lummelt wat. Jouw keuze, koester het!

De Vrije Wil kan ook alleen maar ontstaan op het moment dat je beseft dat je kunt kiezen. Dat er geen enkele reden tot paniek is. De meeste mensen, ondanks de uitstekende situatie waaronder ze verkeren, stellen zichzelf de vraag “maar wat nu als dat niet zo blijft?” Die hebben een baan maar zijn bang dat ze die baan verliezen. Ze zijn bang voor de toekomst. En dat maakt ze weerloos. Maar het is een verkeerde gedachte die ingegeven is door angst. Iedereen gaat uiteindelijk dood, maar zolang dat juist NIET het geval is, zit er maar 1 ding op: LEVEN!

En voor diegenen die dat niet snappen of willen snappen is er vermaak. De hele dag door. Here we are now entertain us.

*gitaar pakken doet*

Wat doe jij?

Op Medium kwam ik het volgende artikel tegen:

View story at Medium.com

Ook voor mij is dat een zeer lastige vraag die toch regelmatig terugkeert. Ik heb er vaker over geschreven. Zeg maar gerust: vaker mee geworsteld. Laatst nog werd mij geadviseerd om middels de techniek van de elevator pitch het antwoord op die vraag te vinden. Dan kom ik dus op zoiets als ‘muziek-, geluiden- en verhalenmaker.’

Ondanks dat het redelijk de lading dekt van wat ik doe, het is te algemeen gesteld. Want dat ik als muziekmaker ook gitarist ben dat wordt niet duidelijk. En componist. En sounddesigner. En ook mijn expertise op het gebied van podcasting, webtechniek, social communities, content management, organisatie van evenementen, journalistiek en ga zo maar door, het zit er allemaal niet in. Sommigen van die bezigheden doe ik niet vaak maar heb er wel succes mee gehad. Soms zelfs heel veel succes. Zo organiseerde ik samen met Karin slechts eenmaal het Blog-Art festival voor bloggers waarmee we alle kranten en zelfs het NOS Journaal haalden. De marketing verzorgden we zelf met enorme aandacht tot gevolg. Nu zal ik mijzelf nooit zo snel een marketeer noemen maar toch was Blog-Art het toonbeeld van super geslaagde marketing. Dus een deel van mij is zeker een marketeer.

Ik volg mijn eigen interesse. Mijn eigen opwinding. En mezelf herhalen, daar heb ik nooit zin in. Dat vind ik al snel saai worden. Daarom is het voor mij ook heel lastig om mezelf te beperken tot 1 of 2 dingen. Juist die afwisseling houdt het leuk. Beetje hetzelfde als met koken en eten. Dat wissel je toch ook per dag af? En je wilt toch ook steeds nieuwe gerechten ontdekken?

Van het een komt het ander. Ik omarm het onverwachte, het ongeplande. De verrassing is daarom des te groter. Dat Wim de Bie mij op een dag opbelde had ik nooit kunnen voorspellen, om maar iets te noemen. Daar heb ik nooit naartoe gewerkt. Het stond niet in de planning. Maar wel heb ik (onbewust) een situatie geschapen waarin dat soort zaken tot stand kunnen komen. Simpelweg omdat ik breed inzetbaar ben en zeer brede interesses en expertises heb. En daar ben ik dus zeer fier op!

Hoewel mij altijd werd verteld dat een specialist beter is dan een duizendpoot, het is een cliche waar ik niets mee kan. Een specialist kan met oogkleppen te werk gaan. Dan heb ik liever iemand die de dingen van diverse kanten kan bekijken. Met een bredere kijk op de zaak. Iemand zoals ikzelf :)

Wat ik ook doe, ik grijp het volledig aan. Nooit, never, ever, ooit, lever ik half werk af. Ik heb zelfs projecten gedaan voor de overheid die over files en snelwegen gingen. Nu tuf ik weleens zelf met een autootje over de snelweg maar ik heb niet veel met auto’s en snelwegen. Totdat zo’n project dus in mijn schoot geworpen wordt. Ik kan de klus natuurlijk ook weigeren. maar doe ik dat niet dan bijt ik me er volledig in vast. En vind ik opwinding daar waar ik het nooit verwacht had. Blijkt zo’n snelweg toch ineens een rivier vol verhalen te zijn.

Een creatieve duizendpoot? Ja ik denk dat ik dat absoluut ben.

Het is een heerlijk gevoel dat prachtige dingen zomaar op je pad komen. De verrassing is dan maximaal. En let wel: er zit in mij een heel duidelijk gevoel over wat ik wel wil doen en wat niet. En natuurlijk, soms neem ik een klusje aan als ik het geld kan gebruiken. Even op de tanden bijten dan maar. Je kunt niet alles hebben, toch? Zolang het niet te lang duurt en mij mentaal niet verzuurt is dat prima. Op tijd afhaken is een kunst. Een kunst die ik goed beheers. Ik luister heel goed naar mijn gevoel. Maar ook bij zo’n type B klus loop ik de kantjes er nooit vanaf. Omdat ik saaiheid haat. Ik moet het voor mijzelf interessant weten te maken anders heeft het geen zin. En anderen hebben daar natuurlijk ook baat bij. Good vibes, weet je wel?

Ik kan me totaal vinden in de reactie van Naval Ravikant, de oprichter van AngelList:

The idea that we repeat ourselves, and we specialize and we pigeon hole ourselves is a modern invention, created through specialization of labor and the Industrial Revolution. And hopefully as more and more people move up Maslow’s Hierarchy of Needs, we’re going to be able to define ourselves much more loosely.

Zo herinner ik me ook de vragen die Ben Hammersley tijdens Picnic ’07 aan het publiek stelde:

Wie van jullie kan nog aan zijn ouders uitleggen wat voor werk ‘ie doet?

En:

Wie van jullie had 5 jaar geleden kunnen voorspellen wat ‘ie nu doet?

De opmerking van Derek Sivers (ooit oprichter van CD Baby geweest) vind ik ook mooi:

Lately when someone asks what I do, I tend to say something like “I don’t know!” or “You know, I’ve never thought about it before.” And that just derails the whole routine of a boring conversation, right? It lets them know we’re not just painting by numbers now.

Door de automatisering en de robotisering zullen we werk anders moeten gaan definiëren. Werk als een manier om geld mee te verdienen is radicaal aan het veranderen. De dingen die ik doe komen niet altijd voort uit het idee dat ik er geld mee verdienen moet. Natuurlijk is dat vaak het resultaat. Soms direct via opdrachten maar vaak ook bijzonder indirect. En met mij vele anderen die het ook zo doen. Maar straks gaat dat voor iedereen gelden. Daar ben ik van overtuigd. Zonder een basisinkomen zullen we er niet komen. Net zo goed als er ooit een pensioen moest komen. En uitkeringen er moesten komen. Zo moet het basisinkomen er ook komen willen we alle mensen op een sociale manier aan de samenleving blijvend kunnen laten deelnemen. Het werk is er straks echt niet meer. Natuurlijk, er komt ook nieuw werk bij, maar wel minder dan er wegvalt.

Het bedrijf Buffer ziet het precies zoals ik het zie:

We are more than our jobs.

De wereld is de afgelopen jaren mede door internet en computers radicaal veranderd. En die veranderingsprocessen blijven doorgaan, sneller dan ooit tevoren. Dat vraagt om verandering van de mens, wereldwijd. Machines gaan voor ons werken zodat wij niet hoeven te werken. Het woord werk komt daarmee in het verval.

Wat doe jij?

Uitbreiding van ons bewustzijn

Deze week citeerde ik een paar maal een tekst van David Foster Wallace:

There are these two young fish swimming along, and they happen to meet an older fish swimming the other way, who nods at them and says, “Morning, boys, how’s the water?” And the two young fish swim on for a bit, and then eventually one of them looks over at the other and goes, “What the hell is water?”

In diverse discussies kamen vragen op zoals : Hoe is het universum ontstaan? Hoe groot is het? Waar gaat het naartoe met de wereld?

Het lijkt erop dat het universum oneindig is, maar hoe of wat valt eigenlijk niet te verklaren. Het is als die 2 vissen, we kunnen niet verder kijken dan de wereld die we om ons heen voelen en zien. De wereld die we kennen totdat we iets nieuws ontdekken. Als het universum oneindig is dan bereiken we de grens daarvan nooit en valt er dus altijd iets nieuws te ontdekken.

We zoomen uit en zien dat het universum onmetelijk groot is. We zoomen in en zien dat het universum zit laat vertalen in deeltjes die telkens weer verder gedeeld kunnen worden. Oneindigheid.

En als ik een brug sla naar mijn vakgebied, geluid: elke toon bestaat uit een verzameling trillingen die op zichzelf ook weer bestaat uit trillingen. We komen nooit uit bij een enkele trilling, hoe dieper je graaft des te meer opsplitsingen. In de geluidswetenschap beschouwen we de pure sinus als een trilling zonder harmonische trillingen, maar puur sec bekeken zijn er ook dan nog altijd harmonischen, minuscuul weliswaar, maar ze zijn er wel degelijk.

Muziek en kunst in het algemeen, het vergroot mijn wereld. Nieuwe kunst levert namelijk echt iets nieuws op, is een uitbreiding op wat er als was, een nieuwe blik, beeld,  een nieuw geluid. Met innovatie, gaat het precies zo. Daarom is innovatie ook vaak creatief te noemen. En hoewel wetenschap niet creatief genoemd wordt, er zijn bijzonder veel raakvlakken. Want wetenschap komt voort uit goed kijken en goed luisteren. Precies hoe de kunstenaar ook te werk gaat. Alleen probeert wetenschap het te verklaren terwijl de kunstenaar het op basis van gevoel doet. Maar in beide gevallen kan het gaan om het vinden van iets nieuws. Iets waarvan velen zeggen: wow, te gek!

Het universum is oneindig. Er valt dus nog zoveel te ontdekken. Het houdt niet op. Het gaat maar door.

Consensus

Hoewel ik in mijn vorige blogpost de schoonheid van het accepteren van chaos beschreef, van een paar niet-chaotische zaken mogen we gerust uitgaan. Daarover bestaat consensus, daarover zijn we gezamenlijk eens. Dat je geboren wordt uit een moeder en weer doodgaat ooit, bijvoorbeeld. Er zijn natuurlijk enkelingen op deze aardkloof te vinden die daar een ander verhaal voor hebben maar die kunnen we zonder pardon wegzetten als Malle Pietjes.

Consensussen zijn noodzakelijk. Ze helpen ons bij voeding, gezondheidszorg, het nieuws en Universele Rechten van de Mens. Ze helpen ons muzikanten ook. De consensussen over volume, toonhoogte en hoe geluid zich gedraagt in een ruimte, ze gelden universeel. Neemt niet weg dat er vaak gediscussieerd wordt over die onderwerpen. Waar ikzelf ook graag aan meedoe. Maar de consensus betwisten blijft lastig, is haast onmogelijk.

We leven in een tijd waarin fake nieuws de overhand lijkt te krijgen en alle consensussen betwist worden en soms zelfs van tafel gegooid worden. Natuurlijk is het goed om een frisse wind door de huidige elite te laten waaien. Met de komst van internet is het hard gedaan, hoewel de gevestigde orde dat wel veel te lang heeft onderkent, met de huidige situatie tot gevolg. De globalisering is een feit en de burger heeft nu dezelfde tools in handen als de elite. De oude instituten hebben het moeilijk, ze zijn weinig transparant en niet flexibel.

Journalistiek

Ik zie ook een grote groep mensen die erin doorslaat. Die alles kapot wil maken puur uit woede. Zij wil het kind met het badwater weggooien. Zelfs oude consensussen rondom journalistiek betwisten ze. Sommigen beweren bijvoorbeeld dat journalistiek gekleurd is, veelal links zo is de kritiek en dus stelt men er “rechtse journalistiek” tegenover als alternatief. Alternatieve journalistiek. Neem GeenStijl, ooit ontstaan als tegenbeweging en duidelijk rechts georiënteerd. En maar kankeren op de NPO om vervolgens zelf een eigen omroep te beginnen. En met GeenPeil is men nu zelfs een eigen politieke partij begonnen. Die drie-eenheid zal mekaar dus versterken. Journalistieke onafhankelijkheid, nul komma nul. Politieke onafhankelijk, nul komma nul. Alternatieve journalistiek die we onder de noemer van belangenverstrelling kunnen wegzetten.

Als je dan zo nodig de elite kapot wil maken, doe het dan niet op deze manier.

Ik hecht bijzonder veel waarde aan de journalistiek, aan het onderzoek, aan de analyse. Juist omdat er zoveel is dat we niet weten en nooit zullen weten. Een consensus over het al dan niet bestaan van een god gaat er dan ook nooit komen. En dus hanteren we de consensus dat het geloof een vrijheid is en geen verplichting.

We hebben altijd mensen nodig die voor ons het lastige werk van analyse en onderzoek doen. Anders komt de waarheid nooit boven. Daarom schiet IS journalisten het liefst massaal dood. Daarom kon Auschwitz zo lang door blijven gaan met het vergassen van de Joden. De waarheid is voor velen een vijand. En het verdoezelen van de waarheid en alle consensussen rondom het vinden van waarheid proberen af te breken, komt velen goed uit.

Hou de mensen dom!

Voor de industriële revolutie was het lezen voorbehouden aan koningen en priesters. De enige tekst waarover het volk kon beschikken was religieuze tekst en zeer beperkte literatuur. De meesten konden niet eens lezen. En dat kwam de elite dus heel goed uit.

De journalistiek doet precies het omgekeerde. Die wil juist complexe zaken vertalen naar de burgers toe. En ja, de journalistiek heeft ook grote problemen, maakt soms grove fouten en het commerciële model rondom geld doet de journalistiek ook niet veel goeds. Journalistiek en advertenties gaan niet samen. Het ene dient een gezamenlijk doel, het ander een privaat doel.

Toch zullen we moeten vertrouwen op de journalistiek. Verwacht maar niet dat de elite die zich niet laat controleren en alle journalisten belachelijk maakt en in twijfel trekt (lees: Trump) aan waarheidsvinding zal doen. Dat kan ook niet want dat is als een slager die zijn eigen vlees keurt. Dat riekt naar dictatuur en grootheidswaanzin. De consensus is dat het een geestesziekte is. En vandaar alle vergelijkingen met anderen die aan die ziekte leden. Mensen zoals Hitler en Stalin.

De consensus is onze houvast. Ons stukje orde, omdat er anders alleen maar chaos zou zijn.

(het door mij gefotografeerd kunstwerk is van Erik Sok)

Chaos, een groot mysterie

Wij mensen willen alles maar proberen te begrijpen en te verklaren. Maar de basis, waarom we leven en waarom we doodgaan, is zelfs een groot mysterie. We kennen onze oorspronkelijke drijfveren en doelen dus niet eens. Daarom zie je de wetenschap ook alle kanten opschieten. Telkens wordt iets anders aangetoond. Zwaartekracht, wat dan ook. Het ene jaar dit, het andere jaar dat.

De chaos waarin we leven, het zoeken naar houvast, woorden schieten te kort om die grote zaken mee uit te drukken. En we snappen niet hoe of het zit. Hebben geen flauw benul. Het accepteren van chaos is denk ik het enige dat echt nut heeft, omdat het dat is, chaos. Of noem het imperfectie. Vaagheid. Het compleet niet weten. Kortom: we gaan gewoon een beetje meesurfen en alles niet te serieus nemen, oké? Ons brein wil orde aanbrengen, de zaken opdelen om maar iets te doen te hebben. Maar we komen er nooit achter. En ons brein denkt teveel.

Laat ons genieten zolang het kan. Wij, voortgekomen uit een botsing tussen een uit de klauwen gelopen zaadcel en een eitje. Freaking waanzinnig toch? Maar als je mij vraagt hoe dat nou kan? Één groot mysterie! Laat het zo zijn.

Weiger te kiezen!

Onlangs leerde ik iets over mijzelf dat ik eigenlijk allang wist maar jarenlang ontkende. Iets dat regelmatig de kop op stak en soms een enorme worsteling werd. Zeg maar gerust: een lastige zoektocht.

Selecteren

Dank voor de info. Het is een indrukwekkende cv. We zullen moeten selecteren. Ik heb slechts 620 woorden tot mijn beschikking.

Lees verder

Het beste is

als je jezelf niet al te serieus neemt
als je zoveel mogelijk op je gevoel afgaat
als je er niet teveel over nadenkt
als je jezelf niet gaat vergelijken met wat anderen doen
als je het jezelf niet al te moeilijk maakt
als je jezelf niet gaat verontschuldigen voor je gedrag
als je jezelf laat verrassen
als je vooral de humor van dingen kunt inzien
als je vooral leert van je fouten
als je niet bang bent
als je niet voor veiligheid kiest
als je niet bang bent tijd te verliezen
als je niet bang bent geld te verliezen
als je durft te vertrouwen op je eigen intuïtie
als je perfectie maar saai vindt
als je je schouders weet op halen
als je je eigen bips nog kunt vegen
en als je weet: zo nu weten we het wel, ’t is klaar.