De beste microfoon voor spraak (podcasting) en zang

Vaak krijg ik vragen over de spullen die ik gebruik. Wat mijn favoriete microfoon bijvoorbeeld is. Dat is een kwestie van smaak, beschikbaar budget en een grote dosis gezond verstand. Met name dat laatste, weegt voor mij het zwaarst. Er wordt immers zeer veel onzin verkocht. Vandaar onderstaande.

Eerstens, een foto van een 3-tal microfoons die ik gebruik:

Van links naar rechts:

  • een windscreen: het zwarte bolletje dat je over een microfoon doet zodat de wind die uit je mond stroomt de microfoon niet doet dichtklappen
  • een pop filter: een rond filtertje dat je voor de microfoon plaatst zodat de microfoon beter beschermd is tegen pop-geluiden (harde p-klanken met name)
  • de Shure SM57 dynamische microfoon
  • de Shure SM58 dynamische microfoon
  • de Joemeek JM57 condensator microfoon
  • een extra pop filter (in tegenstelling tot het exemplaar aan de linkerkant dat gemaakt is van metaal is deze van stof)

De beste microfoon voor inspreken en zang

TL;DR: de Shure SM57.

Als je zelf iets wilt inspreken of zingen dan is de keuze voor een microfoon vrij eenvoudig. Kijk bijvoorbeeld naar wat je 9 van de 10 keer bij liveoptredens zult aantreffen: een Shure SM58. Een relatief goedkope microfoon (+/-110 euro).

Wat je moet hebben als je iets inspreekt of gaat zingen is een microfoon die alleen het geluid van je stem opvangt zonder het geluid van het omgevingsgeluid erbij. De Shure SM58 doet dat en daarom zie je hem bij liveoptredens altijd. Bij een liveconcert is er zeer veel omgevingslawaai voor de zanger afkomstig van de drummer, de monitors, de bas, de gitaren enzo. En hoewel jij misschien denkt dat het in jouw kamer of studio een stuk stiller is, jij hebt een andere vijand: reflecties van de wanden. Als je in een kamer praat dan reflecteren de wanden het geluid alle kanten op. Een galmend geluid ontstaat en dat klinkt ronduit irritant.

Wat je nodig hebt is een microfoon met een nierkarakteristiek (cardioid). Zoals de Shure SM58. De Shure SM57 heeft ook een nierkarakteristiek en is net als zijn broer de SM58 dus uitermate koppig in het opvangen van het omgevingsgeluid. Fijn dus!

Het verschil tussen de SM57 en SM58 zit ‘m in het windscherm dat in de SM58 ingebouwd zit, verder zijn ze exact gelijk (zie ‘SM57 vs SM58’ op de Shure website). Dit houdt niet alle wind tegen, wel de meeste wind. In de praktijk vind ik daarom de SM57 een ietwat betere microfoon voor het inspreken en voor zang want ik combineer de SM57 met mijn favoriete windscreen en een popfilter. Dit neemt iets van de hoge tonen weg uit het geluid maar voorkomt dat je irritante bijgeluiden vastlegt in je opnames. Het verlies aan hoge tonen kan ik overigens in mijn editing-software eenvoudig bijregelen middels EQ. Het is iets dat ik altijd toepas, EQ. Welke microfoon ik ook gebruik.

Aanvullend voordeel: proximity effect

Een microfoon met een nierkarakteristiek (cardioid), een richtingsgevoelige microfoon dus,  heeft nog een ander groot voordeel: het proximity effect dat optreedt als je dicht bij de microfoon zingt of spreekt. Het proximity effect is het toenemen van de lage tonen in het geluid des te dichter je bij de microfoon komt. Hierdoor klinkt dit model microfoon heel intiem als je dichtbij de microfoon zingt of spreekt.

De SM57 en SM58 slaan hiermee 2 muggen in 1 klap:

  1. ze zijn ongevoelig voor omgevingsgeluiden en pikken alleen geluid op die uit de richting van de mond komt, hierdoor zullen reflecties in de ruimte (kamer of studio) meer op de achtergrond blijven
  2. vanwege het proximity effect hebben ze een fraai diep laag wanneer je dicht bij de microfoon zingt of praat en waardoor eventuele reflecties in de ruimte (kamer of studio) nog meer naar de achtergrond gedrukt worden

De (relatieve) onzin van dynamisch versus condensator

De Shure SM57 en SM58 zijn dynamische microfoons. Niet alleen zijn ze uitermate richtingsgevoelig, ze zijn ook nog eens minder gevoelig dan microfoons van het type condensator. Hoewel condensator microfoons de reputatie hebben transparanter te klinken is dit eigenlijk onzin als je naar de karakteristiek kijkt. Met een Shure SM57 kun je glasheldere opnames maken van stemmen en akoestische gitaren.

Een gevoelige condensator microfoon die ook nog eens rondom gevoelig is zal veel problemen geven. Met name voor zang en spraak aangezien het omgevingsgeluiden en reflecties van de ruimte ook zal oppikken. Dit type microfoons is prima te gebruiken voor andere doeleinden maar voor inspreekwerk en zang adviseer ik een richtingsgevoelige microfoon. Eentje die juist ongevoelig is voor omgevingsgeluiden en vrijwel alleen de stem oppikt.

De onzin van een reflectiescherm

Tegenwoordig zie je steeds vaker dat men gebruik maakt van een reflectiescherm. Zoals bijvoorbeeld te zien is in de video Booth Junkie:

still uit video van Booth Junkie

Het is een scherm dat de microfoon beschermt tegen het oppikken van geluiden van achter en naast de microfoon. Maar het beschermt de microfoon niet tegen het oppikken van geluiden vanaf de richting waar de microfoon het meest gevoelig voor is: de kant waar je hoofd zich bevindt. Een kussen achter je hoofd leggen heeft WEL zin maar zo’n reflectiescherm? Koop het niet, het effect ervan is zeer gering tenzij je een rondom gevoelige microfoon gebruikt die dus ook aan de achterkant en zijkanten veel geluid oppikt. Maar zoals ik boven al schrijf: ik raad zo’n microfoon eigenlijk af voor zang en spraak.

En de Shure SM7B dan?

De Shure SM7B is een veel gebruikte microfoon voor zowel spraak/radio als zang. Zijn voorganger de SM7 (voorzien van een kleiner windscreen) werd bijvoorbeeld door Michael Jackson gebruikt op het legendarische Thriller album. De capsule die in de SM7/SM7B zit is dezelfde als die van de SM57/SM58. Dus in de basis is de klank gelijk. De SM7B is wel bijna 4 keer zo duur. Wat rechtvaardigt de prijs? Het ingebouwde windscreen.

De SM57, de goedkoopste van het 3-tal, heeft geen ingebouwd windscreen. De SM58 heeft een eenvoudig windscreen en de SM7B heeft het meest complexe windscreen.

Iemand die heel bekend is en de SM7B gebruikt is Marc Maron van de WTF-podcast. Hij gebruikt er 2 voor al zijn interviews.

Hoewel het windscreen van de SM7B erg goed is, het houdt niet alle windgeluiden buiten. Daarom blijf ik bij mijn keuze voor de beste microfoon voor zang en spraak: de Shure SM57. Het ding is super goedkoop. Combineer deze met een goed windscreen en/of pop filter en je kunt er werkelijk alle kanten mee op.

P.S. de beste microfoon voor spraak en zang is niet gelijk de beste microfoon voor interviews. Waarom dat zo is bewaar ik voor een volgende keer.

#podcast #101: dichtbij de microfoon

podcast-101Het woord podcast is een samensmelting van de woorden broadcasten en iPod. De bekende internaut Ben Hammersley liet het woord voor het eerst in 2004 in zijn stuk ‘Audible revolution‘ voor de Guardian vallen.

We gaan het dus over audio, geluid hebben. Helaas wordt de term heden ten dage ook door sommigen gebruikt om het videocasten mee aan te duiden, dat wat we naar mijn idee vodcasten moeten blijven noemen om verwarring te voorkomen. Podcasten zouden we ook audiocasten kunnen noemen. Of webradio. Of audioblogs. Ik hou het bij het woord podcast.
Lees verder

Heel intiem

redlips-w200Een videocamera filmt personen altijd in perspectief. Je ziet een persoon in detail of op een afstand in z’n geheel. Een oog, een hand, de persoon die op een bankje zit, de persoon die in paarse broek naar de camera lacht en ga zo maar door.

Met een microfoon is dat niet het geval. Een microfoon registreert alleen de geluiden die uit de mond komen. Alsof het lichaam er niet is. Alsof het brein tot ons spreekt. Alsof het onze gedachten zijn. Heel intiem.

(CC BY foto: Tania Saiz)

Een gesprek vastleggen

Als ik een gesprek wil vastleggen tussen mijzelf en iemand anders dan werkt de reporter stijl meestal het beste. Ik heb daar een microfoon voor, de bekende Electro-Voice RE50. En het handige van zo’n ding is dat als ik wil praten ik de mic op mezelf richt en als ik wil dat de ander antwoordt ik hem van me afdraai richting die ander. Ik heb de regie, de reporter.

Met video kun je dat niet zo doen. Het gezwabber van de camera, je zou er gek van worden om naar te kijken. Videobeeld moet juist rustig zijn. Met een reporter-microfoon heb je daar juist totaal geen last van, je kunt het gesprek echt ‘volgen’. De reporter kan zo ook zelf actief deelnemen aan het gesprek. Als je een video draait is dat lastiger hoewel de Frans Bromet Stijl natuurlijk door de huidige YouTube-generatie met kleine camera’s wel vaak gebruikt wordt. Toch blijft het beperkt tot vragenstellen vanachter de camera terwijl je je onderwerp filmt.

Een andere optie is een cameraman meenemen zodat jij voor de camera het gesprek kunt hebben met de ander terwijl hij/zij filmt. Een mooie vorm, maar ook een van wat meer afstand. De camera is als het ware een buitenstaander, puur om te registreren. Niemand zegt iets terug naar de camera. En de camera doet niet mee aan het gesprek. Juist dat is wat Frans Bromet zo slim wist op te pikken door dit wel te gaan doen en waarmee hij naar mijn idee echt een nieuwe vorm vond.

Ik vind het een van de mooiste dingen, een gesprek voeren en registreren. Een document van het leven van alledag. Belangrijker dan de waan van de dag. Veel belangrijker.

De microfoon is de camera

Audio is ongrijpbaarder dan video. Een camera die loopt, ook al gebeurt er niets, je weet dat de camera iets aan het opnemen is, je ziet immers beeld. Met audio heb je dat niet. Hoor je niets, dan is er ook niets. Tenminste zo denkt het gros van de mensen, zelfs van de makers. Toch is dat niet helemaal waar.

Stel een gesprek wordt met microfoon en audiorecorder opgenomen. Gedurende dat hele gesprek registreert de microfoon geluid op een manier zoals een videocamera beeld registreert, in opname. Er is meestal wat minimale ruis te horen, geen microfoon is immers helemaal stil, en vaak zijn er ook wat zachte achtergrondgeluiden aanwezig. Dus ook al spreekt de persoon niet, dan nog horen we een minimale hoeveelheid geluid. En door die minimale hoeveelheid geluid blijven we bij dat gesprek, verwachten we dat er nog iets komt. Zitten we als het ware ‘in de scene’. Bij het monteren van audio hou je daar ook rekening mee. Laat je de persoon ‘in de scene’ blijven, soms zelfs door ruis ertussen te monteren, maskeer je de boel een beetje, maar zorg je ervoor dat de luisteraar bij de persoon blijft.

Het zijn subtiele zaken, maar essentieel voor de film in je hoofd. En voor mij het genot van audio. Je speelt letterlijk met het beeld dat de hersenen van de luisteraar opwekken.

close miking Dexter

dexter-w500-h500

Heb je het al gehoord gezien, Dexter?

Qua filmwerk en muziek een echte Amerikaanse serie. Zo zijn alle stemmen bijvoorbeeld niet op locatie opgenomen, maar in een studio nogmaals ingedubt. En denk maar niet dat die Amerikaantjes dan een poging doen om het natuurgetrouw te krijgen, welnee, via close miking (microfoon dicht bij je huig houden) wordt er opgenomen. Kurkie droog, ongeacht de ambiance van de scene.

Rita Bennett, de vrouw van Dexter, spant de kroon in dit proces. Zij zit letterlijk in de microfoon.