Categorieën
uitgesproken

Wat is nieuws?

Gisteren tijdens een borrel met 17 Hofstijlers, een groot deel van onze complete redactie (ik ben beretrots op die grote groep bloggers), vroeg Liesbeth Steur mij: “wat is nieuws?”

Eerder die dag had ik met Rick Noordhuizen voor A13.nu veldonderzoek gedaan bij Overschie. We waren vooral benieuwd naar hoe het is voor mensen om pal naast de snelweg te wonen. Dus pasten we de man-bijt-hond-methode toe: op mensen afstappen en gesprekken aangaan. Voor we het wisten stonden we ergens bij iemand in de woonkamer. Bleek die persoon een onwijze audiofreak te zijn. Hadden wij weer :) Niet alleen had ‘ie een paar prachtige buizenversterkers staan, ook stond er in zijn woonkamer een eigen gebouwde platenspeler te shinen! De man keek naar mijn microfoon en Sony audiorecorder: “je hebt zeker vroeger ook met een Nagra gewerkt?”. Zelf had ‘ie diverse analoge bandrecorders liggen, waaronder dus een oude Nagra. Een mens komt wat tegen, of niet?

pickup-foto-rick
foto: Rick Noordhuizen

Nieuws is eigenlijk helemaal niets. Daar waren Liesbeth en ik het over eens. Die waan van de dag. Die kortstondige aandachttrekkerij. Maar praten met mensen, daar in Overschie en later op de boot met de Hofstijlers, dat is alles. En ik ben er dol op, dat zal duidelijk zijn. Geef mij een microfoon en ik stap overal op af.

overschie-foto-rick
foto: Rick Noordhuizen
Categorieën
uitgesproken

Geschommel in het stereobeeld

De laatste tijd is het populair om stereomicrofoons te gebruiken voor het opnemen van gesprekken. Dit komt denk ik door het gebruik van mobiele recorders en hun ingebouwde stereomicrofoons die veelal niet bij te stellen zijn. Ik ben er meestal geen grote fan van omdat het een nogal onrustig geluid geeft, het leidt mij snel af van het gesprek. In plaats dat je een stem hoort, hoor je in stereo die stem tussen je twee oren verplaatsen. Alsof je persoon heen en weer loopt. En dat doet ‘ie in werkelijkheid natuurlijk ook, want de persoon beweegt een beetje en de interviewer staat ervoor met zijn microfoons ook mee te bewegen.

This American Life, de veruit meest populaire radioshow/podcast wereldwijd, is overigens nog steeds in mono. Ook de muziek. Zal de issue wel of geen stereo geen issue zijn voor het publiek? Denk het. Geluid is geluid, en het ene klinkt misschien beter dan het andere. YouTube is ook jarenlang mono geweest en ik hoorde er ook niemand over. De meeste muzikanten die ik het vertelde waren het niet eerder opgevallen.

Het voordeel van stereo is het ruimtelijke geluid. Een beetje wat een groothoeklens voor foto’s en video’s doet, dat doen stereomicrofoons voor het geluidsbeeld. In tegenstelling tot video kan een microfoon ook het geluid dat achter de microfoon te horen is, registreren. Net als onze oren. Ogen kunnen maar 1 positie uitkijken, oren pikken het geluid rondom op. Zo werken microfoons dus ook.

Gisteren had ik bij toeval mijn microfoons anders staan dan dat ik normaliter voor gesprekken gebruik. Het gevolg was dat ik een breed stereo geluid opnam. Luister maar “nou hoe kom je hier terecht” (mp3).

In plaats van er thuis weer mono van te maken, een koud kunstje met een audio editor, besloot ik het stereobeeld in tact te laten omdat ik het wel wat vond hebben. En dus horen we nu hoe de vrouw op links, de man op rechts en ik ergens in het midden een gesprek hebben. Af en toe rijdt er aan de rechterkant nog een zojuist geland vliegtuig voorbij. Opgenomen bij Rotterdam The Hague Airport. Als ik de opname weer hoor zie ik precies de beelden weer voor me. Met de ogen dicht.

Categorieën
uitgesproken

Zo klinkt het in Den Haag

Een paar maanden geleden zat ik met de Haagse fotograaf Roel Wijnants op een bankje bij de Hofvijver. Hij zei toen:

Ik wil de mensen laten zien wat ik zie.

Ik heb dat ook maar dan met geluid. Ik wil laten horen wat ik hoor. En dus heb ik altijd een audio-recorder bij me. Het is een vak apart want je kunt niet net als een fotograaf even inzoomen met je microfoon. Je moet er echt bij gaan staan als je een gesprek hoort. Even oogcontact zoeken. Een praatje maken. En je hebt snel last van de wind die in je microfoon blaast, achtergrond geluiden, regen die op je dure opname-apparatuur valt. Maar ik doe het graag.

Veel van mijn opnames zet ik op mijn eigen site Melodiefabriek, op Hofstijl en de laatste tijd ook op de internationale site Aporee. Dat laatste is erg leuk omdat je daar via een Google Map aangeeft waar de opname gemaakt is. Aporee is alleen voor fonografische opnames (lees: niet muzikale of andersoortig gearrangeerde opnames) bedoeld. De hele wereld zit erop. Fascinerend dus, want iemand uit India zou zomaar even kunnen luisteren naar mijn opname op Scheveningen.

Categorieën
uitgesproken

Breedte in het geluid: Binaural en uit-fase

Rogier Chang wees me op de site ‘3D60™ : three-dimensional sound production‘. Er staat een TM bij, een trademark, alsof ze het uitgevonden hebben. Umm, dat lijkt mij niet.

‘3D’ geluid bestaat al heel lang. Dat noemen ze Binaural (zie Wikipedia | Binaural recording), wat niets anders betekent dan het luisteren met 2 oren. Om goeie Binaural opnames te maken heb je microfoons nodig die je bij je eigen oren plaats. En om Binaural opnames op de beste manier te kunnen beluisteren zet je een hoofdtelefoon op. Dus wat je hoort is op dezelfde manier vastgelegd als wat je oren normaliter registreren. Dit is precies dezelfde techniek als die 3D60 gebruikt. De firma Neumann heeft daarvoor een hele speciale microfoon gemaakt, de KU 100 dummy head, helaas een heel kostbare microfoon.

Kan het ook anders? Ja, je kunt ook de fase tussen het linker- en rechterkanaal veranderen. Fase is de manier waarop de speakers, of hoofdtelefoon-schelpen, het geluid weergeven. Normaliter trillen de speakers van voor naar achter in dezelfde beweging, dus als de linkerspeaker naar voren beweegt, beweegt de rechterspeaker op dezelfde manier. Zet je het geluid nu uit-fase, dan bewegen de beiden speakers tegengesteld, dus de ene gaat naar voren terwijl de ander naar achteren gaat. Dit heeft een zeer ruimtelijk geluid tot gevolg. Alleen gaat daarmee de definitie van het stereobeeld totaal verloren. Hierdoor zal bijvoorbeeld Cello die een beetje meer op het linkerkanaal klinkt wanneer het geluid uit-fase gezet wordt niet meer op die manier klinken. De posities van de instrumenten zijn hierdoor niet meer te duiden. Het heeft een vaag maar weliswaar superbreed klinkend stereobeeld tot gevolg.

Luister maar eens. Zet hiervoor wel eerst een hoofdtelefoon op! Ik speel een paar maten gitaar waarbij het geluid in mono en dus in-fase klinkt en daarna een paar maten met het geluid uit-fase:

Zoals je kunt horen klinkt door het vage 3D-effect van het uit-fase geluid het nogal onnatuurlijk op het eind. Dit overigens in tegenstelling tot de Binaural-techniek die het meest natuurlijke geluid weet te registreren.

Deze fase-verdraaing kun je overigens op allerlei manieren toepassen, zo kun je alleen een specifieke frequentieband veranderen. Dankzij digitale apparatuur kun je heel specifiek bepaalde onderdelen uit het geluid breder of nauwer laten klinken. Dus meer stereo of juist meer mono. Een beetje sound designer draait daar zijn hand hoofd niet voor voor om.

Categorieën
uitgesproken

The Making of "Rocken in m'n badjas" (deel 1)


The Making of. Deel 1. van met-k.com op Vimeo

Tijdens het opnemen van de hit “Rocken in m’n badjas“.