Radiofragment van Radio Online uit 2007 toegevoegd aan mijn SoundCloud profiel

Ooit won ik met mijn blog marcoraaphorst.nl een Dutch Bloggie voor de felbegeerde titel Beste Muziekwebblog. Godzakke YEAH! De uitslag werd door oudgediende Peter Olsthoorn in het radioprogramma Radio Online (inmiddels zwaar ter ziele) onthuld terwijl in het Atrium in Den Haag het Dutch Bloggies event plaatsvond onder het genot van bier en cheerleaders. Dit legendarische fragment heb ik ook aan mijn SoundCloud profiel toegevoegd in de hoop dat het een beetje duurzaam van aard is. Hier is ‘ie:

In die jaren schoof ik weleens bij Radio Online aan, met name als het weer eens over copyrightkwesties ging. Oerblogger Tonie van Ringelestijn voerde er toen de redactie. Het is slechts 7 jaar geleden maar toch voelt het als een eeuwigheid. Internet is niet echt duurzaam gebleken. Er is zoveel content verdwenen, complete radioarchieven bijvoorbeeld.

Ook de Dutch Bloggies zijn helaas al jaren ter ziele (2009 was het laatste jaar). Den Haag, nee sterker nog: Nederland heeft geen weblog festival meer. In 2009 organiseerde ik er zelf eentje samen met mijn bloggende vriendin, Blog-Art. Ook dit festival moeten we de status legendarisch en obscuur toebedelen.

De data rot onder onze ogen weg. Daarom probeer ik mijn eigen digitale verleden maar zo goed en zo kwaad als ik kan te cultiveren. Als teken van leven. Met dank aan het blog.

(Uitgelichte foto: Gera Nieland)

#metablog dag 4: er is altijd publiek

Joe Frank

De legendarische radiomaker Joe Frank heeft er een halve literaire carrière opzitten wanneer hij zo rond zijn 40e de switch naar radio maakt. Niet langer komen de zinnen op papier terecht maar laat Joe zijn eigen stem klinken in lange monologen.

Joe gelooft niet in het uitschrijven van scripts om dat vervolgens te laten inspreken door stemacteurs. Joe neemt improvisaties van acteurs op. Joe haat het genre radiodrama waarin het script altijd duidelijk te horen is en vermijdt het dus als de pest.

Joe knipt en plakt de improvisaties samen tot wonderlijke verhalen vol zwarte humor. Hij maakte er al meer dan 200. Meestal monteert hij er een paar maten muziek onder die hij herhaalt en herhaalt en herhaalt.

Vorig jaar, in 2013, las ik in Believer Magazine een tof interview van Jonathan Goldstein met Joe. Daarin de vraag of, had Joe nooit radio ontdekt, hij dan een tevreden schrijver zou zijn geweest?

Waarop Joe antwoordt:

No way. I tried, but the problem is that there was no audience. There was no deadline. You were writing in a vacuum, a void. You might show it to two friends, but what did they know? The most important thing with radio was there were people to play to, to entertain. They would be looking forward to the next show—it was very motivating. And you had a weekly broadcast, so you had something to look forward to as well. If I had been doing radio without an audience, if I’d just had a tape recorder at home and I’d been doing monologues and there was nobody to listen to it and no deadline, that would have died fast.

Zijn schrijverij sloeg niet aan, hij had geen publiek, een publiek dat er voor radio wel was. En dus koos Joe voor radio om daarin zijn literaire honger te stillen, week na week, jaar in jaar uit.

En zo kunnen we een brug slaan met internet. Want ook daar is altijd publiek en je hoeft niet te wachten tot iemand je boek koopt. Je biedt het ze gewoon aan, je geeft ze iets te lezen, je geeft ze iets om naar te luisteren, iets om te bekijken.

Zoals je het ook hier leest.

(fotograaf/CC BY: Mark Campbell)

Podcasts componeren

podcasts-maartje-smits

Op 3 maart 2014 tijdens de lancering van Woord.nl hield Maartje Smits, adjunct-hoofdredactrice hard//hoofd, een kort betoog over het stille fenomeen de Podcast. Een afgeleidde bijdrage over hetzelfde onderwerp leverde ze voor de 16e editie van het 609 cultuur en media magazine van het Mediafonds (download PDF).

Volgens Maartje is het belangrijkste verschil met radio dat een podcast geen live-opname is. Het klakkeloos overzetten van een live-radioprogramma naar een podcast heeft daarom volgens haar dan ook geen zin. Het geheim van een interessante podcast zit hem in de zorgvuldige montage. De keuzes die gemaakt zijn om het verhaal zo goed mogelijk de gehoorgang van de luisteraar in te duwen. Met een spannende montage waarin elke stilte, iedere aarzeling bewust niet zijn weggepoetst.

Een podcast dwingt volledige aandacht af. Met als resultaat, als het goed is, een geestverruimende ervaring.

In haar betoog liet Maartje een paar maal het woord componeren vallen. Omdat een podcast gecomponeerd moet worden. De stemmen die spreken, soms afgewisseld door een voice-over, achtergrondgeluiden die klinken, speciaal sounddesign voor verrassing en het neerzetten van scenes, en stemming verhogende en/of contrasterende muziek zorgen ervoor dat een podcast het gevoel van een film geeft. Waarbij de beelden uit de fantasie van de luisteraar komen.

Mijn favoriete podcast is al jarenlang Love + Radio. Nick van der Kolk en zijn makkers vertellen simpelweg de beste verhalen die prachtig gemonteerd en voorzien van spannende muziek en sounddesign zijn. Daarbij maken zij gebruik van technieken die je in hedendaagse muziekproducties ook vaak hoort. Soms wordt het geluid radicaal gefilterd. Iets dat Radiolab overigens ook doet. Love + Radio heeft een feel die heel lekker en helemaal van deze tijd is.

Het lied werd ooit uitgevonden als vorm voor storytelling. Op rijm kun je verhalen beter onthouden. Tegenwoordig hoeven we ze niet langer te onthouden, dat doet de techniek wel voor ons. Ook is het steevast herhalen van een refreintje niet langer nodig om een boodschap te onthouden. Veel muziek is daarom zo voorspelbaar geworden. Goeie podcasts zijn daarentegen zijn vaak rete spannend. En opwindend.

Maar ook een speelfilm is een traditionele bende vergeleken met een moderne podcast. In de meeste speelfilms hoor je een orkest volop violen de muziek uitvoeren, alsof de bioscoopbezoekers zo dol op orkestmuziek zijn. Not! En via sounddesign wordt alles episch versterkt, nooit wordt het contrast opgezocht. Alsof de bioscoopbezoeker dom is en alles overduidelijk voorgeschoteld en doorgekookt op zijn bordje moet krijgen.

De tijden zijn veranderd. Voor audiodocumentairemakers bijvoorbeeld. De vernieuwing is ingezet door de podcasts. Niet langer moet je een verhaal vertellen terwijl er vogels klinken. Vincent Bijlo zei het gisteren nog tijdens de lancering van Woord.nl: vogels doen het goed onder een gesprek. Ik denk het niet. Niet meer. Fuck die vogels. Gooi er een beat onder met een low pass filtertje dat je langzaamaan dichtdraait. Hack die score!

P.S. Op Transom is een zeer interessant stuk te vinden waarin Brendan Baker, de muziek en sounddesigner van L+R, gedetailleerd uitlegt hoe hij te werk gaat.

Lancering Woord.nl

Zo, Woord.nl is vanmiddag gelanceerd in Beeld en Geluid. Het ziet er niet alleen goed uit het is ook nog eens lekker gevuld met een paar duizend audiodocumentaires, interviews, hoorspelen, reisverslagen en andere auditieve zaken.

woordnl_logo
De hele radiocollectie van Beeld en Geluid, die inmiddels grotendeels gedigitaliseerd is, zal worden aangeboden op Woord.nl zo werd tijdens de lancering verteld. Met als enige ja-maar: zolang het copyright het toelaat en de content binnen het stramien van Woord.nl valt. Met het blik, nee gehoor op de toekomst is er dankzij Woord.nl een nieuwe regeling gekomen. Deze verplicht de maker gebruik te maken van een Creative Commons licentie voor het werk zodat de productie zonder copyrightgedoe (joehoe BUMA!) op Woord.nl en andere online media kan worden aangeboden. Deze regeling heet Open Woorden en wordt tussen de audiomaker en het Mediafonds tot stand gebracht. Dus zonder tussenkomst van een Publieke Omroep.

Het is de combinatie van het gigantische radioarchief, de regelmatige aanvulling met nieuwe radioproducties en producties die via de Open Woorden regeling tot stand zijn gekomen, wat Woord.nl tot een unieke website maakt voor audiomakers en luisteraars. De site is een webapp die in alle browsers van alle apparaten te gebruiken is. Hipster proof.

De Kortegolfmuziek van Myke Dodge Weiskopf

kortegolf radio

Myke Dodge Weiskopf in zijn eigen woorden:

I’m a radio producer and historian, broadcast artist, multi-instrumentalist, sound recordist, and composer based in Los Angeles, CA

Ik stuitte op zijn «ALL NIGHT FLIGHT» productie via theradius.us. Het is een collage van geluiden die hij heeft samengesteld uit een bundel van zijn eigen opnames van natuurgeluiden, opnames van kortegolf radiostations, gesproken woord in zowel natuurlijke als elektronische varianten en eigen muziek. Het geheel is met aanvullende geluidseffecten gemixt waardoor een unieke geluidstrip ontstaat.

Deze video geeft ook wat tekst en uitleg:

Maar goeds, we moeten niet teveel lullen maar luisteren! De productie is ook gratis te downloaden zodat je hem op een mp3-speler of smartphone mee naar buiten kunt nemen o.i.d.

(foto onder CC BY: FaceMePLS)

VN over het succes van podcasting

podcast

Tim de Gier schreef voor Vrij Nederland een leuk stuk over ‘Het succes van de podcast (en de belangrijkste filosofische vraag van deze tijd)’. Het artikel poogt in vogelvlucht de zaken te duiden, wat niet helemaal lukt. De grote vernieuwer, winnaar van het toonaangevende Third Coast International Audio Festival 2011, Love & Radio ontbreekt bijvoorbeeld in het artikel. Dat geldt ook voor Radiolab en VPRO 1 Minuut, die nota bene in tegenstelling tot Plots niet is wegbezuinigd en in 2008 een Special Prix Europa won. Ook ik maakte trouwens een keer een 1 Minuut voor de VPRO:

Helaas maakt Tim de historische fout door de term podcasting geheel toe te schrijven aan Apple.

Toen de iPod op de markt kwam, verzon Apple een betere distributie. Ze noemden de geluidsfragmenten voortaan podcasts en je kon er een abonnement op nemen.

(…)

En de podcast zelf, de techniek die ooit speciaal gemaakt werd voor de iPod, staat nu voor de definitieve doorbraak.

Dat klopt in het geheel niet. Om kort te gaan: Dave Winer verzon de techniek om via de enclosure-tag in RSS het mogelijk te maken om een url naar een mp3-bestand op te nemen zodat deze via portable audio spelers gesynchroniseerd kunnen worden. Ben Hammersley verzon overigens de term podcast in zijn artikel voor de Guardian. En pas in 2005 accepteerde Apple de term podcasting en voegde het aan haar iTunes programma toe. Een tijd lang leek het erop dat Apple wellicht die term zou gaan verbieden omdat zij deze niet had verzonnen maar wel de link legde met haar populaire audio speler. Toch lijkt de pod uit podcast eerder te slaan op ‘Portable On Demand’, ‘Program On Demand’ of ‘Play On Demand’ dan dat het een verwijzing is naar de iPod. De rest van het begrip is een afgeleide van het woord broadcast.

P.S. Een van de documentairemakers van Plots, Tjitske Mussche, liet me via Facebook weten:

Plots zendt gelukkig nog nieuwe afleveringen uit t/m december!

The Wire over de impact van elektriciteit op muziek

CBC produceerde ruim 7 jaar geleden een geweldige radioserie The Wire genaamd. Een van de makers Paolo Pietropaolo reageerde vandaag op mijn tweet daarover.

Paulo is een avontuurlijke maker die gesprekken op een spannende manier monteert en voorziet van fraaie aanvullende geluiden en muziek. Ook bij The Wire is dat het geval waardoor het geheel een genot is om naar te luisteren.

De naam slaat op “The impact of electricity on music”, met dank aan het elektriciteitssnoer dus. In 8 delen van ruim 52 minuten elk (>7 uur totaal) worden alle denkbare onderwerpen behandeld.

Lees verder

Embedden en linken naar radiostreams gaat geld kosten

radio app op chrome

Op nu.nl lees ik:

Websites die radiostream embedden op hun website of linken naar de stream moeten daarvoor een licentie afsluiten bij Buma/Stemra.

Een achterlijk besluit! BUMA kan zich weer driedubbel rijk gaan rekenen.

Het is namelijk zo dat content in een embed of de content achter de link niet van degene hoeft te zijn die ernaar verwijst. Sterker nog: degene die ernaar verwijst of het embed heeft er hierdoor vaak geen controle over. Hij of zij verwijst er slechts naar. De content kan later veranderd worden door de aanbieder, of zelfs afgesloten worden voor embedding.

Linken-naar en embedding-van zorgt ervoor dat werken populair worden. Wil de bron (de maker van de content) dat niet dan moet men hotlinken (rechtstreeks linken) of embedding uitsluiten. Dat laatste is hier niet gebeurd.

Er zijn heel veel van die online radio-services. En of ik nu Radio 1 via een app/service, een radio met antenne, of via de kabel beluister, wie boeit dat nu? Ik kan slechts 1 maal naar een radiostation tegelijkertijd luisteren. En afgezien van de geluidskwaliteit klinkt die radio overal hetzelfde, een stream is een stream, Radio 1 blijft Radio 1 en realtime. Het radiostation betaalt hiervoor een boel centjes aan de BUMA. Nu heeft de rechter besloten dat niet alleen Radio 1 moet betalen maar iedereen die de stream van Radio 1 gaat promoten, gaat doorgeven, embedden en er dus ZELFS NAAR LINKT! Alsof je quadrofonisch naar de radio zou kunnen luisteren.

Wat een #megafail van die rechter zeg!

P.S. zoek je een goeie radio app, gebruik dan die van Google Chrome: mappness.appspot.com/nederlandseradio

Verbeelding

(en waarom ik zo van geluid zonder beelden hou)

Als je iemand op de radio een verhaal hoort vertellen en die persoon vertelt bijvoorbeeld over Afrika dan gaan je in gedachten mee naar dat land. Jouw hersens maken die beelden aan. En misschien kloppen ze totaal niet met de werkelijkheid.

Zou je zo iemand op televisie zien dan zit je naar een persoon te kijken die over Afrika vertelt en het enige beeld dat je erbij hebt is van de persoon zelf die dat verhaal zit te vertellen. Je gaat niet in gedachten mee naar Afrika en blijft kijken naar de persoon. Televisie maakt de persoon belangrijk maar prikkelt de fantasie helemaal niet. Sterker nog: het verhaal zal je snel vergeten maar hoe de persoon eruit ziet zal je onthouden.