Jan Vollaard was zeker ongesteld of moest het worden

Jan Vollaard pende voor de NRC ondermeer het volgende:

Al te vaak klonk Keiths gitaarspel alsof er een mortiergranaat boven het samenspel van de anderen werd losgelaten.

Tuurlijk, ze zijn stokoud en niet meer zo fris en scherp als ze ooit waren. De magische dynamiek tussen Ronnie en Keith vindt zich tegenwoordig waarschijnlijk alleen nog buiten het podium af. Al jaren aait Keith de snaren als ie Gimme Shelter struikelend speelt. En af en toe slaat ie het verkeerde akkoord aan. Zoals bv hier duidelijk te horen en te zien is:

So fucking what!

De Stones hebben nooit perfectie nagestreefd. Wat dat betreft zijn het de The Beatles niet. De Stones stammen uit de blues. En ze gaan met de dag meer met hun helden samenvallen. Ze hebben eenzelfde soort slordigheid en rauwheid. En ze lachen iedereen uit. Keith al helemaal. Zo herinner ik me nog een interview van Jip Golsteijn dat ik in een jubileumuitgave van muziekkrant OOR ooit las. Het stamde uit de begin jaren 70 en Jip gaf Keith nog een paar jaar. Niet dus want Keith heeft iedereen overleefd, ook Jip.

Ronnie, de virtuoos van de 2 gitaristen, en onlangs medisch gezien ook weer helemaal in shape weten te krijgen, speelt trouwens nog best een paar puntige zeer gedoseerde solos. Ik heb de YouTube videos van het concert van gisteren hier en daar wat kunnen bekijken en het viel niet tegen. Ik heb heel veel respect voor het feit dat ze nog gewoon spelen en er lol in hebben. Het is hun leven. Een stijl die ze zelf gecreëerd hebben. En dat Keith wanneer ie een fout maakt een kop opzet van “I don’t fucking care!” Man, dat siert de man. Die houding vind ik te gek. Op zo’n leeftijd niet luisteren naar de azijnpisser die zich meneer de muziekjournalist noemt. De muzikant heeft namelijk Altijd gelijk.

Man, ik heb Miles Davis nog zien spelen toen hij zowat doodging van de pijn. Pijn in zijn heup en teveel medisch gedoe gewoon. Maar man, man, man wat een genot om Miles over dat podium te zien sjokken. Hoefde voor mij niet eens een noot te spelen. Kind of Blue all over the place. Alleen al uit zijn houding sprak een belangrijke les: trek je geen REET aan van wat ze van je zeggen. Ga door. Spelen!

Het was rock and roll die ons calvinisme eruit sloeg. Het werd fucking tijd! Opendraaien die versterker en hard aanslaan. Desnoods als je boven de 70 bent. Al zit je haar niet. Who cares?

Terug bij het begin

Midden in het proces van het produceren van een podcast zit ik op dit moment. Het moet een serie van 10 afleveringen gaan worden. Een serie over het vinden van eigenheid in de muziek. Het vinden van een artistieke ziel. Ik ben niet de hoofdpersoon in de podcast, toch gaat het ook over mij. Alles wat er gezegd wordt is onderhevig aan zelfreflectie want alles wat ik erin wil hebben en wat niet, het is allemaal aan mij om dat te bepalen.

Elke documentaire is gekleurd. Je kunt maar 1 kant opkijken met de camera en dwing je de kijker echt om ergens naar te kijken. Hij of zij ziet niet wat er naast of achter de camera gebeurt. Met audio heb je dat minder in de hand. Geluid speelt zich tenslotte als een wolk rond de microfoon af en die vangt ook het geluid van opzij en van achteren op. Een camera kan dat niet, tenzij je een moderne 360 graden camera gebruikt…

Maar goeds, waar zit mijn eigûh eigenheid als het aankomt op muziek? Ik heb de afgelopen jaren veel verkend en geëxperimenteerd op muzikaal gebied als componist, sounddesigner en uitvoerend muzikant. Veelzijdigheid is iets wat mij redelijk ligt, maar toch knaagt er iets.

De keuzes die je maakt, ze vormen je.

Ik weet nog hoe ik een jaar of 13 was en op een open dag van de Haagse Stedelijke Muziekschool aanwezig was. Als ik toen de muziek van de jazzgitaar workshop van Ferry Robers niet gehoord had was ik er ook niet aan begonnen. Dan had ik misschien gekozen voor een workshop popmuziek. Maar ik koos voor jazz.

Toen ik op mijn 16e in een schoolbandje terecht kwam begreep ik geen ene donder van de blueslicks die je over Rolling Stones songs behoorde te spelen. Hoe je over complexe jazz akkoorden moest soloren snapte ik wel. Ik speelde modaal over de Stones en het klonk voor geen meter. Que!? Bovendien swingde ik en dat is niet goed voor rock ‘n’ roll. Rock moet je hoekig, rauw en fel spelen. En in een solo moet je met een behoorlijk overstuurd geluid de gitaar laten gillen, met licks die omhoog gaan. Sizzling to the top…

De complexe harmonie van de jazz, ik ben er altijd dol op geweest. Daarom hou ik ook zo van Steely Dan. En daarom raakte ik ook verknocht aan Braziliaanse muziek. Harmonisch, melodisch en ritmisch is die muziek zo verschrikkelijk rijk. En tekstueel zijn de Brazilianen ook nog eens de grootste poëten op aarde. Een werelddeel dat op muzikaal gebied behoorlijk miskend wordt door de rest van de wereld!

Samen met Tom America heb ik de formatie ‘zegzeg’. Dat vraagt om een eenvoudige en droge aanpak wat mij betreft. Een gitaar in al zijn naaktheid, zonder poespas. Gewoon zorgvuldig gekozen noten. Geen episch gegil met veel vervorming. Geen theater en geen stoerdoenerij.

We etaleren helemaal niets behalve waar de muziek zelf om vraagt. Zoals het was op die open dag van de Stedelijke Muziekschool. Het was de muziek die me toen raakte. De rest doet er namelijk helemaal niet toe.

De Stones rollen terug

Met hun vandaag uitgekomen Blue & Lonesome keren The Rolling Stones terug naar waar ze ooit mee zijn begonnen. De blues, een muziekstijl die ondermeer door de Stones naar de UK geïmporteerd werd. Want de blues komt tenslotte uit de USA. Of nee, eigenlijk is het de muziek van tot het christendom bekeerde slaven die uit Afrika naar Amerika zijn gehaald. Daarom klinkt Malinese muziek precies als de blues, omdat daar de roots van de blues liggen, pal naast de Niger.

De Stones hebben de blues mede populair gemaakt. Ze ontlenen hun naam zelfs aan het nummer Rollin’ Stone van Muddy Waters.

Muddy vond het een enorm compliment en heeft gezegd dat hij zijn populariteit voor een groot deel aan de Stones te danken heeft.

En nu zijn ze weer terug bij af. Blue & Lonesome had een album uit de sixties kunnen zijn. Maar daar waar The Beatles creatieve innovators werden die hun eigen inspiratiebronnen overstegen, vallen de Rolling Stones gewoon geheel samen met hun oude helden zoals Muddy Walters en Howlin’ Wolf. Een stel schatrijke Engelsen dat nog altijd probeert te klinken als arme slaven die hun pijn bezingen.

Muziek heeft een verhaal nodig

Er is al zoveel muziek en er komt nog eens zoveel muziek elke minuut bij, het is simpelweg teveel. Simpelweg teveel om het allemaal te kunnen beluisteren. Simpelweg teveel om ervan te kunnen houden.

De meeste muziek valt onder de radar. Niet zozeer omdat het niet goed zou zijn – goed is relatief – maar meestal omdat het aan een goed verhaal ontbreekt rondom die muziek.

Memorabele muziek heeft een goed verhaal nodig om op te vallen en om de tijdgeest te overleven. Verhalen die vaak niet eens waar zijn en geheel een eigen leven gaan leiden.

  • Miles Davis en zijn band zou de soundtrack van de film Ascenseur Pour L’Echafaud totaal geïmproviseerd hebben terwijl de film in de studio geprojecteerd werd. Een leugen want Miles had een week voor opname alle thema’s bij elkander lopen te componeren.
  • De duizenden verhalen die je over The Beatles de ronde doen. Zoals de drugslink met “Lucy in the Sky with Diamonds” wat op het woord LSD zou duiden. Puur gelul want het hele nummer zou toch echt gebaseerd zijn op een tekening van Julian Lennon.
  • De Rolling Stones die keer op keer bij de release van een nieuw album een verhaal verzinnen om alle journalisten uit hun winterslaap te halen. Keith heeft als junk natuurlijk nog maar even te leven. Bowie en Jagger hadden ooit een liefdesaffaire. En Keith heeft wat as van zijn vader opgesnoven.
  • Tijdens de 1e uitvoering van Le Sacre du Printemps van Stravinsky zou het publiek met mekaar op de vuist zijn gegaan puur vanwege de radicale muziek en dansvoorstelling.

Drugsverhalen doen het altijd goed, met name in de popmuziek. Dat Kurt Cobain zichzelf naar de kloten geholpen heeft maakt hem voor velen juist legendarisch. Als een moderne Jezus het leed van anderen dragen, dat blijft een goed verhaal. Puur gelul natuurlijk want het was alleen zijn eigen leed en een zeer naargeestig en triest verhaal. Hetzelfde geldt voor Amy Winehouse. En maar inzoomen op dat drugs- en drankgebruik van haar door De Media. Die hele Club van 27 is sowieso een verschrikkelijke club! Mag je er trots op zijn als je toegelaten wordt tot die club omdat je op je 27e al de pijp bent uitgegaan? De nieuwe Jezussen van 27 jaar. Het zal je kind maar zijn…

Zonder een goed verhaal is muziek slechts muziek en kunnen de meeste journalisten er geen zinnig woord over vertellen. Daarom gaan muziekverhalen zelden over muziek maar vrijwel altijd over de randverschijnselen.

Omslagfoto: Michael ‘wacko’ Jackson met zijn lama

De wereld veroveren

audiomatic

Long-time Reason guru Marco Raaphorst weighs in on the new feature, and he reflects on why everything old is good again.

Het is best prettig als ze me een guru noemen. Zeker als dat in een blogpost gebeurt van het toonaangevende blog Create Digital Music. Waarmee het mijn drive om me meer internationaal te focussen een boost geeft.

Meer dan 10 jaar geleden deed ik niets anders. Toen was mijn online taal de Engelse taal. Het zorgde misschien voor wat obstakels maar daar stond als voordeel tegenover alles grenzeloos werd. Het past goed bij muziek en geluid, want dat zijn universele talen. Al snel vond ik jaren geleden die aansluiting bij jan en alleman over de hele wereld. En dat is alleen maar toegenomen, meer mensen kwamen online en de technieken om handig te communiceren namen snel toe. Afstanden doen er niet meer toe.

Maar toen ik mij vanaf eind 2005 meer op Nederland ben gaan richten veranderden daarmee mijn werkzaamheden.

Toen 15 april dit jaar, 2013, mijn Melodiefabriek 10 jaar bestond, besloot ik mijn focus weer wat meer internationaal te richten. Met Melodiefabriek.com probeer ik een bedrage te leveren aan het muziek maken heden ten dage. Deels door kennis en kunde over te dragen. Deels door geluiden te verkopen die anderen weer in hun muziek- of videoproducties kunnen gebruiken. En deels door mijn eigen muziek te verkopen.

Ik stam nog uit het analoge tijdperk maar ben natuurlijk, zoals vrijwel iedereen, helemaal gedigitaliseerd. Het is wat dat betreft een mooie tijd omdat we heden ten dage de mooie klank van analoog, digitaal proberen na te bootsen. En omdat ik die tijd, die analoge tijd zo bewust heb meegemaakt kan ik denk ik een vrij unieke vertaalslag maken die afwijkt van iemand die in de 80er-jaren of later geboren is. De muziekindustrie is radicaal veranderd. En verandert nog elke dag, sneller en sneller dan ooit tevoren.

Den Haag, de plaats waar ik mijn hele leven al woon, heeft een zeer muzikale historie. Het voelt dus erg goed om hier te zitten. Wij hadden de eerste rock ’n roll band van Nederland: The Tielman Brothers. Wij hadden de grootste muziekwinkel van Europa: Servaas. Wij hadden de allereerste nummer 1 hit in America: Shocking Blue met Venus (Stars on 45 met Hans Vermeulen op zang, een Voorburgenaar, was de 2e nummer 1 hit ever in America). Wij hadden het allereerste optreden van de Rolling Stones (Kurhauszaal werd volledig afgebroken, Haren was er niets bij). En van The Who (met slechts 40 man in de zaal, waaronder Rinus Gerritsen van de Earring). Wij hadden een radiozender voor de kust van Scheveningen die voor het eerst in Nederland beatmuziek draaide omdat Hilversum 1 en 2 dat niet deed: Radio Veronica. Wij hadden de uitvinder van de radio omroep: Hans Idzerda (zonder hem was er geen BBC geweest).

Wij hadden de eerste website van Den Haag: denhaag.org. Een domein dat in handen is van een alternatieve groep tot op de dag van vandaag. Omdat onze gemeente dacht dat het internet wel zou overwaaien en er dus geen nut in zag het domein te registreren. Tja, dat internet…