2 maanden lang werken aan 18 seconden muziek

In nrc.next las ik een interview met Dave Porter die verantwoordelijk is voor de score van de geweldige serie Breaking Bad. Het bouwen van de openingstune, zo bleek, was geen makkie geweest:

Ik werkte er in die periode zeker een paar dagen per week aan. Twaalf versies heb ik laten horen aan producent Vince Gillian en andere mensen van AMC (noot: tv-zender van Breaking Bad). Het was een proces van vallen en opstaan. Vooral vallen eigenlijk. En dat allemaal voor achttien seconden muziek.

Herkenbaar. Ook ik ben een onwijze mierenneuker en kan uren sleutelen aan de kleinste details. Ik vergeet dan te eten. Ik vergeet de benen te strekken. Ik vergeet alles. Behalve de muziek.

Birdman swingt!

Het jaar is nog maar net begonnen of ik heb alweer de beste film van het jaar gezien: Birdman. Geregisseerd door Alejandro G. Iñárritu die je moet kennen van films zoals Babel en Biutiful. Hij is ook mede verantwoordelijk voor het geweldige script. Met een Michael Keaton in de hoofdrol die misschien wel zichzelf speelt als de super onzekere -ex Superheld-filmster (Birdman) die zijn geluk op Broadway probeert te vinden.

Maar wat is geluk als je dochter (geweldig gespeeld door Emma Stone) je een sukkel vindt en je vrouw van je gescheiden is?

Het is een complexe film die breekt met de vele clichés die in de filmindustrie gelden. Zo loopt de film in 1 shot door, continu, alsof het theater is. Natuurlijk is de film weg degelijk in delen opgenomen (een kritisch oog zal daar op letten en zal het zien). Het verhaal en het script zitten uitstekend in elkaar en het acteerwerk is van het hoogste niveau. Ook acteur Edward Norton speelt hier een topklasse rol. Maar de man die de schow echt compleet steelt is Michael Keaton. Zijn oscar staat al klaar, da’s een ding dat zeker is.

Maar het meest opvallende nog wel, althans voor mij, is de score/soundtrack. Alejandro G. Iñárritu kiest altijd voor unieke muziek. Vaak werkt hij met gitaristen, wat weinig filmmakers doen (lees: durven, want violen zijn nog altijd *zucht* heilig in Hollywood). De score van Birdman is zijn meest radicale tot nu toe. Deze bestaat namelijk uit louter drums. En het werkt wonderwel fantastisch! Antonio Sanchez, de drummer die ondermeer met guitarist Pat Metheny speelt, is hier verantwoordelijk voor. Het is zijn eerste score, ook dat nog. De drums klinken heerlijk. Antonio heeft diverse lagen over elkaar gelegd, gelayered als een soort collage van ritmische elementen, waardoor de drums soms heel subtiel en soms weer heel fel en rijk klinken.

Eindelijk weer eens een film zonder het pathetische gedoe van druktemaker Hans Zimmer. Een film die swingt!

Tevergeefs ‘Only God Forgives’

only-god-forgives

Trakteerde ik mijzelf vandaag op een bioscoop bezoekje, viel ‘ie tegen! En niet zo’n beetje ook. Only God Forgives, geregisseerd door Nicolas Winding Refn met Ryan Gosling in de hoofdrol, is een draak van een film. Het script stelt werkelijk niets voor. Het verhaal kent geen diepgang. En Ryan Gosling speelt met zijn bekende vlakke gezichtsuitdrukking. Het karakter van de hoofdpersoon heeft geen diepgang, dus slaat de vlakheid ook gelijk helemaal dood. In de film wordt er heel wat doodgeslagen, letterlijk. Het aantal zinnen is op 10 vingers te tellen, alles draait om de afslachtingen die close-up met veel bloed in beeld gebracht worden. Zodat we onze fantasie vooral niet hoeven aan te spreken. En lekker zwaar aangezet met sounddesign, om het effect nog wat te vergroten natuurlijk.

Het enige dat nog een beetje te pruimen is, is de score/soundtrack. Hoewel er soms zeer cheezy klinkende synthesizermuziek klinkt, regisseur Nicolas Winding Refn stopt dat in al zijn films, is de film ook voorzien van donker klinkende ambient muziek. Helaas worden die stukken wel vaak herhaald bij bepaalde scenes. Maar die rol is op zich niet heel alledaags. In sommige scenes hoor je de setgeluiden (lees: achtergrond geluiden die bij de setting horen) later dan je ze ziet. Vrij maf. Normaal moet je namelijk het geluid horen voordat het ziet. Een dichtslaande autodeur bijvoorbeeld. Maar het heeft een wat vervreemdend effect. Soms zijn de setgeluiden geheel afwezig en klinkt er bijvoorbeeld alleen een dissonant laag gezoem.

De film heeft geen plot. En de verhaallijn loopt geheel volgens verwachting. Kortom: saai is nog zwak uitgedrukt.

Nicolas Winding Refn heb/had ik zeer hoog zitten vanwege het ronduit geweldige The Pusher Trilogy (alle 3 de delen dus). Ook was ik zeer gecharmeerd van zijn recentere film Drive. Maar wat een ommezwaai maakt ‘ie met deze film! En of het ooit nog goed komt met Ryan Gosling vraag ik me ook af. Ik wens het jong een film toe waarbij ‘ie eens wat emoties mag tonen.

Verwachting (#WOT 14)

(mijn bijdrage aan de Write On Thursday, de #WOT)

Verwachting * [zelfstandig naamwoord]• het denken of hopen dat het zal gebeuren, voorspelling, vooruitzicht afwachting

Als een klant mij inhuurt om muziek te componeren dan verwacht de klant natuurlijk dat ik dat goed doe. Dat ik dat kan staat *kuch* buiten twijfel. Kwestie van het vaak genoeg gedaan te hebben. Toch is het voldoen aan die verwachtingen best lastig. Muziek heeft namelijk alles met gevoel en smaak te maken. Kortom: het moet gevoelsmatig klikken tussen mij en de opdrachtgever wil daar iets goeds uit voortvloeien. We moeten elkaars taal spreken, of beter: ik moet de abstracte bewoordingen, het gevoel dat de beelden veroorzaakt vertalen naar iets muzikaals.

Gisteren was ik bij mijn oude maatje uit de band MAM, Tom America op bezoek. Hij componeert net als ik in opdracht en is vooral veel met taal bezig. We kunnen het al ruim 20 jaar heel goed met elkaar vinden. De laatste tijd is Tom veel bezig voor Kunststof Radio van de NTR. Presentator Frénk van der Linden is liefhebber van Tom’s muziek en zo komt van het een het ander. Tom liet mij in zijn studio aan huis een mooie compositie horen die hij op basis van een gesproken tekst van A.L. Snijders had gemaakt.

Ik sprak met Tom over mijn wens om filmmuziek te maken. “Met welke regisseur zou je willen werken dan?”, vroeg Tom me. Een lastige vraag. Van Warmerdam, maar die is al voorzien dankzij een muzikale familie. Reinout Oerlemans zit lekker in het geld maar dat gaat hem niet worden. Nova Zembla is een verschrikkelijke film met een verschrikkelijke score. Mijn handen jeukten gigantisch bij het aanzien van die meuk in de bioscoop. Reinout wil het allemaal veel te letterlijk en te bombastisch aangezet hebben. Volgens de regel: anders snapt het publiek het niet. Ik haat dat.

Ja, wie dan wel? Tussen Anton Corbijn en mij zou het wellicht wel klikken, vooral zijn minimalistische en rustige beelden spreken mij aan. Met Martin Koolhoven misschien ook, hoewel ik de score van Oorlogswinter te bombastisch vind. Eddy Terstall misschien. Maar de keuze is beperkt. Ik zal het voor filmmuziek dus meer internationaal moeten zoeken.

Om met muziek aan de verwachtingen te kunnen voldoen, het blijft een kwestie van heel zorgvuldig klanten uitkiezen die bij je passen. Dat maakt het zo lastig. En dat vergeten de niet-creatieve ondernemers vaak als ze kritiek uiten op mensen zoals ik. Die denken dat alles een kwestie is van prijsje afspreken en hoppa maken die handel. Als ze dat van mij verwachten … vergeet het dan maar!