João Gilberto overleden

Gisteren is João Gilberto op 88 jarige leeftijd overleden. Hij was wat mij betreft de belangrijkste Braziliaan op muziekgebied. Een muzikaal pionier die een nieuw genre op zijn naam wist te zetten: Bossa Nova. Een Nieuwe Stroming.

João is de uitvinder van de kenmerkende gitaarstijl van de Bossa Nova. Het is een soort rustige variant op de aloude Samba, aangevuld met de harmonie van jazzmuziek. De muziekstijl ontstond in de 50-er jaren, opvallend omdat in Amerika in die jaren de Rock ‘n’ Roll ontstond. Hoewel de Roll uit de term Rock & Roll slaat op de swing uit jazzmuziek, het is het enige element van jazzmuziek dat in Rock & Roll is terug te vinden. Rock & Roll is zowel ritmisch, harmonisch (gebaseerd op een schema van slechts drie akkoorden) en tekstueel vrij primitief. En de popmuziek die eruit voorkwam liet vervolgens ook nog de swing/roll voor wat het was. Die simpelheid, eenvoud in de vierkwartsmaat, heeft natuurlijk gezorgd voor enorme populariteit. Elke kip kan het meezingen en begrijpt het ritme van 1,2,3,4.

De Bossa Nova daarentegen leunt wel zwaar op jazz en is veel subtieler. Om kort te gaan: Rock & Roll miskent de jazz, Bossa Nova omarmt het.

João Gilberto verzon niet alleen een geheel eigen gitaarstijl hij zong de melodieën op zijn eigen wijze: zacht en teder. Het groteske van de Rock & Roll was hem vreemd. De muziek van João klonk juist klein, intiem en poëtisch!

De pa van João vond die zangstijl van zijn zoon bizar en liet hem in ’55 in een psychiatrisch ziekenhuis opnemen (!). Tijdens een psychologisch interview staarde Gilberto uit het raam en zei: “Kijk naar de wind die de bomen onthaart.” De psycholoog antwoordde: “maar bomen hebben geen haar, João!” Waarop João reageerde: “en er zijn mensen die geen poëzie hebben.” Een week later werd hij uit het psychiatrisch ziekenhuis ontslagen. De rest is geschiedenis.

Mijn favoriete album is het album João Gilberto uit 1973. Het instrumentarium bestaat uit stem, gitaar en percussie van Sonny Carr. Meer is niet nodig, deze muziek heeft alles in zich wat mij zo ontroert aan muziek. Op dat album het bekende nummer Águas de Março:

Mijn oude bandmaatje uit de band MAM, Tom America, vertelde me ooit dat je bij de Brazilianen bijna het speeksel in de mond kunt horen. Bovenstaand nummer is daar een mooi voorbeeld van. João stelde zodoende hoge eisen aan de opnametechniek en eiste dat zijn teksten heel duidelijk en precies te horen waren.

De Bossa Nova is misschien wel de meest elegante muziekstijl die er is. En het is minstens zo cool als het meesterwerk van Miles Davis: Kind Of Blue. Het is ook ouder, grote kans dus dat Miles beïnvloed werd door de Bossa Nova en hierdoor zijn Kind Of Blue kon maken.

Als het ruizen der bomen. João Gilberto rust zacht.

The Record Man op #NIMBY

Afgelopen zaterdag speelde ik met mijn gelegenheidsformatie The Record Man op het Not In MY Backyard Festival (NIMBY) buurtfestival dat we jaarlijks hier in de buurt organiseren. Dit laatste optreden deden we zonder Henk Hofstede omdat hij andere muzikale verplichtingen had. We hebben lekker gespeeld en de reacties waren zeer positief.

De heren Bob Gaulke en Marcos Kuzka zitten alweer in het vliegtuig richting home. Voor een eventueel vervolg, we hebben er flink over gesproken en de wil is er zeker, maar hoe of wat… we gaan het zien (en horen)!

The Record Man, gisteravond in Paradiso

25 jaar geleden speelde ik met MAM in Paradiso.

MAM – Paradiso – 1993 (foto: Conno van Wijk)

Hoewel ik dat een groot succes vond en nog altijd vind, de rest van de band dacht daar een beetje anders over. Niet veel langer daarna is MAM ermee opgehouden. We zijn niet met ruzie uit elkaar gegaan, maar zanger Pieter Bon en bassist en liedschrijver Tom America hadden behoefte om andere muziek te gaan maken met andere mensen. Ik vond het erg jammer.Nog altijd zijn er fans van MAM. En ondanks dat we in het Nederlands zongen zijn die fans over de hele wereld te vinden. Ook gisteravond leefde daarom de vraag voor een reünie weer op:

https://twitter.com/jpk69/status/1034154374745010178

Maar het kan wonderlijk lopen. Zo speelden wij – Tom, Pieter en ik – gisteravond opnieuw in Paradiso. 25 jaar na dato. Maar er is geen sprake van een MAM reünie. Dat gaat nooit gebeuren ook, want daar heeft Tom geen zin in. Ik respecteer dat, hoewel ik zeker wel te porren ben voor een MAM in een 2.0 upgrade.

Deze avond, althans het voorprogramma dat wij verzorgden, was een eerbetoon aan onze fan Ron Kane die vorig jaar veel te vroeg (Ron werd 59) is overleden. Tom bracht in zijn eentje een nieuwe uitvoering van het nummer Pasadena dat ook op ons laatste MAM album Look: Nederlands! uit 1995 te vinden is. Het nummer werd gecomponeerd aan de hand van een gesproken verhaal van Ron Kane die vertelt hoe zijn vriend Rick Snyder (nota bene de oude bassist van de legendarische Captain Beefheart band!) voor hem de CD single van MAM importeert, 5000 miles from Tilburg, naar Long Beach, California.

Samen met Pieter Bon maak ik nu deel uit van The Record Man. Een band die een eerbetoon doet aan de ware Record Man: Ron Kane. Op initiatief van Bob Gaulke uit New York die gisteravond met ons meedeed in Paradiso. Aangevuld met Hans Croon (The Dutch) op zang en gitaar, Marcos Kuzka Cunha uit Rio de Janeiro op bas, Henk Hofstede (NITS) op zang, Fay Lovsky op zang en toetsen en Bob Schimscheimer op drums.

L1004813-Edit

Stukje van de song Human Heart, gezongen door Hans Croon (The Dutch), (gefilmd door Puck Raaphorst):

White Car, Blue Ocean met Henk Hofstede (NITS) op zang en dulcimer (gefilmd door Hilde Hoekstra):

De song The Record Man (video: Tristan Melissen; geluid: Wout de Kruif):

Slottrack van ons optreden, de song Ron Kane gefilmd door Hilde Hoekstra:

Aanstaande zaterdag op 1 september 2018 spelen we in mijn achtertuin op het gratis NIMBY Festival in Den Haag. Daarna moeten onze buitenlandse vrienden helaas alweer terug naar huis.

Guido van Nispen heeft prachtige foto’s van ons optreden en van The Dutch gemaakt. Aan The Dutch hebben wij dit optreden te danken, zij waren de hoofdact en dat stond als een huis. Met hen deed ook Job Cohen mee, de oud-burgemeester van Amsterdam, die een voordracht deed in dada-taal tijdens het nummer So Long H.N, Werkman.

The Record Man is een gelegenheidsformatie. En wat mij betreft een band die zoveel mogelijk gelegenheden om te kunnen spelen moet gaan aangrijpen. Bob Gaulke vond dat we maar naar New York moesten komen voor wat gigs… wie weet!

Mijn dochter maakte ook nog een paar foto’s, eentje van de soundcheck.

The Record Man, Paradiso 27 August 2018

En eentje van het concert. Zij deed de merchandising voor onze band, voor The Dutch en voor Pieter Bon. Het was haar eerste keer in Paradiso. Pa trad op.

The Record Man, Paradiso 27 August 2018

Ron Kane!!!

Je begint een nieuwe band en je eerste optreden is in Paradiso…

Wij zijn The Record Man en spelen vanavond om half 8 precies in Paradiso in het voorprogramma van The Dutch. 

van links naar rechts (Henk Hofstede en Tom America ontbreken helaas op deze foto): Marco Raaphorst, Bob Gaulke (New York), Pieter Bob, Fay Lovsky, Hans Croon, Bob Schimscheimer en Marcos Kuzka Cunha (Rio de Janeiro)

Een band die wel op een heel aparte manier tot stand is gekomen. Omdat onze gezamenlijke muziekvriend en grootste fan uit Los Angeles, Ron Kane vorig jaar ernstig ziek werd. Bob Gaulke uit New York riep daarom 30 muzikanten wereldwijd op om een paar get-well-soon-songs voor Ron te maken. Dat liep wat uit de hand, het werd een heel album, The Record Man genaamd. Want dat was Ron vooral: een Record Man met zijn enooooooorme verzameling aan albums, vinyl en cd’s.

Helaas heeft Ron het album nooit kunnen horen, hij kwam namelijk vroegtijdig te overlijden.

Ron had het natuurlijk geweldig gevonden om ons daar in Paradiso te zien. Dus stel dat ik nerveus word dan zal ik hem visualiseren ergens tussen het publiek. Met een smile op zijn gezicht.

Vanavond in Paradiso! Met Tom America – sampler + keys, Pieter Bon – zang, Hans Croon (The Dutch) – zang en gitaar, Marcos Kuzka Cunha (uit Rio de Janeiro) – bas, Bob Gaulke (uit New York) – zang, Henk Hofstede (NITS) – zang en dulcimer, Fay Lovsky – zang + keys + sampler, Marco Raaphorst – gitaar, Bob Schimscheimer – drums.

TRM live: line-up voor The Record Man

YES!!!!!!!!!!!!!!!!!! Eind augustus gaan we ons album The Record Man live uitvoeren met diverse muzikanten die aan het album hebben meegewerkt. Zo zullen wij op 27 augustus in Paradiso spelen en op 1 september op het NIMBY Festival. Helaas hebben we het optreden dat op 30 augustus in Tilburg in De Smederij gepland stond moeten laten schieten omdat we het niet eens werden over de financiën. Maar wellicht dat we voor dat optreden nog met een alternatieve oplossing komen…

Line-up voor The Record Man live

Het was een heel geregel om het hele gezelschap bij elkaar te vogelen maar het is inmiddels gelukt! Hier de lijst van muzikanten die The Record Man live zullen vormen voor de kleine Tour Des Hollandia:

  • Tom America – spreektaal-sampler + toetsenbord
  • Pieter Bon – zang
  • Hans Croon (The Dutch) – zang en gitaar
  • Marcos Kuzka Cunha (uit Brazilië!) – bas
  • Bob Gaulke (uit New York!) – zang
  • Henk Hofstede (NITS) – zang
  • Fay Lovsky – zang en toetsen
  • Marco Raaphorst – gitaar
  • Bob Schimscheimer – drums

Met bovenstaande bezetting spelen we in Paradiso. Op het NIMBY Festival spelen we in een identieke bezetting minus Henk Hofstede die wegens een eerder gepland soloconcert er dan helaas niet bij kan zijn.

Het wordt mooi, het wordt goed, het wordt misschien wel legendarisch!

Koop dus nu JE KAARTJE voor ons optreden in Paradiso! Toegang tot het NIMBY Festival is gratis.

… wordt vervolgd …

Luister naar het album The Record Man!

The Record Man is een album als eerbetoon aan een Amerikaanse muziekfan dat een dramatisch staartje kreeg. Het album kwam vandaag uit op Spotify en alle streaming diensten.

In 2017 ontving ik van de New Yorkse producer/componist Bob Gaulke het bericht dat Ron Kane, een Amerikaanse fan van mijn oude band MAM, met ernstige gezondheidsproblemen kampte:

“As you know, Ron has been very sick lately. I’ve been creating a few “Get Well” songs for him with some of his favorite musicians. I was wondering if you might like to get involved.”

Zodoende ontstonden er al gauw interessante muzikale samenwerkingen tussen 30 muzikanten wereldwijd (Amerika, Australië, Brazilië, Frankrijk, Nieuw-Zeeland en Portugal) en kwam een bijzonder album tot stand met een diversiteit aan stijlen: The Record Man. Een titel die volledig op Ron Kane slaat want er is geen grotere muziekverzamelaar denkbaar met zo’n eclectische smaak dan Ron.

Ik speel gitaar op vier tracks van het album The Record Man:

  • White Car, Blue Ocean – met zang van Henk Hofstede (NITS) en bas + computerwerk van Tom America (o.a. bekend van mijn oude band MAM)
  • Human Heart – de single! – met zang van Hans Croon (The Dutch) + aanvullende gitaarpartijen (Hans speelt een prachtige George Harrison achtige “slidepartij”, zie ook podcast verhaal op VERVORMER!) en Rick Snyder als bassist (bekend van zijn werk met de legendarische Captain Beefheart!)
  • Better – met Fay Lovsky op piano
  • Wat Betekent Het? – met Pieter Bon (o.a. bekend van mijn oude band MAM) op zang

En wat vond Ron van het album?

Helaas blijven we achter met de vraag wat Ron van het album zou hebben gevonden. Hij heeft het eindresultaat namelijk nooit kunnen horen omdat hij in november 2017 plotseling kwam te overlijden voordat het album klaar was.

VERVORMER – Human Heart

Luister ook naar mijn aflevering die ik voor mijn podcast VERVORMER maakte: Human Heart, het verhaal achter de single van het album The Record Man.

Videoclip Human Heart

The Record Man op Spotify

Het album vind je hier op Spotify.

The Record Man op Bandcamp

Het album ligt vanaf deze week in de winkel (Concerto, Plato en dergelijke).

Terug bij het begin

Midden in het proces van het produceren van een podcast zit ik op dit moment. Het moet een serie van 10 afleveringen gaan worden. Een serie over het vinden van eigenheid in de muziek. Het vinden van een artistieke ziel. Ik ben niet de hoofdpersoon in de podcast, toch gaat het ook over mij. Alles wat er gezegd wordt is onderhevig aan zelfreflectie want alles wat ik erin wil hebben en wat niet, het is allemaal aan mij om dat te bepalen.

Elke documentaire is gekleurd. Je kunt maar 1 kant opkijken met de camera en dwing je de kijker echt om ergens naar te kijken. Hij of zij ziet niet wat er naast of achter de camera gebeurt. Met audio heb je dat minder in de hand. Geluid speelt zich tenslotte als een wolk rond de microfoon af en die vangt ook het geluid van opzij en van achteren op. Een camera kan dat niet, tenzij je een moderne 360 graden camera gebruikt…

Maar goeds, waar zit mijn eigûh eigenheid als het aankomt op muziek? Ik heb de afgelopen jaren veel verkend en geëxperimenteerd op muzikaal gebied als componist, sounddesigner en uitvoerend muzikant. Veelzijdigheid is iets wat mij redelijk ligt, maar toch knaagt er iets.

De keuzes die je maakt, ze vormen je.

Ik weet nog hoe ik een jaar of 13 was en op een open dag van de Haagse Stedelijke Muziekschool aanwezig was. Als ik toen de muziek van de jazzgitaar workshop van Ferry Robers niet gehoord had was ik er ook niet aan begonnen. Dan had ik misschien gekozen voor een workshop popmuziek. Maar ik koos voor jazz.

Toen ik op mijn 16e in een schoolbandje terecht kwam begreep ik geen ene donder van de blueslicks die je over Rolling Stones songs behoorde te spelen. Hoe je over complexe jazz akkoorden moest soloren snapte ik wel. Ik speelde modaal over de Stones en het klonk voor geen meter. Que!? Bovendien swingde ik en dat is niet goed voor rock ‘n’ roll. Rock moet je hoekig, rauw en fel spelen. En in een solo moet je met een behoorlijk overstuurd geluid de gitaar laten gillen, met licks die omhoog gaan. Sizzling to the top…

De complexe harmonie van de jazz, ik ben er altijd dol op geweest. Daarom hou ik ook zo van Steely Dan. En daarom raakte ik ook verknocht aan Braziliaanse muziek. Harmonisch, melodisch en ritmisch is die muziek zo verschrikkelijk rijk. En tekstueel zijn de Brazilianen ook nog eens de grootste poëten op aarde. Een werelddeel dat op muzikaal gebied behoorlijk miskend wordt door de rest van de wereld!

Samen met Tom America heb ik de formatie ‘zegzeg’. Dat vraagt om een eenvoudige en droge aanpak wat mij betreft. Een gitaar in al zijn naaktheid, zonder poespas. Gewoon zorgvuldig gekozen noten. Geen episch gegil met veel vervorming. Geen theater en geen stoerdoenerij.

We etaleren helemaal niets behalve waar de muziek zelf om vraagt. Zoals het was op die open dag van de Stedelijke Muziekschool. Het was de muziek die me toen raakte. De rest doet er namelijk helemaal niet toe.