Leaving Neverland, tja wat moet ik daar nu van vinden?

Gisteren zag ik de documentaire Leaving Neverland, uitzonden door de VPRO. Een vier uur durende film waarin het seksuele misbruik van Michael Jackson op James Safechuck en Wade Robson aan de kaak gesteld wordt. Ook komen de beide moeders, de partners van James en Wade en de broer, zus en oma van Wade aan woord. Tot in de kleinste details vertellen zij hoe Michael Jackson James en Wade jarenlang zou hebben misbruikt.

Ter voorbereiding op de uitzending van gisteravond heb ik me de afgelopen weken verdiept in de documentaire en het vermeende misbruik van Michael. Ergens in mijn achterhoofd zat het oordeel dat Michael schuldig was. Ooit had ‘ie namelijk met Evan Chandler een schikking getroffen voor het veronderstelde misbruik van zijn zoon Jordan. Dit misbruikt heeft Jordan zelf trouwens altijd ontkent.

Ik las veel over de rechtszaken die in het verleden zijn aangespannen tegen Michael. De echt goede analytische stukken zijn wat mij betreft dit stuk en dit stuk. Ook de VPRO heeft veel over de film geschreven en deed een interview met de regisseur.

De uitzending van gisteravond, die nog een paar dagen terug te zien is online, en het interview met de regisseur zijn gebundeld in 1 document op VPRO/3VOOR12.

De VPRO maakte er een thema avond van. Met gesprekken vooraf, tussendoor en achteraf met popjournalist Atze de Vrieze, klinisch psycholoog dr. Iva Bicanic en muzikant Sef. Het deed me wat denken aan de uitzending die Oprah Winfrey wijdde aan de film. Op 4 maart 2019 na afloop van de vertoning van de film op Amerikaanse televisie hield ze een lang betoog over kindermisbruik. Daarna interviewde ze Wade en James, en de regisseur van de film, Dan Reed.

Oprah vindt dat de film belangrijk is om te leren begrijpen hoe ingewikkeld kindermisbruik is. Hoe geraffineerd de daders te werk gaan en hoe complex de liefde en het schuldgevoel doorwerkt op de slachtoffers. En Oprah vindt het belangrijk ook al kunnen we niet met zekerheid stellen of Wade en James de waarheid spreken. Maar die waarheid is wat mij betreft juist wel de kern waar het om zou moeten gaan.

Het format van de film

De hoofdpersonen zijn zo te zien slechts éénmaal geïnterviewd op camera. De personen zitten steevast op dezelfde stoel of bank met dezelfde kleding aan als ze in beeld komen. Bij alle personen was er dus slechts 1 moment waarop het interview werd afgenomen.

Het zet de documentaire inhoudelijk onder druk. Wie een documentaire maakt zal met sommige hoofdpersonen diverse malen moeten spreken. Je kunt pas van een documentaire spreken als er een persoon over meerdere dagen gevolgd wordt. Want mensen roepen vaak de ene dag dit, de andere dag dat.

Leaving Neverland is het betoog van moeders en kinderen. Er ontbreken dus twee vaders aan dit verhaal. Een van de vaders pleegde zelfmoord en de vader van James Safechuck is niet geïnterviewd, of zit in ieder geval niet in de film. Waarom? Het blijft onduidelijk.

De rechtszaken

Wade Robson heeft uit vrije wil op zijn 23e, voor Michael’s dood in 2009, onder ede verklaard dat Michael niemand heeft misbruikt. Maar na de dood van Michael verklaren zowel James Safechuck en Wade Robson door Michael Jackson te zijn misbruikt.

In 2013 stapte Wade zelf naar de rechter. In 2014 doet James hetzelfde. Beide zaken worden niet-ontvankelijk verklaard: “filed too late after Jackson’s death to claim any of his estate.”

De familie Jackson heeft nu een rechtszaak aangespannen tegen HBO, het televisienetwerk dat de film Leaving Neverland uitgeeft.

Wie moeten we geloven?

James en Wade hadden geen werkrelatie met Michael. Wade won als 5-jarige een danswedstrijd en mocht zodoende een keer met Michael meedansen op het podium. Zo ongewoon was dat niet want Michael liet regelmatig kinderen op het podium met hem meedansen. Het was een vast element in veel van zijn shows. En James speelde als kind in een Pepsi commercial met Michael.

De film wekt de suggestie dat de heren een hele innige band hadden met Michael maar de feitelijke onderbouwing hiervan ontbreekt volledig.

Er kwamen massa’s kinderen bij Michael over de vloer. Het was zeker niet zo dat James en Wade de enigen waren. Bewijzen van de innige band, nog afgezien van misbruik, worden niet gegeven in deze film.

Ik vind het onmogelijk om deze getuigen te geloven. Het zijn slechts verklaringen die onderschreven worden door hun eigen familieleden. De uitspraken worden niet getoetst, er is geen onderzoek verricht en er is geen hoor en wederhoor gepleegd. Dat maakt hun verhalen bijzonder zwak. Op camera zomaar iemand beschuldigen, een overleden persoon nota bene, en zonder die beschuldigen tot op het bot te analyseren, dat is een kwalijke zaak te noemen. De maker Dan Reed is nogal liefdeloos te werk gegaan. Het is een belediging voor elke documentairemaker en journalist die wel zorgvuldig werkt.

Een historische misser?

De film is één groot #metoo betoog zonder dat de persoon in kwestie zich kan verdedigen en dat 4 uur lang. Terwijl de hoofdpersoon, Michael Jackson tot op heden 100% vrijuit gaat voor wat betreft de verdachtmakingen over vermeend seksueel misbruik. Ondanks dat er heel veel kinderen bij hem bleven logeren.

Wat me ook heel erg tegenstaat aan deze film zijn de details over de seksuele handelingen. Daar hebben wij als kijker niets aan. Het komt sensatiebelust over, het is effectbejag.

De kans is aanwezig dat we hier een stel leugenaars aan het werk hebben gezien.

HBO en de VPRO zouden toch beter moeten weten. Meent men serieus dat het hier om een goede documentaire gaat? Dat de VPRO deze sensatiebeluste documentaire wenste uit te zenden stemt me triest.

Het is vast een teken des tijds. Nepnieuws overschaduwt inmiddels de feiten. En zelfs de VPRO gaat mee in die gekte.

Een zeer pijnlijke historische misser.

UPDATE: aanvullende link in het document opgenomen.

Het verwende kereltje Boudewijn Büch

De aflevering van Zomergasten met Pieter Waterdrinker afgelopen zondagavond heeft mij zeker geboeid. De man vertelde enthousiast en liet zeer boeiende fragmenten zien. Toch was er iets waar ik enorme jeuk van kreeg. 

Pieter liet een fragment van Theo van Gogh en Boudewijn Büch aan het Wassenaarse strand zien waar beide figuren hun jeugd doorgebracht hebben. Büch sprak uit dat daar de mogelijkheden nog voor hem open lagen:

“Hier was het nog een authentiek verlangen, er kwam iets, maar als ik erop terugkijk dan denk ik: “nou van dat verlangen is niet veel terecht gekomen zeg, niets, noppes!””

Waterdrinker gaf toe dat Büch een fantastisch leven had. Hij kon reizen. Hij had succes. Hij had roem. Maar ook: “… dat is kennelijk ook niet alles.”

Waterdrinker gaat volledig mee in het relaas van Büch: 

“Het is allemaal zo waar. Je hebt natuurlijk de tijd van de grote verlangens. Je hebt je ambitie of de dingen die je moet doen maar uiteindelijk blijkt alles toch eigenlijk maar een heuveltje te zijn, en als je het beklommen hebt, met een uitermate matig uitzicht.”

Dat noem ik uitermate verwend gedrag. Büch heeft alles bereikt wat je kunt bereiken. En dan nog met een starre kop beweren dat je de dromen van je jeugd niet hebt kunnen waarmaken? Nu was Büch een notoire leugenaar maar Waterdrinker is het dus met hem eens.

Dan zit je in Zomergasten en dan is het nog niet genoeg.

De Radio Jaren op herhaling

Aanstaande zondag 22 juli 2018 om ongeveer 11.15 uur zal VPRO OVT (NPO Radio1) de radiodoc ‘Wim de Bie: de Radio Jaren – van Uitlaat tot podcast’ van Wim de Bie en mij herhalen. Met oa W.F. Hermans, H.M van Randwijk, Provo Robert Jasper Grootveld, de Clicheemannetjes en Johnny de Selfkicker.

Zie ook mijn blogpost als aankondiging voor de oorspronkelijk uitzending van 28 mei 2017.

Hier is ‘ie dan: VERVORMER, mijn podcast over muziek

Afgelopen 2 jaar ben bezig geweest met het opzetten van een podcast genaamd VERVORMER. Die plannen had ik al wat langer. Zo experimenteerde ik ooit met een podcast genaamd Uitgesproken. En ook vulde ik mijn podcast Recht voor zijn Raaphorst op onregelmatig basis met gesproken audiodingetjes. Maar met VERVORMER wil ik de zaken professioneler aanpakken.

Tijdens het maken van Oostende Healing in 2014 speelde ik ook met de vraag om er een podcast van te maken. Maar het werd toen radio (NTR). En vorig jaar maakte ik met Wim de Bie nog een uitgebreide Radio Doc in opdracht van de VPRO over Wims radio verleden: ‘Wim de Bie: de Radio Jaren – van Uitlaat tot podcast’

Sinds eind 2016 help ik Wim met de technische ondersteuning van zijn podcast Bie’s Warboel.

En ook verstuur ik sinds vorig jaar wekelijks een nieuwsbrief over de stand van zaken rondom de podcast: podpraat.

Zodoende ben ik tot mijn podcast VERVORMER gekomen. Een podcast over muziek die een eigen domein heeft, vervormer.nl, een Facebook-pagina, een Twitter-account, een SoundCloud-account en een Instagram-account.

Vandaag ga ik officieel van start met VERVORMER. Ik trap af met een podcastserie over het lied Maternité uit 1986 van mijn oude band MAM. Een lied waarvan Spinvis in 2002 zei:

“Zo wou ik het. Geen boodschap, geen afgerond verhaal maar een soort sfeer.”

Toen ik zelf dit hoogst originele lied op de radio hoorde raakte ik in 1 klap verliefd op de band. Vijf jaar later toen MAM een gitarist zocht heb ik daar gelijk serieus werk van gemaakt en werd direct aangenomen.

Het lied Maternité werd net geen hit. Het lied werd door velen niet begrepen. Zeer onterecht. Het lied vormt een belangrijk kantelpunt in de Nederlandstalige muziekgeschiedenis. Het verdient een herkansing. Zelfs in België is men het met mij eens. Zo sprak Stijn Meuris die je misschien kent van zijn oude band Noordkaap luidt en duidelijk in mijn microfoon: “Ik dacht wow, dit is award winning!”

Met Maternité, een podcastserie in 6 delen, begint voor mij het avontuur dat VERVORMER heet. Luister naar de eerste aflevering van Maternité en zet ‘m in je podcast-app:

Maternité #1 – deur naar het onbekende

Luister zondag 28 mei 2017 naar de Radio Doc: ‘Wim de Bie: de Radio Jaren – van Uitlaat tot podcast’

De VPRO kreeg in de smiezen dat ik Wim de Bie help bij de techniek en montage van zijn podcast Bie’s Warboel. Zodoende boden ze mij aan om een radiodocumentaire voor Radio Doc over Wim te maken. En Wim stemde daarin toe.

Wekelijks sprak ik bij hem thuis af om, zoals Wim dan regelmatig zei “zoals Kees en ik ook altijd deden”, ideeën te spuien. Vooral eerst veel praten zonder op te nemen. Het resulteerde in een echte samenwerking.

We zijn diep in het radioverleden van Wim gedoken. In 1963 begon De Bie zijn medialoopbaan als eindredacteur van het VARA-radioprogramma Uitlaat. Vanwege de enorme populariteit op televisie van het duo Koot en Bie bleef het radioverleden van Wim wat op de achtergrond. Velen zullen wellicht niet weten dat het duo Koot en Bie in het radioprogramma Uitlaat voor het eerst landelijke bekendheid kreeg.

Het radioarchief van Uitlaat is grotendeels verloren gegaan. Maar in de maand dat ik met Wim begon samen te werken, november 2016, ontving Wim van Beeld en Geluid een harddisk met slechts 27 fragmenten (!) die wel bewaard waren gebleven. Een belangrijke aanvulling op het radioarchief van Uitlaat kwam recentelijk dankzij de uitgebreide privécollectie van Wim tot stand. Die collectie, bestaande uit vier verhuisdozen vol zelfgemaakte bandopnames, werd door het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid geheel gedigitaliseerd en april jongstleden bij Wim afgeleverd.

Samen selecteerden we diverse spraakmakende radiofragmenten van ondermeer W.F. Hermans, H.M van Randwijk, Provo Robert Jasper Grootveld, de Clicheemannetjes en Johnny de Selfkicker. Een aantal fragmenten komen uit de unieke privécollectie van Wim en sommige fragmenten waren nooit eerder op de radio te horen.

Wim blikt terug en kijkt vooruit. Want de cirkel is wat Wim betreft rond nu hij nog altijd met een audiorecorder in de hand zelf opnames maakt en de microfoon op bijvoorbeeld zijn eigen voeten richt, lopend door een grindbak. En vooruitstrevend ook, want de inmiddels 78-jarige De Bie maakt er dus een podcast van: Bie’s Warboel.

Wim de Bie: “Het is een ongelofelijk groot probleem aan het worden, al die oude mannetjes en vrouwtjes… en dat ik daar dan godsamme onderdeel van uitmaak!”

Luister zondag naar onze Radio Doc ‘Wim de Bie: de Radio Jaren – van Uitlaat tot podcast’. Tussen 21 en 22 uur zal deze op NPO Radio 1 te horen zijn. Een Radio Doc van precies dezelfde tijdslengte als een Uitlaat-uitzending: 35 minuten. “Eigenlijk is het een soort model-Uitlaat”, aldus Wim.

Voor aanvullende informatie, zie deze pagina op de 2Doc-site. Via deze url zal de uitzending ook na uitzending terug te luisteren zijn. Of abonneer je gratis op de Radio Doc podcast via bijvoorbeeld iTunes.

(omslagfoto Marco Raaphorst: Wim de Bie maakt opnamen in de grindbak voor zijn podcast Bie’s Warboel)

Radio Doc verklapt

Dear fellow Hollanders,

Bij deze wil ik verklappen dat de Radio Doc die ik aan het maken ben voor VPRO Radio 1 over Wim de Bie zal gaan.

Eind vorig jaar belde Wim mij op met de vraag of ik hem kon helpen met de techniek voor de podcast die hij wilde maken.

Voor ik het wist maakte ik een wandeling met Wim die zijn audiorecorder op het grindpad richtte terwijl iemand verderop de gordijnen wat verder opzij schoof.

“Oh jee, we worden bekeken!”

Inmiddels is die podcast er (bieswarboel.nl) en heeft de VPRO er lucht van gekregen. Zodoende werd ik door hen benaderd om een radiodocumentaire over Wim te maken.

Daarop volgend, Wim met grote ogen: “goehoeeeed!”

Dus noteer in je agenda: zondag 28 mei tussen 21 en 22 uur, Radio Doc op Radio 1. Mijn radiodocumentaire zal ongeveer 35 minuten duren.

Van die dingen.

Wordt 2017 het podcastjaar?

Daar waar Marketingfacts het in 2014 nog “een markt met potentie” noemde, kun je anno 2017 niet meer om het fenomeen podcasting heen. Op elke iPhone staat standaard de Podcasts-app geïnstalleerd. Een app die synct met iTunes op je laptop of vaste computer. En ook met Spotify kun je je op podcasts abonneren. Sterker nog: je komt echt van een andere planeet als je nog nooit van podcasting gehoord hebt.

En Apple toonde het in  jaarcijfers over 2016 klip en klaar aan (stand van zaken op 6 december 2016, zelfs nog een volle maand te gaan!):

Podcasts hit an impressive milestone in 2016: globally, Apple listeners consumed over 10 billion downloads and streams over the past 12 months via iPhone, iPad, Apple TV and desktop.

10 billion = 10 miljard downloads!

Het mooie van een podcast-app is dat deze bijhoudt tot waar je een aflevering beluisterd hebt in precieze minuten en seconden. De volgende keer dat je de aflevering verder wilt luisteren gaat ‘ie gewoon vanaf dat punt verder. En het maakt niet uit of je wisselt tussen iTunes van je smartphone of die van je laptop of vaste computer. Podcasts bieden vele voordelen ten opzichte van radio. En soms wordt het ook als audiostream aangeboden en is het dus live, net als radio. De podcast dient dan als archief, als een soort Uitzending Gemist.

Vorig jaar besloot ik een nieuwe audiodocumentaire te maken. Het werd tijd want mijn vorige audiodocumentaire stamt uit 2014. En hoewel ik in eerste instantie nog dacht dat ik hem net als de vorige keer op de radio uitgezonden zou willen hebben, dit keer maak ik er een podcast van. Ik heb niet veel nodig, ik kan alles zelf doen. Dat deed ik de vorige keer ook, maar de radio was toen nog wel nodig om hem uit te zenden. Dat was toen Radio 6, een zender die inmiddels ook alweer ter ziele is! Snap je gelijk hoe het met radio in Hilversum gesteld is: op sterven na dood!

Eind vorig jaar belde ik met Anton de Goede, de hoofdredacteur van Woord.nl. Hij vertelde mij dat Woord.nl in de huidige vorm per 1 jan 2017 zou ophouden te bestaan. En dan te bedenken dat ik in maart 2014 nog bij de opening aanwezig was! Het heeft dus slechts 2 1/2 jaar in huidige vorm kunnen bestaan. De site wordt op dit moment omgevormd tot, je raadt het al, een podcastplatform! (ik zei nog in 2014 tijdens de openingsborrel…)

Daar waar Hilversum ooit vooropliep met innovatieve ideeën.  Ik noem 3VOOR12, Bieslog en meer sites die onder de vlag van de VPRO vielen. Een club waar ik als WordPress-installateur  en code-masseur ook wat jaartjes mijn ding heb kunnen doen. Sterker nog: ik heb WordPress als eerste in Hilversum mogen installeren en heb weblogs.vpro.nl, pooljaar.nl, weblogs.hollanddoc.nl, radio6.nl en het weblog voor In Europa (mede) mogen opzetten/ontwikkelen. Helaas zijn door de bezuinigingen vanuit de politiek (lees: politici hebben afgelopen jaren echt nul,nul visie op internet laten zien!) al die blogs de nek om gedraaid.

Inmiddels komt alle innovatie van nieuwe makers die niet gebruikmaken van de oude medianetwerken. Zie het succes van de bloggers en de vloggers. En inmiddels ook van de podcasters. De gevestigde orde heeft het nakijken.

Er is geen twijfel over mogelijk: ik zal het zelf moeten gaan doen. Is het daarom een idee om alle stappen die ik moet zetten om tot een podcast te komen te beschrijven, te delen hier op mijn blog? En daarna misschien ook nog wel, want als de podcast er eenmaal is wil ik natuurlijk ook dat er flink naar geluisterd wordt. Promotie is dus wel een dingetje. Hoe zal ik dat gaan aanpakken? Waar loop ik misschien in vast? Wat valt er tegen? Of misschien wordt het gelijk een juweel van een succes? Wie zal het zeggen? We gaan het “zien”…